اصلاني كه يكي از دلايل ايجاد بسيج جامعه زنان را تحقق سهم زنان در بسيج ملي به منظور آمادگي همهجانبه، تربيت و معرفي الگوهاي فاطمي و احياي هويت والاي زن مسلمان معرفي ميكند، براي دقايقي با ما از اهداف، چشماندازها و اقدامات اين قشر از بسيج مستضعفين به گفتوگو نشست كه حاصل آن در پي ميآيد.
براي شروع برايمان بگوييد بسيج جامعه زنان چگونه تشكيل شد؟ تشكيل بسيج خواهران برميگردد به سابقه تاريخي تشكيل بسيج مستضعفين به فرمان حضرت امام خميني(ره) كه همزمان با شكلگيري رسمي بسيج، اين قشر از بسيج نيز فعاليت خود را آغاز كرد. بدين ترتيب در زمان شكلگيري بسيج خواهران با توجه به شرايط آن برهه از زمان، مهمترين برنامه خود را فراگيري آموزشهاي نظامي و آمادگي دفاعي قرار داد و در هنگام شروع جنگ تحميلي و تهديدات فراروي كشور، سازماندهي ما براي خواهران انقلابي و بسيجي، سازماندهي خاص مرتبط با جنگ از قبيل؛ آمادگي براي مقابله با حملات شيميايي دشمن در كنار آموزشهاي اخلاقي، بصيرتي و معرفتافزايي بود، اما با پايان جنگ عراق عليه ايران، خواهران بسيجي در جهت پيشرفت و سازندگي كشور مشاركت پيدا كردند كه از جمله اين مشاركتها ميتوان به طرح ملي ريشهكني فلج اطفال و بهداشت مادر و كودك اشاره كرد. البته بحثهاي اخلاقي، فرهنگي و اعتقادي جزو برنامههاي بلافصل بسيج خواهران است كه امروز به عنوان بسيج جامعه زنان شناخته ميشود.
با گذشت بيش از سه دهه از عمر تشكيل بسيج اكنون بسيج جامعه زنان به چه ميزان عضو دارد؟! امروز افتخار داريم با داشتن بيش از پنج ميليون نفر خواهر بسيجي سازمان يافته، توانستهايم حركتهاي بزرگي را رقم بزنيم كه برخي از نمونههاي آن مورد اشاره قرار گرفت. در كنار اين موارد ۱۰ هزار و ۵۰۰ هسته علمي در سطح ۱۲ هزار پايگاه مقاومت بسيج خواهران شكل دادهايم، زيرا مطابق فرمايش رهبر معظم انقلاب، امروز نياز به پيشرفت علمي بسيار زياد است. از اين رو نخبگان زيادي در بسيج جامعه زنان سازماندهي شدهاند؛ همينطور در زمينه فعاليتهاي پژوهشي نيز افتخار داريم كه بگوييم بيش از دهها عنوان كار پژوهشي علمي را انجام دادهايم.
علت تغيير نام بسيج خواهران به بسيج جامعه زنان كه در صحبتهايتان به آن اشاره كرديد، چه بود؟ با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري مبني بر اينكه بسيج دهها ميليوني بايد تشكيل شود و به تعبيري همه مردم ايران عزيز كه دلشان براي پيشرفت، توسعه و تعالي كشور و رسيدن به آرمانهاي نظام مقدس جمهوري اسلامي ميتپد، بسيجي هستند بنابراين براي اينكه بتوانيم اين پيام و رهنمود مقام معظم رهبري را به مرحله عمل برسانيم، نيازمند آن بوديم كه فعاليتهايمان را فراتر از تشكيلات سازماني ببريم؛ چون ما در حال حاضر بيش از پنج ميليون نفر از خانمها، دختران و نوجوانان عزيز ايران را در تشكيلات بسيج داريم كه اينها سازماندهي شده و آموزش ديده و درگروههاي مختلف فرهنگي، علمي و اجتماعي در حال فعاليت هستند. بنابراين نام سازمان را تغيير داديم تا علاوه بر اينكه افراد سازمان يافته را دربرميگيرد، دامنه فعاليت را نيز گستردهتر كند بنابراين كلمه زنان را انتخاب كرديم تا فراگيري را محقق كند.
