ایرانیان از گذشتههای دور، با آغاز بهار و ورود به سال جدید و پس از چند روز دید و بازدید و صله ارحام، گویا برای تكمیل شادی خود و دور كردن غم و غصه و خمودگی، در روز سیزدهم فروردین ماه، با بیرون آمدن از خانه و پناه گرفتن در طبیعت، مراسم سیزده بدر را اجرا میكنند.در همه شهرها و روستاها و عشیرههای ایران، خانوادهها به صورت گروهی، به دامن صحرا و طبیعت رفته و اين روز را به نظاره جلوه هاي حضرت حق در سيماي طبيعت مي گذرانيده اند اما امسال، انگار طراوت و سرسبزی جنگل هاي گلستان و نشاط مردم از ديدن شكوفه هاي بهاري به حدي زياد بوده كه مسافران و طبيعت گردان فراموش كردند زباله و پسماند و آنچه ازابزار تفرج كه با خود آورده بودند را در كيسه هاي رنگي ريخته و از دل جنگل به خانه ها بازگردانند. هديه امسال گردشگران به جنگل ها بيشتر شبيه شاخه هاي شكسته، كيسه هاي زباله پاره و پسماند هايي اينجا و آنجا رهاشده و در برخي از موارد نيز آتش هاي شعله وري بود كه مسافران يا فراموش كرده بودند آبي بر آن ها بريزند يا لزومی نديده بودند شعله محبت هاي خود رااز سرشاخه هاي جنگل دريغ كنند.
آتش روشن کردن در طبیعت و خود را موظف به خاموش کردن آن ندانستن، شکستن سر شاخه های جوانه زده درختان، رها کردن زباله در طبیعت، رودخانه، کوه و جنگل و یا حتی در پارک هایی که نام ملی را یدک می کشند، سال هاست به عادتی مشمئزکننده تبدیل شده؛ عادتی که تقریبا هیچ کسی را نگران نمی کند و عمق نابودگری آن کسی را نمی ترساند!
افزايش ۵۰ درصدي زباله ها!
غم انگیز است وقتی بدانيم مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان گلستان میزان تخریب، خسارت و آلودگی محیط زیست در روز طبيعت امسال (مصادف با سيزدهم فرودين باستاني) را حداقل ۱۰ برابر سال هاي گذشته اعلام كرده است و مي گويد : یکی ازعوارض انباشت زباله در جنگل، افزایش جمعیت حشرات و بروز آلودگی در محیط زیست است و جانورانی نظیر گوزن، آهو و شغال ممکن است از زباله تغذیه کنند که نتیجه آن تجمع مواد سمی در کبد جانور است که احتمال دارد جانوران نادر را در خطر انقراض قرار دهد.
محمد ممشتي كه با حفظ سمت سرپرستي اداره كل محيط زيست استان خراسان شمالي، مديريت اداره كل محيط زيست استان گلستان را نيز به عهده دارد مي افزايد: قطع درختان و آتش افروزی بسیار زیاد، ورود خودروها به بستر جنگل، صدمه به نهال های کف جنگل و پارکها، رهاکردن زباله در سطح پارکهای جنگلی از دیگر پیامدهای آسیب به عرصه های طبیعی است.
ممشتي پور در نهايت خسارت به تاسیسات و ابنیه پارکها را از جمله خسارت به سرویسهای بهداشتی، تخریب سکوهای برداشت آب، از بین بردن تابلوهای راهنما و... که توسط معدودی از افراد ناآگاه و یا خودسر انجام گرفت، رااز دیگر خسارتهاي وارده به محيط زيست استان در روز طبيعت سال جاري اعلام مي كند .
هزينه جمع آوري سر سام آور
مسئولان محيط زيست استان تهران ۴ سال پیش آمار دادند که حجم زباله های رها شده در طبیعت آن هم فقط در مناطق حفاظت شده اين استان در روز ۱۳ فروردین ۶ تن بوده است، حالا وقتی این اعداد را با این آمار که هزینه سالانه جمع آوری زباله ها فقط در تهران ۲۰۰ میلیارد تومان است جمع کنیم یعنی زباله هایی که بیشترش درست مدیریت نمی شود و شیرابه هایش به عمق آب های زیرزمینی نفوذ می کند و پشته هایی زشت و پرمیکروب می سازد شاید میزان تخریبگری بیشتر به چشم بیاید. اين در حالي است كه مسئولان شهرداری سال های گذشته اعلام کردند«۱۰ هزار و ۵۰۰ تن زباله تر و خشک در روز طبیعت از سوی شهروندان تولید و رها سازي شده است ».
