ماجراي كسادي بازار سينما كه رسماً از فروردين ماه امسال گريبان جامعه سينمايي را گرفته، انگار قصد ندارد دست از سالنهاي سينما بردارد و تمهيداتي كه مديران سينمايي در ماههاي اخير براي شكستن اين ركود انديشيدهاند، يكي پس از ديگري به در بسته خورده است. آخرين حربه يعني طرح «از اذان تا اذان» كه بر اساس آن بليتهاي سينما در فاصله اذان مغرب تا اذان صبح، نيم بها شده بود هم نتوانست طلسم سالنهاي سينما را باطل كند. دلايل خالي بودن صندليهاي سينما در ماههاي اخير را از كارگردانان و تهيهكنندگان سينما پرسيدهايم تا از خلال صحبتهايشان بشود راهكاري براي برونرفت سينما از وضعيت موجود يافت.
مردم به تماشاي فيلمهاي بساز بفروشي نميروند
مسعود اطيابي، تهيهكننده و كارگردان سينما در گفتوگو با «جوان» در خصوص ركود چند ماهه سينما ميگويد: خيلي وقت است كه سينما با ركود مواجه شده، اما توجه به اين مسئله در ماههاي اخير باعث شده كه بيشتر به چشم بيايد. ما جامعه را از فيلم اشباع كردهايم، در حالي كه براي اكران هر فيلم ابتدا بايد استاندارد اوليهاش رعايت شود. اين روزها مردم ميبينند كه هر فيلمي با هر كيفيتي در سينما اكران ميشود و اين عرضه هر كالايي در سينما، يكي از دلايل رويگردان شدن مردم از سالنها شده است. از طرف ديگر، سرعت ساخت فيلمها آنقدر زياد شده كه يك پروژه سينمايي با فشار بر عوامل فيلم در كمتر از ۳۰ روز ساخته ميشود! خب فيلمي كه در كمتر از يك ماه ساخته شود، اصولي و حرفهاي نيست و از نظر مضمون و محتوا ضعف دارد.
مردم هم در اين ميان متوجه بساز بفروشي برخيهاي ميشوند و براي تماشاي فيلم سينما نميروند. شايد مردم كالاهاي اساسي را به دليل اجبار حتي اگر استاندارد نباشد، تهيهاش كنند اما مجبور نيستند به تماشاي فيلم سينمايي غير استاندارد بروند. اطيابي در ادامه تأكيد ميكند: به نظر من در سياستگذاريها كلان سينماي هايي بايد تجديد نظر بشود و يكي از اين تجديدنظرها، كاهش توليدات در طول سال است، اصلاً چرا اصرار داريم در سال بيش از ۵۰ فيلم بسازيم در حالي كه تنها بين ۴۰ تا ۵۰ فيلم را ميتوانيم اكران كنيم. اگر استانداردي براي اكران در نظر بگيريم و اكران فيلمها را هم محدود كنيم، اين مشكل برطرف شود.
سينما غيرقابل پيشبيني شده است
حبيبالله بهمني، كارگردان سينما هم درباره دلايل ركود سينما در ماههاي اخير به «جوان» ميگويد: سينماي ما معمولاً دچار چنين فرازونشيبهايي ميشود و اين اولين باري نيست كه سينماي ما دچار چنين مشكلي شده است. سينماي ما غيرقابل پيشبيني شده است، چون سلايق و نگرش مخاطبان قابل پيشبيني نيست. مثلاً سينما در دورههايي به فروشهايي دست پيدا ميكند كه اصلاً قابل تصور نبوده است و برخي اوقات كه انتظار فروش خوب ميرود، اصلاً فروش نميكند. به نظر من وضعيت امروز سينماي كشور نيازمند بررسيهاي جامعهشناسي و روانشناسي اجتماعي است، در كنار حاشيهها و اخبار فرهنگي و اجتماعي ماههاي اخير كه وضعيت سينما را متاثر كرده است. البته نزول مخاطبان سينما مقطعي است و با گذشت ماه مبارك رمضان و آغاز تعطيلات تابستان به معناي سنتي آن، سينما شكلي تازه به خود ميگيرد و عيد فطر استارت جديد براي سينماي كشور است.
