دوام و استحكام بنيان خانواده جزو اصليترين دستورات زيربنايي در مكتب اسلام است. آنچه را كه فرد از محيط خانواده دريافت ميكند جزو ابتداييترين تأثيرات و نقشهاي جامعه محل رشد و نمو آن فرد است. تعيين سمت و سبك زندگي، پايهگذاري اهداف در آينده و خط فكري و عملي از بارزترين فاكتورهاي خانواده است.
در اين بين نقش رسانهاي تحت عنوان تلويزيون با داشتن يك ارتباط بسيار نزديك و تأثيرگذار، جايگاه بسيار مهمي را در نوع تربيت و تكامل نظام آموزشي خانوادهها به عهده دارد. تلويزيون با ورود به لايههاي مختلف و متنوع در بين افراد خانواده گوياي مهم بودن و تأثيرپذيري خانوادهها از اين رسانه مهم در نوع تربيت، آموزش و طي كردن مراحل مختلف و متنوع تربيتي فرزندان هر خانواده است. تلويزيون تنها رسانهاي است كه در تمامي طول روز با افراد خانواده همانند يك همدم و منبع آموزشي در ارتباط است.
«ويلبر شرام» جامعه شناس ارتباطات، جاذبه تلويزيون را به دو دليل عمده ميداند: ۱- لذت منفي سرگرم شدن و زيستن در جهاني تخيلي و به طور مستقيم در ماجرايي هيجانآور سهيم شدن. ۲- فراموش كردن مشكلات زندگي واقعي. به همين دليل ميتوان گفت كه تلويزيون يكي از اساسيترين اركان خانوادهها و مطرحترين كانون تربيتي افراد خانواده در شرايط امروزي زندگي بشر است كه نقش تربيتي همچون والدين يك خانواده را به عهده دارد.
در اين ميان «گلبرگ» از جمله برنامههاي بسيار موفق در حوزه خانواده و چگونگي حل معضلات زندگي با بهرهگيري از چند راه متنوع اما مطمئن است. اين برنامه با يك سابقه حدوداً چهار ساله در اجرا جزو معدود برنامههايي است كه توانسته است در بين خانوادهها جايگاه خود را ارتقا بخشيده و به سطحي مطلوب از چاره انديشي و گرهگشايي براي ابتداييترين معضلات خانوادگي تا پيچيدهترين اتفاقاتي كه منجر به از هم پاشيدن و افتراق اركان يك خانواده و زندگي خواهد شد، برساند.
اين برنامه با اجرايي به سبك اصطلاحاً تاك شو (گفتوگو محور) از خفيترين تا جليترين مسائل و مشكلات خانوادهها را بررسي ميكند و سعي در حل اين معضلات دارد. حجتالاسلام حسين دهنوي كارشناس برنامه گلبرگ با ورود به يكسري از حوزههاي كمتر پرداخته شده و در مواقعي با يك بدعت و نوآوري مثبت در موضوعات و حل آن با محور قرار دادن سؤالات و پيامكهاي ارسالي به اين برنامه اقدام به ارائه راهكارهايي منطقي، ديني و علمي ميكند.
حوزههايي همچون چگونگي و نوع انجام مراحل تحقيقات در ازدواج، مناسبات زن و شوهري، تمايلات جنسي زوجين و نقش عدم برآوري آن در بهوجود آمدن معضلات و مشكلات خانواده و در بخشهاي آينده برنامه ورود به موضوعات تربيت فرزند و چگونگي برخورد با نوجوانان و جوانان جزو مهمترين و چالشيترين موضوعات پرداخته شده در اين برنامه است.
پيوند مسائلي در دو حوزه دين و زندگي و به نوعي تداخل و راهنمايي در دو حوزه دين با محمل قرار دادن وحي و احاديث نقل شده از امامان معصوم (ع) و علم امروزي تحت عنوان روانشناسي از جمله ويژگيهاي خاص و مختص اين برنامه است. گلبرگ اين كار را با ظرافتي خاص توسط كارشناس خود كه در هيچ برنامه ديگري مسبوق به سابقه در اين سطح از كيفيت نبوده است اجرا ميكند.
دين به عنوان منبعي وحياني كه سعادت و عاقبت بهخيري جملگي انسانها و بشريت را به عنوان رسالت و علت وجودي خود معرفي ميكند در اين برنامه به عنوان يك فرآيندي گرهگشا از مشكلات انسانهايي درگير با مسائل و اختلافاتي امروزي در تلفيق با علمي كاربردي همچون روانشناسي و با داشتن قيد اثرگذاري لازم به بيان بسياري از ناگفتهها ميپردازد. در اين برنامه با تأسي از فرامين و اقوال و تقرير امامان معصوم (ع) كه متصل به منبعي الهي و لايزال، همچون وحي و گويشي ساده و خارج از تكلف و به نوعي در حد اكمال و اقناع بيننده، نسبت به حل مشكلات خانوادگي و گاهاً منجر به افتراق در زندگي آنها، در حال گرهگشايي است. چه اينكه دين مبين اسلام در هر حوزهاي از زندگي و مخصوصاً در حل مسائل مربوط به خانواده صاحب حرف و ارائهدهنده راهكارهايي علمي، عملي و كاربردي است.
