
محمدحسين جعفريان: واژه خشت هر زباني است. با اين خشتهاست كه بناي شعر و داستان و مقالات گوناگون در هر زبان گذاشته ميشود. هنگامي كه شما به مرور اين مواد اوليه بنيادي را از دست بدهيد، آنگاه زبان رنگ ميبازد و بحران آغاز ميشود.
باري سالهاست فرهنگستان زبان و ادبيات فارسي، به نامها و در قوالب رنگارنگ، بار واژهسازي را در زبان فارسي به دوش ميكشد.
برخي اوقات كلمات توليدي اين مركز فراگير ميشوند و جاي خود را در ميان تودهها باز ميكنند و گاه كلمات تنها در سامانه اختصاصي آنها قطار ميشوند و از همان دنياي اينترنتي بيرون نميآيند.
به نظر ميرسد دولتمردان، دستاندازي به زبان فارسي را چندان جدي نميگيرند و ديگر حساسيت خود را مقابل سيل واژگان بيگانه از دست دادهاند.
روزگاري اگر گويندهاي در رسانه ملي، واژهاي فرهنگي را كه معادل فارسي آن موجود بود، به كار ميبرد، تنبيه ميشد و امروز كه ديگر شاهديد چه وضعي داريم.
دكتر غلامعلي حداد عادل سالهاست كه رياست اين مركز را بر عهده دارد اما بديهي است يك نماينده مجلس، آنقدر گرفتاري دارد كه اگر به همه آنها برسد هنر كرده.
حال اضافه كنيد به آن چنين مسئوليت خطيري را. باري معلم نيست كه چه اصراري است تا با اين همه مشغله باز هم چهرههايي اگرچه توانمند از نگاه علمي، اما با چندين پست و سمت سياسي ديگر بر مصادر چنين مركزي تكيه زنند.
اين سرزمين چنين انديشمنداني كم ندارد. امروز به سبب توسعه حيرتآور فناوري به ويژه آنچه به رايانه و ملحقات آن نظير اينترنت مربوط ميشود، سيلي از واژگان مرتبط وارد زبان فارسي شده و ميشود كه اگر چارهاي در معادلسازي به موقع و مناسب براي آنها نشود، در آيندهاي نه چندان دور، فارسي ما نيز، نظير آنچه در افغانستان است، ملغمهاي خواهد شد از انواع زبانها. بايد نيروهاي جوان و تازهنفس را وارد اين عرصه كرد و در ابزار اجرايي آن نيز تجديد نظر جدي نمود.
يكي از مشكلات معادلسازيها، تأخير در ارائه به موقع آنها به مردم است.
فرهنگستان بايد تمام محصولات ورودي، واژگان مورد نياز در بخشهاي مختلف و... را مد نظر داشته و پيش از ورود آنها يا همزمان، واژه پيشنهادي خود را جايگزين كند.
اگر نه نظير «دورنگار» براي «فكس»، تلفن همراه براي «موبايل» و واژه زيباي «پيامك» به جاي اس ام اس هميشه عقب خواهد بود.
حتي اگر واژه ساخته شده، نظير مورد آخر بسيار زيبا و حرفهاي باشد. نميدانم مديران اين حوزه، ميدانند چه مسئوليت بزرگي در قبال فرهنگ نسل كنوني و نسلها