در هر ثانيه يك نفر از ساكنان كره زمين از همه سنين و تمام نژادها براي ادامه حيات به انتقال خون نياز دارند. دلايل نياز براي انتقال خون متفاوت بوده اما نياز به خون و فراوردههاي خوني به طور مداوم وجود داشته و به طور مرتب هم در حال افزايش است.
تعداد حوادث و مجروحين اين حوادث كه نياز به خون پيدا ميكنند در حال افزايش است. كشورهاي در حال توسعه كه با مشكلات اقتصادي در گير و از نظر مالي فقير هستند با مشكل كمبود خون و فرآوردههاي خوني مواجهند كه اين امر كودكان مبتلا به كم خوني حاد ناشي از ابتلا به مالاريا يا سوء تغذيه را بيشتر تحت تاثير قرار ميدهد.
اهدا كنندگان داوطلب و بدون چشمداشت مادي ـ انسانهايي كه خون خود را كاملاً ايثارگرانه و با اهداف نوع دوستانه اهدا ميكنند ـ كليد اصلي براي اطمينان از دسترسي به خون سالم توسط هر بيمار و نيازمند، در هر مكان و در هر زمان هستند.
گزارشهاي به دست آمده از سرتاسر دنيا نشان دهنده اين است كه شيوع عفونت با عامل ايجاد كننده بيماري ايدز، ويروسهاي هپاتيت B و C و ساير عفونتهاي منتقله از راه خون در ميان اهداكنندگان داوطلب و بدون چشمداشت مادي در پائينترين حد است. اهداكنندگان داوطلب در پاسخ به سؤالات مطرح شده در مراكز خونگيري در مورد سلامتي و نحوه زندگي خود شرافتمندانه برخورد ميكنند و اين سبب ميشود غربالگري افرادي كه احتمال آلوده بودن به يك بيماري يا خطر ناقل بودن براي عفونتهاي مختلف را دارند، امكانپذير باشد.
براي سازمانهاي انتقال خون حياتي است كه اهداكنندگان سالم، داوطلب و بدون چشمداشت مادي براي اهداي خون به صورت مستمر و مداوم متعهد شوند. علاوه بر اطمينان از تامين خون در همه زمانها و در تمامي شرايط آب و هوايي، اهدا كنندگان مستمر خون ايمنترين و سالمترين اهدا كنندگان هستند، زيرا آنها آموزش ديدهاند كه چگونه سلامت خود را حفظ و در زندگي خود از رفتارهاي مخاطرهآميز پرهيز كنند.
پيشرفتهاي طب انتقال خون در ساليان اخير باعث افتخار فراوان است. با وجود آنكه از ابتداي انقلاب اسلامي تا كنون، جمعيت كشور دو برابر شده، ولي اهداي خون به ميزان ۱۵ برابر و تهيه فرآوردههاي خوني ۳۰ برابر شده است.
ميزان خونگيري از ۱۲۳ هزار واحد در سال در ابتداي انقلاب، هم اكنون در حال نزديك شدن به ۲ ميليون واحد در سال است. از سوي ديگر، با وجود آنكه جمعيت كشور ما يك درصدجمعيت جهاني است، اما درصد اهداي خون ايرانيان، دو برابر ميزان جهاني يعني بالاي ۲ درصد است. اگر شاخص اهداي خون هر كشور بالاي ۲۰ نفر به ازاي هر هزار نفر جمعيت باشد، وضعيت مطلوب خواهد بود كه خوشبختانه اين شاخص اكنون در كشور ما به ۲۵ نفر به ازاي هر هزار نفر جمعيت رسيده است.
در حال حاضر ادامه زندگي حدود ۶ هزار بيمار هموفيلي و نزديك به ۲۰ هزار بيمار مبتلا به تالاسمي در كشور و نيز بيماران كليوي نيازمند دياليز، بيماران تحت عمل جراحي به ويژه جراحيهاي بزرگ، مادران باردار، نوزادان مبتلا به عوارض ناشي از ناسازگاري خوني، بيماران پيوند اعضا، مصدومان سوانح مختلف از جمله سوختگيهاي شديد و تصادفات رانندگي، مبتلايان به انواع سرطانها به ويژه در مرحله شيمي درماني و افراد بيشمار ديگر وابسته به دريافت مداوم خون و فرآوردههاي خوني است.
«هر اهدا كننده خون يك قهرمان است» شعار امسال روز جهاني اهداكنند گان خون(مصادف با ۲۵ خردادماه) است.
*دانشجوي دكتراي بيوشيمي