دعواي ارشاد و حوزه هنري و عدم همكاري سيما دليل كماي سينما
علي سرتيپي، تهيهكننده سينما يكي از دلايل كماي سينما را در ماههاي اخير، فقدان فيلم خوب ميداند. به گفته وي، دعواي حوزه هنري و ارشاد هم نمكي بر زخمهاي سينما شده است و وضعيت اقتصادي مردم هم باعث ميشود كه مردم به جاي خريدن بليت سينما، ترجيح بدهند مايحتاج ضروري زندگيشان را بخرند. در اين ميان تلويزيون هم ديگر مانند گذشته سينما را ياري نميكند و همه اينها دست به دست هم داده كه وضعيت سينماي ايران اين گونه شود. سرتيپي ادامه داد: اگر مشكل حوزه و ارشاد حل شود، كيفيت فيلمها ارتقا پيدا كند و تلويزيون همكاري گذشته را داشته باشد، شايد وضعيت سينما به روزهاي طلايياش بازگردد.
سينماگران براي حل مشكل بايد نزد رهبري بروند
احمد نجفي، عضو شوراي عالي سينما هم درباره ركود ماهاي اخير سينما به «جوان» ميگويد: به نظر من دليل ركود سينماي ايران در ماههاي اخير را بايد از حوزه پرسيد، مثل اينكه حوزه هنري با اين كارهايش ميخواهد سينما را تعطيل كند و سينماي متعلق به خودش را به وجود بياورد. اين مشكل از پيش از عيد آغاز شد، وقتي كه چنين آگهيهايي درباره حذفيات فيلم و فيلمهاي نامناسب ميدهند، مردم فكر ميكنند كه فيلمها سانسور شده است و ديگر كسي براي تماشاي فيلمها به سينما نميرود. بنابر اظهارت نجفي، حرف زدنهاي بيمورد اين اتفاق را رقم زده و مردم از دست اين كارهاي حوزه است كه ماهها با سينما قهر كردهاند.
از طرف ديگر، الان فيلمسازها هم دستشان به توليد هم نميرود. زماني كه حوزه ميگويد هر فيلمي كه من بگويم بايد ساخته شود، با آن مشاوران عجيب و غريبشان، معلوم است كه فيلمساز به سمت توليد نميرود. انگار اين دوستان ميخواهند سينما را تعطيل كنند و من مسئول همه مشكلات ماههاي اخير سينما را حوزه ميدانم.
نجفي راه برونرفت از بحران اين روزهاي سينما را تغيير تفكر حوزه هنري ميداند و اظهار ميكند: حوزه نبايد خود را صاحب سينما بداند. اينكه حوزه ميگويد من بايد براي سينما تصميم بگيرم، پس قانون و وزارت ارشاد و سازمان سينمايي در اين ميان چه كاره هستند؟ فكر ميكنم در اين ميان سينماگران بايد مصائبشان را پيش خود آقا ببرند و از ايشان كسب تكليف كنند تا بتوانند حقشان را از حوزه هنري بگيرند و در اين ميان حوزه هم بايد پاسخگوي زيانهاي كلاني كه به سينما زده باشد. در ميان دعواهاي تمام نشدني حوزه و ارشاد اما اين سينماي كشور است كه به خطر افتاده و مردم ديگر علاقهاي براي تماشاي فيلمهايي كه اجازه اكرانشان مستلزم سليقه يك ارگان غيرمرتبط است، ندارند.
در اين ميان اميد است آقايان با كنار گذاشتن دعواهاي كودكانه كمي هم به وضيعت فرهنگ كشور بينديشند كه به دليل برخوردهاي سيلقهاي برخي در خطر تسلط هاليوود و برنامههاي ماهواره قرار گرفته است.
