بر اساس گزارشهايي كه خبرگزاري آسوشيتدپرس و روزنامه واشنگتن پست منتشر كردند، صحبتهاي جدي در طرف غربي شده است كه به شرط انجام بازرسيهاي عميق و احتمالاً پذيرش پروتكل الحاقي معاهده منع اشاعه هسته اي(ان پي تي) از سوي ايران، غنيسازي سطح پايين ( ۵/۳ الي ۵درصد) در ايران ادامه يابد و سخني از تعليق كامل كه قبلاً مطرح بود، به ميان آورده نميشود، اما غرب خواستار توقف غنيسازي ۲۰درصدي و تعطيلي كامل فردو از سوي ايران خواهد بود.
فريد زكريا، از مشاوران باراك اوباما در مقالهاي كه در روزنامه امريكايي واشنگتنپست منتشر شد، اذعان كرد كه به رغم بدبينيهاي موجود پيرامون مذاكرات ايران و ۱+۵، دستيابي به توافق در اين مذاكرات ممكن است.
زكريا تصريح كرد: ايالات متحده امريكا اصرار دارد كه ايران غنيسازي اورانيوم يعني پروسهاي را كه ميتواند به توليد سلاح هستهاي بينجامد، متوقف كند، اما ايران نيز از ديگر سو تأكيد دارد كه غنيسازي براي مصارف صلحآميز حق اين كشور است. واشنگتن از ايران خواهد خواست تا غنيسازي ۲۰ درصد را كه به راحتي ميتواند مبدل به سلاح هستهاي شود، قطع كند و از سوي ديگر غنيسازي بين ۵/۳ تا ۵ درصد ايران را قبول ميكند تا ايران نيز بتواند بگويد كه حق غنيسازي خود را حفظ كرده است.
زكريا با ابراز اميدواري به انتقال اورانيوم ۲۰ درصد ايران به خارج از اين كشور، بر اين باور است كه واشنگتن از ايران خواهد خواست كه تاسيسات هستهاي فردو را در نزديكي شهر قم تعطيل كند. فريد زكريا براي اين مذاكرات طرحي را در سر دارد كه در اين مقاله مطرح كرده است. به باور وي، مهمترين نكته در اين مذاكرات براي طرف غربي پذيرش بازرسيهاي عميق از سوي ايران است. بر اين اساس، آژانس بينالمللي انرژي اتمي بايد چكليستي را بر اساس گزارش آمانو در ماه نوامبر آماده كرده و بتواند بازرسيهايي عميق را از تاسيسات مختلف ايران بهعمل آورد، در مقابل غرب نيز بايد گام به گام و با پيشرفت بازرسيها، تحريمهاي ضدايراني را كاهش دهد.
زكريا با اشاره به فتواي مقام معظم رهبري در خصوص حرمت توليد و استفاده از سلاح هستهاي تصريح كرده است كه آنچه امريكا بايد به ايران بگويد اين است كه ايران بايد مفاد همين فتوا را در عمل بهكار بندد.
به نوشته آسوشيتدپرس، غرب نگران است كه مبادا غنيسازي اورانيوم در سطحهاي بالاتر ايران را به طرز چشمگيري به توليد مواد مورد نياز ساخت تسليحات هستهاي نزديكتر كند؛ هدفي كه ايران مكررا تأكيد كرده به هيچ عنوان در دستور كاري آن قرار ندارد. اما اورانيوم غني شده ۲۰ درصد ميتواند فرصتهاي ديگري نيز براي ايران بهوجود آورد. ايران به راحتي بدون اينكه حتي ذرهاي برنامه هسته اياش خدشه دار شود، ميتواند با درخواستهاي غرب براي تعليق غنيسازي ۲۰ درصد موافقت كند و به اين ترتيب حسن نيت خود را به ثبات برساند و در ازاي آن نيز درخواست كمتر شدن تحريمها را مطرح كند. علاوه بر اين، ايران اخيراً فعاليتهاي خود در دومين سايت غنيسازي در جنوب تهران را نيز آغاز كرده است؛ تأسيساتي كه به لحاظ محافظت از هرگونه حملات هوايي در زير زمين تعبيه شده است.
