همشهری سرنخ: اختلاس یکی از جرائم به اصطلاح «یقهسفیدها»ست که در بیشتر کشورهای دنیا رخ داده است. این جرم خصوصاً با سوءاستفاده از نقایص قانونی صورت میگیرد و نکته جالب اینجاست که در بسیاری از کشورهای دنیا بعد از وقوع اینچنین جرائمی است که نقایص قانونی شناخته شده و قوانین جدیدی برای جلوگیری از وقوع موارد دیگر تصویب شدهاند.
اختلاس از بانک بینالمللی شلدون
«برنیس گایگر» در یک خانواده ثروتمند متولد شده بود، پدر برنیس صاحب بانک بینالمللی «شلدون» در آمریکا بود
برنیس باوجود اینکه شوهر پولدار و مشهوری داشت اما ترجیح داد در بانک پدرش مشغول به کار شود تا راه و رمز حفظ ثروت در خانواده را به خوبی بیاموزد. همهچیز خوب پیش میرفت تا اینکه در هفدهم ژانویه ۱۹۶۱ برنیس گایگر از یک کارمند ساده بانک پدر خود، تبدیل به مغز متفکر اختلاس بانک بین المللی شلدون شد، اختلاسی که برای همیشه دنیای بانکداری را دگرگون کرد.
برنیس بسیار سخاوتمند بود و همیشه به خانوادههای بیبضاعت کمک میکرد از این رو وقتی خبر اختلاس او در همه جا پیچید از نظر خیلیها این خبر باورکردنی نبود. برنیس گایگر آرام و بیصدا نقشه اختلاس خود را بیآنکه احدی متوجه شود پیاده کرده بود. همهچیز به نظر عادی میرسید تا اینکه یک روز حسابرس بانک، متوجه شد که از بانک شلدون ۸ هزار دلار اختلاس شده از این رو دستورداد تا پرداخت های بانکی متوقف شود هرچند در ابتدا چنین مبلغی برای بانکی به عظمت و شهرت شلدون ناچیز به نظر میرسید اما حسابرس که به ماجرا مشکوک شده بود تحقیقات خود را ادامه داد تا دست فردی که اختلاس کرده را رو کند. مدتی گذشت تا اینکه این فرد شناسایی شد و او کسی نبود جز برنیس گایگر دختر رئیس بانک. حسابرس بانک هرچه بیشتر تحقیقاتش را ادامه می داد و پیش میرفت حقیقتهای باورنکردنی بیشتری را کشف میکرد و در آخر وی به این راز پی برد که برنیس گایگر طی ۳۹ سال مبلغ ۲ میلیون دلار از بانک شلدون اختلاس کرده است. در گذشته، سیستم حسابرسی طوری تنظیم شده بود که به کسری مبلغهای کم حساس نبود و برنیس از همین نقطه ضعف استفاده کرده و هر ماه مبلغ ناچیزی از سپرده ها دزدی می کرد. روش اختلاش برنیس باعث شد تا دادگاه رسیدگی به این پرونده، سیستم بانکداری را به تغییر قانون خود و شیوه بانکداری مجبور کند.
برنیس گایگر پس از دادگاهی شدن گناهکار شناخته شده و به ۱۵ سال زندان محکوم شد. او پس از گذراندن شش سال از محکومیتش، با عفو مشروط از زندان آزاد شد و دوباره به شلدون برگشت. برنیس گایگر در سن ۷۹ سالگی از دنیا رفت
دیکتاتوری که اختلاس کرد
دیکاتور اندونزیایی در سه دهه حکومت بر اندونزی، مبلغ هنگفتی از داراییهای این کشور را از طریق پولشویی به حساب خارج از کشور و به نام خود منتقل کرد.
