ادبيات كودك و نوجوان را محصور نكنيد؟!

سحر داوودي

درخبري آمده بود دبير شوراي فرهنگ عمومي ۱۸ تيرماه، روز درگذشت مهدي آذريزدي را به عنوان روز «ادبيات كودكان و نوجوانان» درتقويم قرار داده است؛ البته قبل از اين هم چنين نامگذاري‌هايي در عرصه ادبيات داشته‌ايم مانند روز درگذشت شهريار كه به عنوان روز شعر و ادب فارسي تعيين شد. گفته مي‌شود همان‌طوركه براي نامگذاري روز درگذشت شهريار يك سري مخالفت‌هايي اتفاق افتاد براي تعيين روز ادبيات كودك و نوجوان درسالروز درگذشت مهدي آذر‌يزدي هم مسائل اينچنيني روي داده است كه ما دراين نوشتار قصد نداريم به كالبدشكافي اين وقايع بپردازيم بلكه منظور آن است تا در كنار اينگونه امورنمادين وتقويمي، درعمل وارد اين حوزه شده و به ترويج فرهنگ به شكل تأثيرگذارتري اقدام شود؛ چراكه هرچند اين نمادگرايي‌ها مطلوب است و باعث ماندگاري نام نويسنده در اذهان مي‌شود اما به واقع از اين دست نمادگرايي‌ها بدون اينكه درعمل و صحنه واقعي كاري جدي صورت بگيرد نمونه‌هاي بسياري داريم. 

درتقويم ما ايرانيان پر از نامگذاري‌هايي است كه كمتر راهبرد عملياتي و اجرايي دارند و به طورحتم به تنهايي نمي‌توانند باعث رشد و تعالي جامعه شوند. بااين اوصاف اگرهمين طورپيش برويم بيم آن مي‌رود روزي برسد كه تقويم اشباع مي‌شود از اسامي و اينگونه نامگذاري‌ها كه درحد يك شعار بيشتر نيستند تا درنيل به اهداف اصلي مورد نظر تأثيري داشته باشند. مطمئناً نامگذاري براي برنامه‌ريزي و انجام فعاليت‌هاي فرهنگي در كشوركار بدي نيست به‌خصوص اينكه به صورت نمادين باشد اما اولاً اينكه خطر اشباع اين نامگذاري‌ها درتقويم به بي‌اثر كردن آن منجر مي‌شود و ثانياً يكي از آفت‌هاي چنين نامگذاري‌ها اين است كه تنها دريك روز يا روزهاي مشخص چند كارمحدود ارائه مي‌شود در حالي‌كه فرهنگ كتاب و كتابخواني همان‌گونه كه از دغدغه‌هاي اهل فرهنگ به‌ويژه رهبر فرزانه‌مان بوده و هست بايد به كنه زندگي روزمره افراد و تك‌تك جامعه وارد شود و نبايد آن را فقط درحد يك روز در تقويم سالانه منحصر كرد. 

جاي بسي تأسف است دركشوري كه امام خامنه‌اي به عنوان ولي امر مسلمين جهان بارها از خواندن رمان‌هاي بزرگ داخلي و خارجي صحبت مي‌كنند، اطلاعات ادبياتي و داستاني مردم درسطح پاييني باشد. بدون شك كودكان و نوجوانان ما براي آنكه به تربيتي سالم و درست برسند بايد قسمتي ازتربيت‌شان را به‌دست كتاب‌هاي بزرگاني چون كتاب‌هاي مرحوم آذر يزدي سپرد و اين لازمه تلاش ومجاهدت شبانه‌روزي و اراده مسئولان امردر حوزه فرهنگي است، بنابراين به‌رغم اهميت وجود نويسندگان كودك و نوجوان در كشور، محدود كردن اين تلاش دريك روزخاص به واقع جفاي بزرگي به فرهنگ كهن زبان و ادبيات فارسي و نسل آينده است و بايد همواره ياد و نام نويسندگان حوزه ادبيات فارسي به‌خصوص كودك و نوجوان كه ازظرافت خاصي برخورداراست را پاس داشت. 

گفتني است مهدي آذر يزدي نويسنده كتاب‌هاي كودكان و نوجوانان از اهالي شهريزد بود كه آثار متعددي براي اين طيف سني داشت ازجمله؛ «قصه‌هاي خوب براي بچه‌هاي خوب»، «قصه‌هاي تازه از كتاب‌هاي كهن»، «گربه ناقلا»، «گربه تنبل»، «مثنوي» (براي بچه‌ها)، «مجموعه قصه‌هاي ساده» و تصحيح «مثنوي» مولوي (براي بزرگسالان) از او به يادگار مانده‌اند. آذريزدي كه او را پرتيراژترين نويسنده تاريخ ادبيات كودك و نوجوان ايران مي‌دانند، در مجموع بيش از ۲۰ عنوان كتاب براي بچه‌ها نوشته است.