اصلاً چه لزومي براي تشكيل بسيج جامعه زنان وجود دارد؟ فلسفه وجودي و چرايي ايجاد بسيج جامعه زنان به عنوان يك قشر از سازمان بسيج مستضعفين را ميتوان تحقق سهم زنان در بسيج ملي به منظور آمادگي همه جانبه، تربيت و معرفي الگوهاي فاطمي و احياي هويت والاي زن مسلمان، مصونسازي، پيشگيري و مقابله با تهديدات نرم در حوزه مسائل زنان، تعميق معنويت و بصيرت ديني، ترويج فرهنگ عفاف و حجاب و تحكيم بنيان خانواده، مشاركت فعال در عرصههاي گوناگون مطابق با نياز نظام و انقلاب اسلامي برشمرد.
بسيج جامعه زنان در بحث تحكيم و تعالي بنيان خانواده چه راهكارهايي را دنبال ميكند؟! بسيج جامعه زنان در عرصههاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، علمي، خدمترساني و هنري به فعاليت ميپردازد و براي تمام مخاطبان خود در زمينه مباحث اخلاقي، اعتقادي، قرآن و آشنايي با مسائل روز دورههاي آموزشي را برگزار ميكند همچنين براي افزايش توانمندي زنان متخصص از جمله زنان كارمند، پزشك و مهندس دورههاي كارآمدسازي را ايجاد كردهايم. فعاليتهاي اجتماعي بسيج جامعه زنان در قالب برپايي مراسمهاي مختلف به مناسبت ولادت و شهادت ائمه خلاصه ميشود و از اين طريق تلاش ميكنيم تا با فضاسازي مناسب در جامعه مردم را با شعائر ديني آشنا كنيم. همچنين زنان بسيجي در قالب گروههاي بسيج سازندگي به منظور خدمترساني به مناطق محروم اعزام ميشوند؛ به عنوان مثال زنان پزشك براي ارائه خدمات بهداشتي به مناطق محروم اعزام و مشغول خدمترساني ميشوند. در حوزه فرهنگي تاكنون ۴ هزار هيئت قرآني در سطح كشور ساماندهي شدهاند به گونهاي كه در بحث تربيت حافظان قرآن كريم از ميان خواهران، فعاليتهاي زيادي انجام ميشود. همچنين بسيج جامعه زنان با تربيت صدها وبلاگنويس، مباحث ارزشي و اعتقادي را در فضاي مجازي گسترش ميدهد. در سراسر پايگاههاي بسيج مشاوران خانواده به زنان ارائه خدمت ميكنند. همچنين همايش تبيين جايگاه خانواده با هدف آسيبشناسي اين نهاد و حل مشكلات آن در تمام استانها برگزار ميشود. تقويت، تحكيم و تعالي بنيان خانواده مهمترين هدف بسيج جامعه زنان است و در اين جهت برنامههاي مختلفي همچون مشاوره، آموزش، تربيت فرزندان و توانمندسازي مادران، راهاندازي مهد مساجد و بسيج نونهالان اجرا شده است. براي ترويج فرهنگ حجاب و عفاف بسيج جامعه زنان تاكنون ۵۲ هزار مربي و كارشناس را در اين حوزه تربيت كرده است كه در سطح كشور به صورت شبكه خوشهاي فعاليت ميكنند.
