کرفس کوهی که تامین کننده ویتامین های مختلف است و پیشگیری کننده شیمیایی از سرطان و زخم معده است در کوه های سربه فلک کشیده استان لرستان می روید.
رویشگاههای طبیعی کرفس کوهی بیشتر شامل ارتفاعات و مناطق برفگیر ارتفاعات زاگرس است و در حال حاضر رویشگاههای این گونه فقط محدود به مناطق صعبالعبور و دوردست میشود.
رشد این گیاه و زمان رویش آن نیز بستگی به میزان و نوع بارندگی منطقه دارد ودر سالهایی که بارش بیشتر به صورت باران باشد، این گیاه از نیمه اول اسفندماه شروع به رشد میکند به خصوص در کوههایی که در جهت شیب جنوبی واقع شدهاند، رشد کرفس کوهی زودتر و سریعتر است اما سالهایی که بارش به صورت برف باشد، کرفس کوهی همراه با ذوب برفها رشد رویشی خود را شروع می کند.
***
کرفس کوهی یکی از گیاهان مرتعی و بومی ایران است که از ارزشهای ویژهای برخوردار است که دارای ریشهای راست و دوکی شکل است که در قسمت فوقانی آن دارای غده بزرگی است. این غده محل ذخیره مواد غذایی مورد نیاز و گاه برای شروع رشد رویشی مجدد گیاه در فصل بعد است.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان گفت: جوامع محلی و عشایری که سالیان دراز از کرفس کوهی به شکل های مختلف استفاده کرده اند، معتقدند که این گیاه دارای اثرات ضد درد، ضد التهاب، آرام بخش و ضدسرفه است.
مهندس قربانی با اشاره به اینکه یافته های جدید علمی نیز تاکید می کند که فلاونوئیدها به عنوان بخش مهمی از ترکیبات این گیاه، دارای اثرات ضد التهاب، ضد ویروس، ضد دیابت و ضد سرطان و سم بوده، بیان کرد: فتالیدها گروه دیگری از ترکیبات موثر این گیاه هستند که آن را به صورت مکمل غذایی و به عنوان عامل پیشگیری کننده شیمیایی از سرطان و زخم معده مطرح می کنند.
وی اظهار کرد: آزمایشها نشان داده که این مواد در مهار کردن تومور معده و کاهش ازدیادآن به میزان ۶۷ تا ۸۳ درصد تاثیر مثبت داشته اند؛ فتالیدها باعث می شوند این گیاه دارای اثرات محافظت کبدی نیز باشد همچنین این گیاه به عنوان دارویی موثر در درمان بعضی بیماریها مانند اضطراب، بیماریهای گوارشی، رماتیسم و نیز به عنوان مقوی معده، اشتهاآور و تامین کننده ویتامین های مختلف استفاده کرد.
* یک دنیا خاصیت
مردم و جوامع محلی و بومی استفاده های گوناگونی از کرفس کوهی می کنند، به عنوان مثال از بذر و ریشه گیاه به صورت جوشانده برای درمان سرماخوردگی و سرفه های شدید و از اندام های گیاه برای رفع دل درد، درمان رماتیسم و تصفیه خون بهره می برند.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان با اشاره به اینکه اسانس موجود در بذر و ریشه گیاه باعث جذب حشرات و تسهیل عمل گرده افشانی، دورنمودن بعضی حیوانات و آفات گیاهی و محافظت در برابر آسیب های ناشی از افزایش گرما می شود، اضافه کرد: از زمانهای قدیم مردم محلی از کرفس کوهی به شیوه های مختلفی در رژیم غذایی خود استفاده می کردند؛ در سالهای اخیر این فرهنگ به جوامع روستایی و شهری نیز منتقل شده و همگام با ازدیاد جمعیت، تقاضا برای استفاده خوراکی از کرفس کوهی افزایش یافته است.
قربانی در خصوص مصارف خوراکی و تغذیه ای کرفس کوهی گفت: از کرفس کوهی جهت کلیه فرآورده هایی از قبیل ترشی و شور کرفس کوهی و یا در پخت غذاهایی از قبیل سوپ، خوراک گوشت، پلو کرفس، خورش کرفس و یا خورش های دیگر استفاده می شود همچنین از اندامهای خشک گیاه به منظور تهیه پودر خشک کرفس برای معطر کردن دوغ، ماست ولبنیات دیگر و یا به عنوان طعم دهنده استفاده می شود.
* هرگز ریشه را نچینید
البته قابل ذکر است که برخی مردم محلی نیز در طول سالهلی اخیر اقدام به ریشه کنی کرفس کوهی به منظور استفاده از قسمت های مختلف ریشه می کنند که این امر موجب از بین رفتن بسیاری از پایه های کرفس کوهی شده و یکی از عوامل تهدید کننده بقای آن می باشد.
قربانی در خصوص ارزش های اقتصادی و اکولوژیکی کرفس کوهی گفت: این گیاه به صورت تازه از ارزش های اقتصادی خوبی در بازار برخوردار است و منبع درآمد مناسبی برای مردم محلی و بهره برداران می باشد؛ در صورت فرآوری کرفس کوهی ارزش اقتصادی آن چند برابر خواهد شد و از لحاظ درآمدزایی و ایجاد معیشت جایگزین برای مردم محلی بسیار حائز اهمیت است.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان اظهار کرد: گل های متعدد این گیاه از شهد مناسبی برای استفاده زنبورعسل برخوردار بوده که می تواند این گیاه را به عنوان گیاه دارای پتانسیل برای پرورش زنبورعسل مطرح کرد.
کرفس کوهی گیاهی است که کاربردهای بسیار متنوعی از جمله مصارف غذایی (تهیه ترشی و شور و کنسرو) دارد.
همچنین میتوان محصول خشک شده این گیاه را بستهبندی و به بازار عرضه کرد که در این صورت ارزش اقتصادی آن چند برابر خواهد بود.
سلام 