به اعتقاد وحید اسلام زاده،كارشناس مسایل زیست محیطی و استاد دانشگاه، محیط زیست گنج نیست كه به راحتی خرجش كنیم. محیط زیست موجودی نافع است، بخصوص برای انسان و اگر بدون احساس مسئولیت در قبال محیط زیست به سراغ آن برویم، ویرانگر آن خواهیم شد.
اسلام زاده با اشاره به اثرات منفي رها سازي زباله و پسماندهاي خشك و در طبيعت جنگلي استان گلستان مي گويد: دفن غير اصولي و يا رها سازي زباله باعث راهيابي شيرابه هاي بعضا سمي و خطرناك به رودخانه ها و سفره هاي آب زير زميني، تصاعد بوهاي مشمئز كننده از مكان هاي دفع، تغذيه وحوش از زباله و انتقال آلودگي به چرخه غذايي و همچنين تغذيه دام از زباله و انتقال آلاينده ها از طريق شير و گوشت به انسان منجر خواهد شد.
این كارشناس محیط زیست به نقش فرهنگسازی در جامعه برای حفظ محیط زیست اشاره مي كند و مي افزايد: فرهنگ محیط زیست یعنی نحوه برخورد انسانها با محیط زیست. شاید مشکل از برنامه ریزان و محافظان طبیعتمان باشد که طرح توزیع کیسه های زباله به مسافران را زیاد جدی نمی گیرند، شاید اشکال از کمبود یا نبود سطل های زباله در تفرجگاه ها باشد، شاید هم نبود نظارت صحيح بر مردم و زیر ذره بین نگرفتن رفتارهاي اجتماعي شان یا جدی نگرفتن لزوم ارائه آموزش های زیست محیطی به آنها اشکال اصلي کار است، اما اگر همه این موضوعات درست باشد باز هم انگشت اتهام را نباید تنهابه سمت مردم نشانه رفت، بلكه بايد از مسئولان و نهاد هاي متولي فرهنگ سازي نيز در جامعه بخواهيم با ايجاد نگرش مثبت به منابع طبيعي لزوم حفاظت از اين نعمات الهي را پيش از بيش به مردم گوشزد كنند.
توزيع يك تن كيسه زباله
معاون خدمات شهري شهرداري گرگان نيز با شاره به اقدامات پيشگيرانه از جمله نصب پلاكاردهاي اطلاع رساني براي ايجاد فرهنگ حفاظت از محيط زيست در بين گردشگران ازتوزيع يك تن كيسه زباله در بين شهروندان در روز طبيعت در اين شهرستان و در سطح جنگل هاي اطراف خبر مي دهد و مي گويد: ماموران و كادر شهرداري در روز طبيعت براي حفظ و پاسداشت منابع ملي در آماده باش كامل بودند و در صبح اين روز ماموران شهرداري در وروديهاي پارك هاي جنگلي«النگدره» ،«ناهار خوران» و همچنين منطقه گردشگري «تپه هزار پيچ» براي توزيع پلاستيكهاي جمع آوري زباله ميان شهروندان مسقر شدند.
مختار زرگراني مي افزايد: « تعدادي از ماموران شهرداري با لباسهاي ويژه در مراكز گردشگري حضور داشتند تا علاوه بر جمع آوري زبالهها، با تذكر به شهروندان از آسيب زدن منابع ملي و درختان جلو گيري كنند».
وي با بيان اينكه تمام سرويسهاي بهداشتي موجود در پاركهاي جنگلي گرگان پيش از اين روز تعمير و رسيدگي شده بودند،ادامه مي دهد: «يازده دستگاه تانكر آب در اماكن و تفرجگاهها و جاهايي كه شهروندان در اين روز حضور داشتند براي رفاه حال آنان در نظر گرفته شده بود و در اين روز ۱۲۰ هزار ليتر آب مصرف شد».
زرگراني در باره جمع آوري زبالههاي بجامانده از حضور شهروندان در روز طبيعت اظهار داشت: ماموران شهرداري از عصر روز ۱۳ فروردين پاكسازي كليه پاركها را آغاز كردندو تا ظهر ۱۴ فروردين تمامي زبالهها با ماشين در همه پاركها پاكسازي شد.
