براساس روایات رسیده از بزرگان دین آغاز سال «حساب اعمال» شب قدر است و در آن شب برنامه سال آینده نوشته میشود و کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آنها شب قدر نباشد، بهتر است.
در میان شبهای بزرگ و ارزشمند قدر شب بیست و سوم یا همان سومین شب از لیالی قدر از ارزش و اهمیت بالایی برخوردار است که به فرموده امام صادق (ع) در این شب، برنامه سال آینده انسان مومن که در شبهای نوزدهم و بیست و یکم برآورد و نوشته شده، از سوی خداوند متعال تنفیذ میشود و حال باید ببینیم چقدر از فرصت ماه مبارک رمضان و ۲۲ شب گذشته برای رقم زدن یک سرنوشت خوب و سعادتمند بهره بردهایم.
در روایات داریم که امام باقر (ع) در شب بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان مشغول دعا میشد تا شب بسر آید و آنگاه که شب به پایان میرسید نماز صبح را میخواند.
این شب شاید به نوعی آخرین فرصت برای مومنان و توبه کنندگان است تا خود را در چشمه زلال ماه رمضان بشویند و دل را جلا دهند و سال جدید معنوی خود را با کارنامهای سفید و پاک شده از هرگونه آلودگی شروع کنند.
فضیلت شب قدر
در تفسیر فرات کوفی از امام صادق (ع) نقل شده که در آیه إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ ما آن را در شب قدر نازل کردیم، منظور از شب، فاطمه (س) و قدر، خداوند متعال است. پس هرکس فاطمه را به حقیقت معرفت بشناسد، شب قدر را درک کرده است و جز این نیست که آن حضرت فاطمه نامیده شد، چون علائق از شناخت او بریده و جدا شدهاند و فرمایش خدا که: و تو چه میدانی شب قدر چیست؟ شب قدر از هزار ماه بهتر است، یعنی از هزار مومن، زیرا او مادر مومنین است و در این شب فرشتگان و روح نازل میشوند، فرشتگان یعنی مومنانی که از علم آل محمد (ع) بهرهمند میباشند و روح، همان روح القدس که فاطمه (س) است میباشد؛ و از هر امر و فرمانی سلام و رحمت است تا طلوع سپیده دم یعنی تا هنگام ظهور و قیام حضرت قائم (عج الله تعالی فرجه الشریف)
عبدالله بن سنان از امام صادق (ع) نقل کرده که چون شب نوزدهم از ماه رمضان فرا رسد، حوالههای کسانی که حج میروند فرود آمده و اجلها و روزیها نوشته شود و خداوند بر خلقش نظر کند، پس هر مومنی را خواهد بخشید، مگر نوشنده مسکر و قطع کننده رحم.
فضیلت خواندن سوره قدر
امام باقر (ع) فرمودند: کسی که سوره قدر را با صدای بلند بخواند مانند کسی است که در راه خدا شمشیر کشیده باشد و کسی که این سوره را با صدای آرام بخواند مانند کسی است که در راه خدا خون خود را بریزد و کسی که آن را ۱۰ مرتبه بخواند هزار گناه از او پاک میکنند.
امام صادق (ع) فرمودند: هر کس که سوره قدر را در نمازی از نمازهای واجبش بخواند منادی ندا میکند،ای بنده خدا، خداوند گناهان گذشته تو را آمرزید، پس آغاز کن اعمال خود را.
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: هرکس سوره قدر را بخواند اجر کسی را به او میدهند که ماه رمضان را روزه داشته باشد و شب قدر را احیاء کرده باشد و نیز به او ثواب کسی را میدهند که در راه خدا جهاد کرده باشد.
