اسرائيل و امريكا به همراه بريتانيا مخالفت رسمي خود با طرح او را اعلام كردهاند، اما فرانسه در كنار كشورهايي نظير اسپانيا و پرتغال از جمله كشورهاي اروپايي موافق با طرح او هستند. باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا، در تماس تلفني طولاني ۱۲ نوامبر خود با محمود عباس با طرح او مخالفت و كاخ سفيد بعد از اين تماس با صدور بيانيهاي بر اين موضع امريكا تأكيد كرد. سخنان اوباما و بيانيه كاخ سفيد از ابتدا موضع مخالف امريكا را نشان داد، اما حمايت بيش از ۱۵۰ كشور عضو سازمان ملل، محمود عباس را براي رفتن به سازمان ملل اميدوار كرد و مشخص شده كه طرح او در مجمع عمومي رأي خواهد آورد.
عباس سال گذشته طرحي را براي عضويت فلسطين در سازمان ملل به مجمع عمومي ارائه كرد كه با وجود رأي مثبت مجمع اما شوراي امنيت به دليل مخالفت امريكا و بريتانيا به اجماع نرسيد و آن طرح شكست خورد. عباس همان زمان گفت كه طرح وضعيت دولت غيرعضو را به مجمع عمومي ارائه خواهد داد كه اكنون و بعد از يك سال اين كار را انجام ميدهد. با توجه به اينكه براي عضويت فلسطين در مجمع عمومي به عنوان دولت ناظر نيازي به شوراي امنيت نيست به نظر ميرسد كه عباس اين بار موفق خواهد شد و خواهد توانست كرسي دولت غيرعضو در سازمان ملل را به دست آورد.
مسئله نخستي كه در حال حاضر مطرح است در آثار حقوقي اين جايگاه است به نحوي كه عضويت اينگونه براي فلسطين تنها يك جايگاه نمادين است يا آنكه پيامدهاي حقوقي را براي فلسطين ايجاد خواهد كرد. در ابتدا بايد گفت كه حضور فلسطين در سازمان ملل به عنوان دولت ناظر باعث ميشود تا فلسطين بتواند در دبيرخانه سازمان ملل به عنوان يك دولت شناسايي شود و به اين جهت بتواند درخواست عضويت در زير مجموعههاي سازمان ملل كند كه ديوان بينالمللي دادگستري يكي از آنها است. با عضويت فلسطين در اين ديوان است كه پيگيري حقوقي عليه تجاوزات اسرائيل چه تجاوز به صورت اشغال زمين و چه به صورت تعرضات نظامي براي فلسطين ممكن ميشود. دولت فلسطين در اين صورت خواهد توانست از حقوق خود به عنوان عضو سازمان ملل دفاع كند و شهركنشينان اسرائيلي و مقامات نظامي و حتي رهبران سياسي اسرائيل را به عنوان جنايتكاران جنگي به دادگاه بكشاند.
هر چند كه نميتوان نسبت به اين پيامدها خوشبيني بيش از حد داشت، اما امكان احقاق حقوق براي فلسطينيها حتي به شكل محدود نيز باعث ميشود تا حدي بتوان از تجاوزات اسرائيل جلوگيري كرد. بنابراين، شناسايي فلسطين در سازمان ملل به عنوان يك دولت را ميتوان براي فلسطينيان يك گام به جلو ارزيابي كرد، اما بايد ديد كه عباس از اين دستاورد چه استفادهاي خواهد كرد. در واقع، موضوع مهم در نحوه عمل و استفاده عباس از اين دستاورد است زيرا امتيازات حقوقي حداقل امكاناتي است كه با شناسايي فلسطين به عنوان دولت ناظر به دست خواهد آمد و اين امر بيشتر يك نتيجه طبيعي است تا حصول يك پيروزي براي دولت فلسطين.
مسئله اصلي اين است كه عباس يا دولت فلسطين تا چه ميزان ميتواند با اين امتياز حقوق اصلي فلسطينيان را احيا كند. بازگشت آوارگان به فلسطين و پايتخت شدن بيتالمقدس از جمله حقوق اصلي است كه همواره فلسطينيان بر آن پافشاري كردهاند و ياسر عرفات نيز تا آخرين لحظات عمر خود به آن وفادار ماند. عباس با شناسايي دولت فلسطين از سوي مجمع عمومي نميتواند نسبت به اين حقوق بياعتنايي كند بلكه بايد در قالب جايگاه جديد فلسطين در سازمان ملل پيگير جدي آنها باشد. دليل نگراني كساني همانند اسماعيل هنيه نسبت به طرح عباس از اين بابت است كه عباس با توفيق طرح خود نسبت به حقوق اصلي فلسطينيان بياعتنايي كند و عضويت در سازمان ملل را تا حد نمادين آن تقليل دهد.
مصاحبه چندي پيش عباس با شبكه ۲ تلويزيون اسرائيل و اشاره ضمني او مبني بر مخالفتش با بازگشت آوارگان به اين نگرانيها دامن ميزند. از اين جهت است كه ميتوان گفت محمود عباس با طرح ارتقاي وضعيت به عنوان دولت غيرعضو در سازمان ملل در معرض آزموني جدي قرار گرفته بر اين مبنا كه او تنها به بازيهاي سياسي با دستاوردهاي نمادين دل خوش كرده يا آنكه با ارتقاي جايگاه فلسطين در سازمان ملل، به دنبال احقاق حقوق طبيعي و مسلم فلسطينيان است.