براي ۱۳مردادماه سالروز نامگذاري بسيج جامعه زنان چه برنامههايي را پيشرو دارد ؟ الگوسازي از زنان موفق و برتر، تبيين حجاب در جامعه، كمك به تحقق خانواده همطراز انقلاب اسلامي و شناسايي چهره شهداي زن به جامعه جهت ارائه الگو به زنان و دختران جوان از جمله اهداف برنامههاي اجرايي در سال ۹۱ است. در حوزه پرداختن به الگوها امسال با معرفي شهيده ناهيد فاتحي كرجو سعي داريم ظرفيت شهداي زن را معرفي كنيم چراكه آنها در زمان حياتشان منشأ افتخار و آزادگي بودند و بعد از شهادت نيز ميتوانند پاسخگوي نسل امروز باشند. همچنين به منظور فرهنگسازي و زنده نگهداشتن نقش شهدا يادواره شهدا را نيز در پايگاههاي بسيج خواهران كشور برگزار ميكنيم. در حوزه رويكرد تعميق و گسترش باورها نيز با الگوسازي از زنان موفق و مؤثر به وسيله ساخت فيلمهاي مستند از زندگي اين افراد، چاپ بروشور و ويژهنامهها و برگزاري همايشها سعي داريم تا به ترويج مباني ديني و ارزشهاي انقلاب بپردازيم. با توجه به گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه به برگزاري دورههاي مربيگري عفاف و حجاب به منظور تربيت مربيان در راستاي پاسخگويي به شبهات جوانان درخصوص عفاف و حجاب و شناسايي افراد آسيب ديده و ايجاد تغيير رفتار در آنها، برگزاري نشست آسيبهاي اجتماعي با موضوع عفاف و حجاب با حضور زنان خانهدار در پايگاههاي بسيج كشور و تجليل از حاميان حجاب در جهان از جمله مهمترين برنامههاي اجرايي بسيج جامعه زنان در سال ۹۱ است كه در مناسبتهاي مهم سال برگزار ميشود.
نامگذاري روز ۱۳مرداد به عنوان روز بسيج جامعه زنان كشور دليلي است تا در اين روز همايشهايي با عنوان شهيد شاخص سال و ۶ هزار و ۴۷۲شهيد كشور در مراكز استانها برگزار شود. همچنين معرفي توانمنديهاي بسيج خواهران و زنان نخبه بسيجي از ديگر برنامههاي اين روز است كه به منظور تبيين موضوع عفاف و حجاب در جامعه و نقد حقوق زنان نيز تريبون آزاد در محل پاركها، فرهنگسراها و دانشگاهها با موضوع نقد حقوق زنان و عفاف و حجاب برگزار ميشود. برگزاري كنگره بينالمللي زنان شهيده يكي از مهمترين برنامههاي بسيج جامعه زنان در سال جديد ا ست. اين كنگره با همكاري دفتر امور زنان رياست جمهوري در سطح بينالمللي اسفندماه سال ۹۱ در تهران برگزار ميشود. همچنين ۱۰ زيرمجموعه اين كنگره نيز كه شامل زنان جانباز، شعر عاشورايي و حجاب و عفاف است در بسيج جامعه زنان استانها برگزار ميشود. معرفي شهيده ناهيد فاتحي به عنوان الگو، شناسايي زنان آسيبديده و تغيير رفتار در آنها و برگزاري تريبون آزاد در پاركها و دانشگاهها با موضوع حقوق زنان مهمترين برنامههاي سالجاري است. مهمترين برنامههاي بسيج جامعه زنان در سال ۹۱، تشكيل نهاد مردمي بسيج جامعه زنان كشور گامي مثبت جهت رسيدن زن به مقام والاي انسانيت بوده، همچنين نقش زن بسيجي در عرصه مقابله با تهديدات فرهنگي دشمنان و حضور بانوان موفق در عرصههاي اجتماعي نشاندهنده پويايي اين نهاد است. پس از گذشت ۳۳ سال از پيروزي انقلاب اسلامي بيش از ۵ ميليون نفر از زنان كشور عضو بسيج هستند.