اين گزارش افزود: اين در شرايطي است كه هيلاري كلينتون وزير خارجه امريكا اعلام كرده كه اين تأسيسات جديد كه تحت عنوان فردو شناخته ميشود، بايد هر چه سريعتر تعطيل شود و روز پنج شنبه نيز از ايران خواست تا از مذاكرات استانبول براي پرداختن مؤثر به نگرانيهاي موجود درباره برنامه هستهاي خود استفاده كند و اينجا نيز ايران ميتواند به راحتي ايده تعطيل كردن فردو را بپذيرد، بدون اينكه كوچكترين لطمهاي به غنيسازي اورانيوم خود وارد كند، چراكه ايران تأسيسات بسيار بزرگتري در نطنز دارد كه ميتواند تقريباً تمام سوخت هستهاي مورد نياز آن را تأمين كند.
آسوشيتدپرس همچنين تصريح كرد: علاوه بر اينها، پيشنهادها و درخواستهاي ديگري نيز ممكن است در استانبول مطرح شود، از جمله اينكه مثلاً در رابطه با ذخاير اورانيوم ۲۰ درصد ايران چه ميتوان كرد يا دسترسي براي بازرسيهاي آينده توسط آژانس بينالمللي انرژي اتمي چگونه ميتواند باشد، اما آنچه ديگر مطرح نيست و از همه اين موارد نيز بيشتر اهميت دارد، اين است كه غرب حداقل در اين مرحله ديگر درخواست توقف كامل غنيسازي اورانيوم توسط ايران را كه سال گذشته مطرح كرده بود، عنوان نخواهد كرد و چنانچه اين اتفاق محقق شود، ايران ميتواند به برتري خود در غلبه بر درخواستهاي غرب ببالد و قلب برنامه هستهاي خود را همچنان فعال نگاه دارد. امريكا و ديگران نيز در اين صورت مجبور خواهند بود اين نتايج حاصل شده را به اسرائيليها بفروشند.
كلينتون: ايران تعهد دهد، خواستههايش را بررسي ميكنيم
گزارشهاي آسوشيتدپرس و واشنگتن پست تنها صداهاي يكساني نيستند كه از غرب به گوش نميرسد و صهيونيستها با همنوايي انگليسيها و فرانسويها همچنان مشغول ارسال سيگنالهاي مخرب هستند. با اين حال به نظر ميرسد اوباما كه در آستانه انتخابات رياست جمهوري احتياج به موفق نشان دادن سياست خارجي خود دارد، به دستگاه سياست خارجي خود دستور داده است لحن سازشكارانهتري در برابر ايران اتخاذ كند و از زبان هيلاري كلينتون اعلام شود در صورت دادن تعهد كتبي و شفاف از سوي مقامات جمهوري اسلامي مبني بر اينكه ايران خيال ساخت سلاح اتمي را ندارد، امريكا تضمين ميدهد كه خواستههاي جمهوري اسلامي ايران را با دقت بررسي كرده و در حد مقدور عملي كند.
اگرچه اين سخنان را ميتوان گام رو به جلو در دستگاه سياست خارجي امريكا تلقي كرد، اما كلينتون روز پنجشنبه در ادامه سخنانش چيزهايي گفت كه خوشبيني به لحن سازشكارانهتر امريكا را كمي زودهنگام ميتوان تلقي كرد.
وزير امور خارجه با اشاره به اينكه از سوي ايران نشانه ارسال شده كه ابتكارهايي در استانبول مطرح است، گفت: «فكر ميكنم براي همه و به ويژه كشورهاي عضو ۱+۵ روشن است كه ما خواهان مذاكره هستيم، با اينحال جهان براي مدت نامحدودي نميتواند به ايران فرصت دهد تا اقدامات روشن و ملموسي براي رفع نگرانيهاي جهان از برنامه اتمي خود انجام دهد.» با اين وجود وي افزود كه امريكا از همين شنبه در نشست استانبول به دنبال حل بحران از طريق ديپلماسي و مذاكره سازنده و مثبت است و تأكيد كرد:«مذاكرات را از طريق شفاف و روشن پيش ميبريم تا بدانيم آيا امكان بالقوه ملموسي براي حل اين بحران از طريق ديپلماسي باقي است يا خير؟»
تداوم اتخاذ مواضع تهديدآميز در ادبيات امريكايي به كارشناسان و مقامات ايراني اجازه خوشبيني كامل در موردنتايج حاصل ازاين لحن سازشكارانه نميدهد و بايد منتظر نتايج عملي مذاكرات استانبول و احيانا بغداد نشست. به خصوص كه از سوي ديگر روساي جمهوري امريكا و فرانسه اعلام كردند اگر نشست گروه ۱+۵ با ايران در استانبول نتيجهبخش نباشد، اعمال تحريمها عليه ايران ادامه مييابد.
