عموماً كارهاي مؤثري كه در موضوع حجاب وعفاف صورت گرفته است نه از سوي نهادها و سازمانها بلكه به وسيله تشكلهاي مردمي بوده، هرچند اغلب آرم و نشان خود را در پايان روي آثار گذاشتهاند تا معلوم شود كدام سازمان درآن نقش داشته است! البته درست است كه سازمانها و نهادهاي مختلف طبق قانون دراين عرصه مهم فعاليت دارند اما هرچه باشد بحث تخصصي آنها چيز ديگري است، مثلاً اگر اداره آب و فاضلاب برنامهاي براي حجاب و عفاف دارد يك فرهنگسازي درون سازماني براي پرسنل وكارمندان خودش است نه مسئلهاي عمومي ولي بعضي ازنهادهاي دولتي اصلاً خود را درهمين حد هم وارد مسائل اينچنيني نميكنند، انگار نه انگار كه در اين كشور زندگي ميكنند و مسئوليتي دارند و چيزي از فرهنگسازي نميدانند.
دراين ميان برخي مكانها هستند كه اگر خوب دقت كنيم بايد در زمينه نهادينهسازي فرهنگ حجاب وعفاف بهصورت تخصصي و ويژه وارد شوند كه يكي از اين اماكن آستان مطهرحضرت معصومه(س) است چراكه مبحث حجاب و عفاف با نام ايشان و مادر گراميشان گره خورده و شايد از اين منظر فرهنگسازي كردن به مراتب تأثير بيشتري داشته باشد، لذا توليت آستان مقدس حضرت معصومه(س) كه به خاطر شرايط ويژه شهر قم حضور و اسكان مراجع عظام وعلما ومستبصرين ازكشورهاي مختلف براي آموزش علوم ديني، وضعيت خاصي دارد كه شايد اين انتظار را بيشتر ميكند اما متأسفانه بهرغم داشتن امتيازات خاص اين شهر هنوز از سوي توليت آستان مقدس آن حضرت فعاليت محسوسي نشده است يا اگر شده عموميت و فراگيري براي تمام مردم شهر قم و زوار حرم پيدا نكرده، اين سؤالي است كه همواره ذهن دلسوزان و دغدغهمندان فرهنگي را به خود مشغول كرده كه چرا طي اين سالها آستان در عرصه فرهنگسازي حجاب و عفاف گام برنداشته است؟
چند وقت پيش اتفاق جالبي دراين عرصه افتاد و آستان دريك حركت عجيب و قابل تحسين اقدام به برگزاري نمايشگاه حجاب وعفاف كرد؛ نمايشگاهي كه به دليل موضوعات متنوع و نگاه ابتكاري جديد به بحث حجاب و با توجه به تعدد زوار داخلي و خارجي همچنين مركزيت آستان ميتوانست تأثيرات فرهنگي زيادي را حداقل بهصورت امربه معروف غيرمستقيم دربر داشته باشد. كنجكاوشديم تا درباره كم وكيف نمايشگاه بيشتربدانيم اما متأسفانه به نكات منفي مختلفي برخورديم كه براي ما جاي تأمل داشت؛ آستان كه بايد دراين عرصه الگويي براي سبك زندگي اسلامي باشد آرم ونشان مجموعههاي فرهنگي غيردولتي را گرفته و نام خود را روي آن بهصورت ناشيانه زده است كه همين باعث دلخوري برگزاركنندگان شده بود و گويا آستان برخلاف وعدهاش ظاهراً فايلهاي امانتي را بدون توافق به مجموعههاي ديگر فرهنگي كرايه داده است. مدير جوان نمايشگاه كه خيلي گلهمند بود، ميگفت: «چرا بايد يك مكان مذهبي درشهري مذهبي به اين مسائل اهميت ندهد؟! برايمان هيچ شهري مثل اينجا نبوده است» البته كاشف به عمل آمده كه مديران بالاتر آستان ازاين موضوع اطلاع چنداني نداشتند اما همين كه افرادي جايگاه آستان را با تجارتخانه اشتباه ميگيرند، باعث بدبيني ميشود.
اين در حالي است كه آستان حرم مطهرحضرت معصومه(س) بايد خود متولي فرهنگسازي حجاب وعفاف باشد و در عرضه چادر، مقنعه، ساق دست و... به صورت درست فعاليت كنند تا هركه به قم ميآيد با اين فرهنگ آشنا شود و مروج غيرمستقيم در شهر و ديارخودش باشد، بنابراين ايجاد فضاي خيريه و عامالمنفعه بايد تداعيگر فعاليتهاي مردمي زمان جنگ باشد. مدير انجمن اسلامي شهيد ادواردو آنيلي در اينباره ميگفت: امروز نيز در عرصه حجاب و عفاف لازم است تا با توليد انبوه بتوان قيمت چادر را شكست، افراد ميتوانند براي حضور در چنين كاري نذر كنند و خود را در ترويج فرهنگ اسلامي حجاب و عفاف شريك بدانند و چه جايي بهتر از آستان حرم مطهر كريمه اهل بيت(ع) است كه چنين حركت جهادي و بسيجيوار را كليد بزند، مثلاً نذر ميكنم تا در خياطخانه آستان حضرت معصومه(س) يك چادريا يك مقنعه درست و حسابي بدوزم، مطمئناً براي انجام كارهاي فرهنگي حتماً نياز به بودجههاي دولتي نيست تا به انتظار بنشينيم كه زمانش فرابرسد، بلكه ميتوان از طريق چنين مكان مقدسي اقدام كرد و به اين شكل ضمن ترويج فرهنگ حجاب، هزينه توليد چادر هم پايين ميآيد، همچنين ميتوان اين فرهنگ را از شهر مقدس قم به ساير شهرها هم تسري داد تا زنان متعهد ايراني خودشان را در اين فرهنگسازي شريك بدانند و خود دست بهكار شوند، حتي ميتوان كمكم اين فرهنگ را هم نهادينه كرد كه در كنار نذورات شيريني و شربت، نذورات ملزومات حجاب مثل جوراب، ساق دست، مقنعه يا چادر داشته باشند شايد در ابتدا كارعجيب باشد ولي ميتوان دراين عرصه وارد شد و آن را نهادينه كرد.
به اين ترتيب ديگر شاهد نخواهيم بود كه افراد بهخاطر تفاوت قيمت مانتو با چادر از چادر استفاده نميكنند، چه آنكه گاه قيمت مانتو بهصورت فلهاي ۴ يا ۵ هزار تومان است (پشت ويترين مغازهاي درشت نوشته بود سه تا مانتو ۱۰ هزار تومان!) و قيمت چادر ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان، طبيعي است كه خانوادههاي كمدرآمد دختران نوجوان و جوان به مانتو رغبت پيدا ميكنند چون بهصرفهتر است.
حرفهاي اين مدير جوان جالب بود، از قرار پيشنهادش را هم به توليت آستان داده بوده ولي اميدي به اجرا نداشت. بدون شك انجام چنين طرحهاي مردمي با حمايت و پشتيباني اماكن مقدسي چون توليت آستان حرم حضرت معصومه(س) بيشتر تأثيرگذاراست تا برنامههايي كه بودجههاي سنگيني ميخواهد و به صورت مقطعي هستند و جز هرز بودجه بيتالمال خاصيت و كارايي چنداني ندارند.