قابليتهاي زنان كشور در بازدارندگي و دفاع همهجانبه از انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن را چطور ارزيابي ميكنيد؟ اتكا به قدرت لايزال الهي و در پرتو عنايات خاصه حضرت زهرا(س) و در ظل توجهات حضرت بقيه الله تعالي فرجه الشريف و با بهرهگيري از آموزههاي اسلام ناب محمدي و پيروي از ولايت مطلقه فقيه در چشمانداز ۲۰ ساله سازمان بسيج جامعه زنان كشور سازماني منسجم، منعطف، فراگير، مؤثر، كارآمد، قانونمند، پويا، هدفمند، باقدرت ايجاد عزم ملي در حفظ كرامت و منزلت زن مسلمان و تأثيرگذاري مطلوب در نهاد خانواده خواهد بود كه با بهرهمندي از نيروهاي داوطلب مخلص و ايثارگر بسيجي قادر به هدايت و استفاده از قابليتهاي زنان در بازدارندگي و دفاع همهجانبه ( فرهنگي، سياسي، امنيتي و دفاعي) از انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن (تحكيم هويت ديني ملي و انقلابي زنان ترويج فرهنگ فاطمي و پرچمداري نهضت زنان) خواهد بود كه با ويژگيهاي نظير ۱- برخوردار از زنان داوطلب مؤمن و انقلابي، ايثارگر و فداكار با همت والا پايبند به ارزشهاي ديني و فضايل اخلاقي، بصير، متعهد، دقيق و هوشيار، خلاق، پويا، بانشاط، كارآفرين، حافظ حريم خانواده و هدايتگر ۲- الگو براي آحاد زنان و هدايت زنان كشور در بازدارندگي و دفاع همهجانبه در عرصههاي فرهنگي، سياسي، امنيتي، دفاعي و امدادي ۳- داراي قدرت ايجاد عزم ملي در حفظ كرامت و منزلت زن مسلمان۴- مؤثر در نهاد خانواده با بهرهگيري از فرهنگ فاطمي ۵- داراي تعامل پويا، اثر بخش و قانونمند با سازمانهاي دولتي و تشكلهاي مردمي زنان ۶- بهرهمندي از دانش روز فناوري اطلاعات و ارتباطات و سيستم پويا و نظام جامع اطلاعرساني ۷- تحكيم بخش هويت ديني، ملي و انقلابي زنان در راستاي اهداف چشمانداز خود حركت خواهد نمود.
نقش زنان درتربيت نسلي معتقد به آرمانهاي انقلاب تا چه ميزان تأثيرگذار است؟ معتقد هستم زنان براساس يك تكليفگرايي خودشان را براي حضور اجتماعي آماده ميكنند. جامعه نيازمند حضور زنان در عرصههاي مختلف اجتماعي است. اگر از منظر اجتماعي به اين موضوع نگاه كنيم به اين نتيجه ميرسيم كه جامعه اسلامي براي پيشرفت به استفاده از توان و استعدادهاي زنان نياز دارد. بنابراين زنان بايد به صورت جدي و فعال در جامعه حضور داشته باشند، اما اين حضور بايد با تدبير و مديريت صحيح همراه باشد تا زنان هم وظايف مادري و همسريشان و هم وظايف اجتماعيشان را به خوبي انجام دهند. البته در اين مسير نميتوان نقش همسر و مرد خانواده را ناديده گرفت. ما بايد در هفته زن و روز زن عميق به اين مسائل توجه كنيم. مسئولان بايد به اين موضوع بينديشند كه چگونه حضور زن را در جامعه ترسيم كنند تا به نقش مادري و همسري آنها لطمه نخورد. در حال حاضر، بحثهاي خانوادگي تحتالشعاع مشاغل مختلف خانمها قرار ميگيرد و اين موضوعي است كه خانوادههاي ما را تهديد ميكند. مسئولان بايد ضمن بهرهگيري از استعداد و خلاقيت فكري و انديشهاي بانوان در جهت پيشرفت مادي و معنوي كشور، در عين حال زمينههايي را فراهم كنند كه خانمها از نقش اصليشان دور نشوند. در واقع لازم است مشاغلي براي زنان تعريف كنيم كه كمتر از محيط خانه و خانواده دور شوند. من فكر ميكنم شايسته است كه اين موضوع در هفته زن به عنوان مطالبه زنان قوياً دنبال شود. در حقيقت بايد براي زنان فضايي ايجاد شود كه آنها ابتدا خانوادههايشان را هدايت و تعالي دهند و در مرحله بعد از توان و استعداد آنها استفاده شود. مبناي حركتها و فعاليتهاي ما تحكيم خانواده است كه در اين زمينه كارهاي متعددي انجام گرفته است. در راستاي همين موضوع بسيج جامعه زنان عرصههايي را ايجاد كرده كه فعاليت اجتماعي خوب و تأثيرگذار خانمها آسيبي به مسائل خانوادگي نرساند. يكي از كارهاي ما در اين زمينه اين است كه بانوان در نزديكترين محل زندگيشان فعاليت اجتماعي انجام دهند. يعني در نزديكترين مسجد و حسينيهاي كه در محله وجود دارد، فعاليت اجتماعي مؤثر ارائه دهند. در حال حاضر ما مفتخر هستيم كه بيش از دو ميليون نفر خانم خانهدار را فقط در بسيج سازماندهي كردهايم و ضمن اين سازماندهي و استفاده از توان، استعداد و خلاقيت بانوان وقت كمي از آنها را براي فعاليت اجتماعي صرف ميكنيم. اين خانمها در حالي كه آموزش ميبينند، خودشان نيز در جهت آموزش ديگران قدم برميدارند.