به جز موضوعات اين برنامه آنچه را كه به عنوان شاخصههاي تربيتي در بسياري از لايههاي جوامع در حال ترويج است، داراي اصولي ريشهاي و مبنايي در دين و مذهب ما است. در پارهاي از اين موارد زماني كه با استناد به كلام و احاديث بزرگان دينيمان كه همان ائمه هدي هستند در ابعاد مختلف علوم امروزي مانند روانشناسي قابل رؤيت و پيگيري است كه استناد به آنها در حل معضلات يك آرامش خاطر و اطمينان قلبي به انسان ميدهد و برنامه گلبرگ با بهرهگيري از اين فاكتور اساسي و مهم سخناني برآمده از دلهايي پاك و آسماني را بر دلهايي تشنه آرامش و سكينه قلبي فرود ميآورد، زيرا كه سخني «كز دل برآيد لاجرم بر دل نشيند».
گلبرگ سعي ميكند با صداقت و رعايت اصول حرفهاي در اجرا و اقناع مخاطب، در دام كليشه و تكرار مكررات بيهوده نيفتد. البته از سويي هم با دوري از تغييرات متكثر و بسيار زياد هيچ ميل و تلاشي در نو بودن ظاهري و اصطلاحاً با فريبي تحت عنوان متنوع شدن جلوههاي بصري و ديگر كارها و به نوعي تبليغاتي، سعي در جذب مخاطب نميكند.
چه اينكه عوامل و دستاندركاران اين برنامه به خوبي ميدانند كه جذب مخاطب در اين تكثر بسيار زياد در حوزه رسانههاي ديداري و شنيداري فقط و تنها با كيفيت و جذابيت موضوع امكانپذير است. آنها واقفند كه در صورتي ميتوانند مخاطب را براي چند دقيقه و ساعت، آن هم در زمان پخشي مانند بعدازظهر پنجشنبهها، كه خانوادهها سعي در پركردن اوقات آن در فضايي بيرون از ديوارهاي آپارتمان دارند، به تماشاي تلويزيون و برنامه گلبرگ راغب كنند. گلبرگ با يك شيب بسيار ملايم اما تأثيرگذار توانسته است تا مخاطبين كم حوصله و تنوع طلب تلويزيون را به مدت بيش از چهار سال با خود همراه ساخته و هر روز افزون بر گذشته داراي مخاطب شود.
شاهين آر پناهي به عنوان مجري اين برنامه كه همكارياش را با شبكه سوم سيما از سال ۸۲ با برنامههايي همچون پنجره روز، باز باران و... شروع كرده است اين برنامه را با سبكي تازهتر اجرا ميكند. اجرا نكردن از روي متن و به نوعي با فضاي برنامه پيشرفتن هم از جمله شاخصههاي مثبت ديگر اين برنامه است. استفاده از كلمات ساده، نپريدن وسط حرف كارشناس برنامه، اداي كارشناسي درنياوردن و فقط مجري بودن وي در طول اجراي برنامه او را ميتوان در عداد و جزو كمتر مجريان و البته موفقترينهاي آنها دانست؛ زيرا تنها به نقش مجري بودن خود ميپردازد و سعي در ارائه طريق به مخاطب برنميآيد كه اين خصلت يكي از شاخصههاي كمتر ديده شده از مجريان برنامههاي گفتوگو محور (تاك شو) است.
كمبود اين دست از برنامهسازيها پيامدي جز به دامان ديگران انداختن مخاطبان ندارد. جا دارد كه رسانه و بالاخص تلويزيون با توجه به گستره و توان نفوذش در بين آحاد جامعه و خانوادهها به اين حوزه از برنامهسازي همت بيشتري بگمارد چه اينكه اگر توجه به مسائل و مشكلات جامعه از دريچه درون خانوادگي پرداخته شود بهتر است.
زيرا با داشتههاي ديني و وحياني محكم و همچنين استفاده از علوم امروزي ميتوانيم مشكلاتمان را حل كنيم و البته بسيار زيبندهتر از اين است كه منتظر وقوع حادثهاي از جانب ديگراني باشيم كه كمترين تعلق خاطري به فرهنگ و مذهب اين آب و خاك ندارند.