نيكلا ساركوزي، رئيسجمهور فرانسه، بعد از ويدئوكنفرانس با باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا گفت:«انتظار ميرود جمهوري اسلامي ايران به شكلي جدي و مثبت در مذاكرات حاضر شود و همه فعاليتهاي حساس اتمي خود را متوقف كند.»
گمانه زني درباره ابتكارات ايران
دبكا، پايگاه خبري نزديك به منابع امنيتي رژيم صهيونيستي با اشاره به اينكه سعيد جليلي، دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران از ابتكاراتي جديد در دور جديد مذاكرات ايران و ۱+۵ خبر داده است، احتمال داد كه ابتكارات جديد ايران شامل موارد زير باشد:
۱- ايران به غنيسازي اورانيوم در سطح ۵/۳ درصد ادامه داده و هيچ سقفي را براي مقدار اورانيوم ۵/۳ درصد غنيشده نميپذيرد.
۲- ايران حاضر نيست بر سر انتقال اورانيوم غنيشده خود به خارج از مرزهاي اين كشور با كسي مذاكره كند و چنين مسئلهاي اصلا مجاز نيست.
۳- ايران آماده رسيدن به توافق است، مشروط به اينكه طبق سه فرمول زير، غرب حق ايران را براي غنيسازي ۲۰ درصدي تا هر ميزان بپذيرد: الف) يك گروه مشترك از ايران و شش كشور ميزان اورانيوم ۲۰ درصدي مورد نياز براي راكتور تحقيقاتي و توليد ايزوتوپهاي درماني را تعيين كنند؛ ب) ايران اورانيوم ۲۰ درصدي بيش از مقدار نياز خود را در بازارهاي جهاني بهفروش رسانده و به بزرگترين صادركننده اورانيوم ۲۰ درصد در جهان تبديل ميشود؛ ج) اگر اورانيومي بيش از اين مقدار در دسترس بود با فرآيند معكوس به اورانيوم ۵/۳ درصدي بدل ميشود.
۴- ايران تاسيسات فردو را تعطيل نميكند، اما حاضر است مشروط به يك شرط، پروتكل الحاقي را بپذيرد كه به آژانس اجازه ميدهد در هر زمان از تاسيسات ايران بازديد به عمل آورد. اين شرط پيوستن اسرائيل به انپيتي و همچنين پذيرش پروتكل الحاقي از سوي اين رژيم است، در غير اينصورت ايران پروتكل الحاقي را نخواهد پذيرفت.
۵- پرونده هستهاي اسرائيل مهمترين محور تاكتيكي مورد استفاده تيم ارشد مذاكرهكننده ايراني در اين مذاكرات خواهد بود. به اين ترتيب ايران هرگونه تاكتيك به كار رفته از سوي شش كشور را با استفاده از برنامه هستهاي اسرائيل خنثي ميكند.
لاوروف باز هم از گام به گام گفت
وزير امور خارجه روسيه روز جمعه به خبرنگاران گفت: روسيه و امريكا به ديدار و مذاكرات ايران و گروه ۱+۵، اميدوار هستند و اين تفاهم وجود دارد كه در خصوص اين مذاكرات بايد گام به گام حركت كرد. سرگئي لاوروف با اشاره به اينكه مذاكرهكنندگان ايراني در ديدار ابتكارات جديدي براي حل و فصل اين وضعيت پيشنهاد ميكنند، خاطرنشان كرد: اين رويكرد بدي نيست، زيرا ما و امريكا پيشنهاد مشخصي داريم كه چگونه بايد در شرايط متقابل گام به گام حركت كنيم.
وي اضافه كرد: در طرح گام به گام، اقدام در برابر اقدام پيش بيني شده است؛ به اين صورت كه ايران يك گام برمي دارد و ۱+۵ گامي براي رفع نگراني تهران بر ميدارد.