«محمد سوهارتو» سال ۱۹۲۱ در خانوادهای کشاور در جزیره جاوه متولد شد، سوهارتو در جنگ جهانی دوم به ارتش اندونزی که تحت کنترل هلند بود پیوست و با درجه ستوانی وارد ارتش شد با آغاز جنگهای استقلال اندونزی، سوهارتو به درجه فرماندهی رسید و با گسترش قدرت به ریاست جمهوری همیشگی این کشور دست یافت اما وقتی رسوایی مالی او برملا شد، وی مجبور به کنارهگیری از قدرت شد و سرانجام در سن ۸۶ سالگی از دنیا رفت. اختلاسهای مالی سوهارتو زمانی فاش شد که مجله«تایم آسیا» دارایی خانواده سوهارتو را ۱۵ میلیارد دلار پول نقد، سهام، شرکتهای بزرگ، املاک، جواهرات و آثار هنری اعلام کرد. از کل این دارایی مبلغ ۹ میلیارد دلار در یک بانک استرالیایی سپرده شده بود، از همه مهمتر اینکه نام سوهارتو در لیست رهبران فاسد ثبت شده بود و گفته میشد که او در طول ۳۲ سال حکومتش مبلغی بین ۱۵ تا ۳۵ میلیارد دلار اختلاس کرده است. در ۲۹ می سال ۲۰۰۰، سوهارتو تحت بازداشت خانگی قرار گرفت. و مقامات اندونزیایی تحقیقات خود را برای اثبات این موضوع آغاز کردند. در جولای ۲۰۰۰ پس از کامل شدن تحقیقات، مسئولان این کشور اعلام کردند که سوهارتو متهم به اختلاس ۵۷۱ میلیون دلار از داراییهای دولتی است. او این اختلاس را تحت نام شرکتهای مختلف انجام داده و همه این مبلغ را در سرمایهگذاریهای خانوادگی سپردهگذاری کرده بود. در ماه سپتامبر همان سال، دادگاهی برای محاکمه وی تشکیل شد اما وکیل مدافع سوهارتو اعلام کرد که به نظر پزشکان، موکلش در وضعیت جسمی مناسبی به سر نمیبرد و از اینرو دادگاه در ۲۶ مارس ۲۰۰۸، اگرچه قاضی دادگاه مدنی، سوهارتو را از این اتهام تبرئه کرد اما وی را به پرداخت مبلغ ۱۱۰ میلیون دلار محکوم کرد.
اختلاس با وامهای جعلی
سال ۱۹۹۸ بانک بوستون، ۲۰ نفر از کارمندان خود را اخراج یا توبیخ رسمی کرد زیرا در این بانک مبلغ ۷۳ میلیون دلار اختلاس شده بود
مغز متفکر این اختلاس، مدیراجرایی بانک یعنی «ریکاردو کاریسکو» نام داشت. کاریسکو متهم به دادن وامهای جعلی به ارباب رجوعها بود اما پلیس هیچ وقت نتوانست کاریسکو را دستگیر کند. زیرا پس از فاش شدن این اختلاس، وی برای همیشه ناپدید شد با گذشت چندین سال از این اختلاس برای هرکسی که از کاریسکو اطلاعاتی در اختیار پلیس قرار دهد که منجر به دستگیری وی شود مبلغ ۱۰ هزار دلار جایزه تعیین شده است.
اختلاس در والاستریت
برنارد مدوف صاحب چندین شرکت و رئیس غیراجرایی بورس و الاستریت در آمریکا بود اما او سال ۲۰۰۸ به جرم اختلاس دستگیر شد
۹دسامبر ۲۰۰۸ بود که مدوف راز کلاهبرداریهایش را برای برادرش پیتر فاش کرد و روز بعد این موضوع را با دو پسر خود اندی و مارک در میان گذاشت. او به دو پسرش گفت که تجارت وی یک «دروغ بزرگ» است و او از روش پونزی برای سودجویی استفاده کرده است. ۱۱ دسامبر همان سال، وقتی پلیس برای دستگیری مدوف آمد، پسران مدوف بهجای پدرشان این گناه بزرگ را گردن گرفتند. اما مدوف توسط مأموران فدرال در خانهاش در منهتن دستگیر شد گفته میشود اختلاس مدوف بزرگترین کلاهبرداری در تاریخ والاستریت بوده است. مدوف کلاهبرداریهایش را از طریق تقلب در بازار سرمایه و ارائه مدارک تقلبی انجام میداد و برای این کار از روشی به نام پونزی استفاده میکرد. در روش پونزی، به خریداران بورس در مقابل سرمایهگذاریشان پول هنگفتی، بیشتر از سود واقعی شرکتها پرداخته میشود تا به این وسیله افراد بیشتری تمایل به سرمایهگذاری پیدا کنند امامشکل این روش در اینجاست که شرکت بورسی نمیتواند از طریق کار و تولید چنین سودی را در واقعیت به دست بیاورد، از این رو پولی که از سرمایهگذاران بعدی میگیرد به عنوان سود به سرمایهگذاران قبلی پرداخت میکند. در روش پونزی انتظار میرود که سرمایهگذارازان نامحدود باشند تا هیچکس به حقهای که زده شده پی نبرد. اما بالاخره یک روز میرسد که متشری جدیدی اضافه نمیشود و شرکت نمیتواند از پول او سود خریداران قبلی را بدهد او با فروش اوراق قرضه توانست نزدیک به ۶۵ میلیارد دلار اختلاس کند پس از دستگیری مدوف او با وثیقه آزاد شد اما قاضی دستور داد تا در خانهاش تحت مراقبت ویژه باشد. دهم مارس ۲۰۰۹ مدوف در دادگاه به ۱۱ اتهام از جمله جرائم امنیتی، پولشویی، استراقسمع و دزدی از کارمندان به منظور سودرسانی به خود متهم شد و قاضی دادگاه او را به ۱۵۰ سال زندان محکوم کرد.