به عنوان سؤال آخر نقش زنان در نهضت بيداري اسلامي را چطور ارزيابي ميكنيد؟
جامعترين تبيين، نقش زنان در بيداري اسلامي را امام خامنهاي در اجلاس زنان و بيداري اسلامي كه به عنوان يك رويداد تاريخي ميتوان به آن اشاره داشت، بيان فرمودند كه :«تداوم، تقويت و گسترش حضور زنان در حركت مبارك بيداري اسلامي بيترديد پيروزيهاي فراواني را براي ملتهاي مسلمان به دنبال خواهد آورد... امروز زن مسلمان ايراني، سرافراز و عزتمند در همه عرصههاي پيشرفت حضور دارد و زنان تحصيلكرده و نخبه اين كشور، جزو مؤمنترين و انقلابيترين زنان ايراني هستند و غرب با هزاران وسيله تبليغاتي و بمباران خبري تلاش ميكند اين واقعيت را ديگرگون جلوه دهد.» در اين رابطه حضور زنان در سه بخش مورد بررسي قرار ميگيرد، بحث شروع نهضتها كه با حضور شجاعانه زنان بوده است و به دليل اينكه در واقع زنان با ترويج و ترغيب همسر و فرزند خود توانسته آغازي قوي و عميقي را شكل بدهد كه اگر اين امر ضعيف اتفاق ميافتاد، قطعاً در تداوم راه و ادامه مسير دچار مشكل ميشد. شروع اين حركات يك شروع عميق در لايههاي مختلف اجتماعي بود بنابراين اگر زنان در اين كشورها در ضعف قرار داشته يا داراي ديدگاههاي متحجرانه بودند، اين پيروزيها و موفقيتها شكل نميگرفت، اما نهضت بيداري اسلامي با درك و درايت زنان و با حضورشان شكل و تداوم يافت كه بهرغم تهديدها و شكنجههاي فراوان و. . . مقاومت كرد و نهضتشان از اين تهديدها نهراسيد، بلكه توانست خود و خانواده را در صحنه نگه داشته و نهضت را ادامه دهد. در بحث بعدي يعني در تداوم داشتن اين نهضتها و حضور زنان حضرت آقا هم اشاراتي داشتند كه در اين راه سختيها و دشواريهايي وجود دارد كه زنان بايد بسيار مقاوم و با بصيرت مشكلات را حل كرده و از سر راه خود بردارند و بايد مراقب تهديدات و تهاجمهاي فرهنگي كه در برخي از نهضتها توسط استكبار جهاني اعمال ميشود، باشند زيرا كه آنها زماني كه از جنگ سخت خسته شوند به جنگ نرم روي ميآورند و به پايههاي اعتقادي حمله خواهند كرد.
بحث پاياني آن اين است كه در بيداري اسلامي زنان نقش اساسي و كليدي در حفظ اسلام و مراقبت از آن دارند كه حضرت آقا هم در اجلاس زنان و بيداري اسلامي به تلاش صد ساله، پيچيده و همهجانبه غرب براي دور كردن زنان مسلمان از هويت اسلامي تأكيد داشتند كه بايد زنان ما در بيداري و بعد از آن يعني بعد از پيروزي تلاش كنند تا هويت زن مسلمان به جايگاه زن مسلمان بازگردد و تداوم پيدا كند. حتي در بحث مجاهدتهاي علمي در كشورهاي اسلامي بايد حضوري فعال داشته باشند و براي تقويت پايههاي علمي خود و فرزندان خودشان راه زيادي را درپيش خواهند داشت.