اختلاس در دوران ریاست جمهوری
فردیناند مارکوس از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۶ رئیسجمهور فیلیپین بود. گفته میشود که ایملدا مارکوس همسر این رئیسجمهور ۳ هزار جفت کفش در خانهاش داشت
در طول ۲۰ سال ریاست جمهوری مارکوس، او و همسرش، میلیونهاها دلار پول اختلاس کردند و همه این پولها را در بانکهای آمریکا، سوئیس و دیگر کشورها سرمایهگذاری کردند. مارکوس در ۲۸ سپتامبر ۱۹۸۹ از دنیا رفت و ۱۴ سال بعد از مرگش بانکهای سوئیس مبلغ ۶۵۷ میلیون دلار از داراییهای او را به مقامات فیلیپینی باز گرداندند.
اختلاس مدیرعامل سابق شرکت نفتی روسی
«میخائیل خودوروفسکی»مدیرعامل سابق یک شرکت نفتی روسی بود. او به همراه شریکش «پلاتون لبدف» رئیس بانکوک «مناتپمسکو» دست به اختلاس بزرگی زد. این دو نفر در سال ۲۰۱۰ به اتهام اختلاس، پولشویی و فروش ۲۱۸ میلیون تن نفت از سوی دادگاه مسکو محکوم شدند. خودوروفسکی پیش از این اتهام نیز، هشت سال به دلیل نپرداختن مالیات در سال ۲۰۰۵ به زندان محکوم شده بود. پرونده خودوروفسکی و لبدف همچنان از زمان افشای اختلاس آنها در جریان است.
اختلاس یک معاملهگر ارز
جان روزناک از معاملهگران ارز در بانک «آلفرست» و یک تاجر مشهور آمریکایی بود. سال ۲۰۰۳ بود که خبر اختلاس روزناک در همه جا پیچید. جرم اصلی روزناک، پنهان کردن میزان ضرر و زیانی بود که معلاملات او به بانک وارد کرده بود و این موضوع یکی از بزرگترین تقلبهای بانکی در جهان به شمار میرود. روزناک ۶۹۱ میلیون دلار از سیستم بانکی این کشور اختلاس کرد و پس از مجرم شناخته شدن به هفت سال و نیم زندان محکوم شد. ۵ سال از دوران محکومیت روزناک میگذشت که وی در سال ۲۰۰۸ از زندان آزاد شد و تحت بازداشت خانگی قرار گرفت و یک سال بعد مورد عفو مشروط قرار گرفت. وی پس از آزادی، ماهیانه شروع به پرداخت هزار دلار به مالباختگان کرد.
اختلاس مدیر بانک یوبیاس
«کووکوآبودولی» مدیر ۳۱ صندوق ارز خارجی بانک «یوبیاس» بود. این مدیر بانکی فرانسوی یکی از بزگترین اختلاسهای بانکی در یک کشور اروپایی را رقم زد. آبودولی در سال ۲۰۱۱ به اتهام سرمایهگذاری بدون مجوز در بانک «یوبیاس» دستگیر شد. در هنگام دستگیری آبودولی، رقم رسوایی مالی او ۲ میلیارد دلار اعلام شد. وقتی خبر اختلاس در این بانک در همه جا پیچید ارزش سهام این بانک به میزان قابلتوجهی کاهش یافت و در اولین واکنش بازار به این اختلاس، سهام بانک «یوبیاس» ۵/۸ درصد سقوط کرد او در جلسه محاکمهاش ادعا کرد که بیگناه است اما محاکمه وی همچنان ادامه دارد و او به قید وثیقه آزاد شده است و قرار است جلسه بعدی دادگاه در اواخر ۲۰۱۲ برگزار شود.
اختلاس رئیس جمهور سابق فرانسه
ژاک شیراک ۷۹ ساله نیز پرونده اختلاسی دارد که همچنان در دادگاهای فرانسه در جریان است.
اتهام شیراک، سودجویی از سرمایه عمومی در جهت منافع شخصی در زمان شهردار بودنش است. گفته میشود وی زمانی که شهردار بود ۲۱ شغل صوری ایجاد کرده بود تا مزایا و درآمدهای ناشی از این شغل را به حساب حزب خود واریز کند تا هزینههای انتخاباتیاش را تأمین کنند.
گفته میشود که او مبلغ ۲/۲ میلیون یورو از پولی که مالیاتدهندگان پرداخت کرده بودند را به نفع خود استفاده کرده است. چنانچه اتهامات وارده به شیراک به اثبات برسد وی به ۱۰ سال زندان و پرداخت ۱۵۰ هزار یورو جریمه محکوم خواهد شد.
اختلاس مخترع نینتندو
شاید اگر شما در اوایل دهه ۱۹۹۰ «یاسویوشی کاتو» را می شناختید از خود میپرسیدید که او چگونه میتواند از عهده هزینه خانههای لوکس، خودروهای گرانقیمت و... که مالک آنهاست بربیاید.
مطمئناً اگر این سؤال را از او میپرسیدید وی بیدرنگ به شما پاسخ میدادکه این درآمد نتیجه اختراع بازی نینتندو است، اما این توجیحی بودکه کاتو برای سرپوش گذاشتن روی کارهایش از آن استفاده میکرد . کاتو مدیر مالی «دیلیفودز» یک شرکت فروش فرآورده گوشتی، بود وی مخفیانه چکهایی را امضا و از سود این شرکت برداشت میکرد و با افشای این راز ا و دستگیر شد او در جلسه محاکمهاش به ۶۰ میلیون دلار اختلاس اعتراف کرد و گفت ۷۰درصد از پولی که اختلاس کرده را به همسرش «دوریس بیلرهوزومی» داده است. او پس از محاکمه به ۷۶ سال زندان بر گرداندن پول اختلاش شده و پرداخت ۳ میلیون دلار جریمه شد.
معامله پنهانی با فروشندهها
آصف عمر صدیقی معاون رئیس شرکت لوازم الکتریکی «فرای» در آمریکا بود. او سال ۲۰۱۱ در دادگاه فدرال سنت خوزه به اتهام ۶۵ میلیون دلار اختلاس به شش سال زندان محکوم شد
این مرد ۴۵ ساله از سال ۲۰۰۳ معاون رئیس تجارت شرکت فرای بود، تا اینکه سال ۲۰۰۸ به دلیل تقلب و پولشویی از شرکت اخراج شد. پس از اخراج تحقیقات درباره فعالیتهای او آغاز شد و در این بررسیها بود که مشخص شد صدیقی معاملههای پنهانی فراوانی با فروشندهها داشته و همچنین به دو شرکت که کنترل کیفیت کالا را برعهده داشتند رشوه داده بود.
در جلسه محاکمه صدیقی، وکیل مدافع وی اعلام کرد که او معتاد به شرطبندی است اما این دفاعیه وکیل هم نتوانست مانع از زندان رفتن این مرد کلاهبردار شود.
اختلاس مدیرعاملی
جک دورلی از سال ۲۰۱۰ دوران محکومیت ۲۰ سالهاش را در یکی از زندانهای آمریکا آغاز کرد. او به مدت هفت سال زندگی بسیار اشرافی و مجللی داشت.
این مرد کلاهبردار بعد از اختلاس ۶۱ میلیون دلاری، برای خود چندین هواپیمای خصوصی و ماشینهای لوکس خرید و به دوستانش هدایای گرانقیمتی داد تا اینکه بالاخره با این ولخرجیهایش راز اختلاسش فاش شد. دورلی مشاور اقتصادی خانواده ثروتمند آیر بود که از پدرشان «فردریک ایر» صنعتگر اهل نیوانگلند، ثروت بسیاری به ارث برده بودند. دورلی همچنان با خیال راحت به اختلاسهای خود ادامه میداد تا اینکه کیم بورانس یکی از دستیاران دورلی به راز او پی برد و موضوع را با خانواده آیر در میان گذاشت. پس از محاکمه دوری وی در دادگاه به اتهام اختلاس ۶۱ میلیون دلار به ۲۰ سال زندان محکوم شد.
