ايده ناپديد شدن كروموزوم جنسي نر و صاحبان آنها مبتني بر فرايندي است كه سلولهاي انسان با آن از اسپرم و تخمك ساخته شدهاند.
اين سلولها هر كدام حاوي جفتهاي كروموزوم يا بستههاي دياناي هستند. در زمان تقسيم اين سلولها، جفتهاي كروموزومي آنها به مبادله اطلاعات ژنتيكي در فرايندي موسوم به نوترکيبي ميپردازند.
اين نوتركيبي به سلولها در ترميم اشتباهات ژنتيكي و مخلوط كردن و تطبيق ژنها كمك ميكند؛ اما برخلاف ديگر ۴۵ كروموزوم حامل اطلاعات ژنتيكي، كروموزوم جنسي Y نر از جفت تطبيقي براي فرايند نوتركيب برخوردار نيست. اين كروموزوم در عوض با يك كروموزوم X جفت ميشود كه در زمان تقسيم از هيچ همراهي براي نوتركيب برخوردار نيست.
در اين حالت است كه كروموزوم Y امروزي تنها سه درصد از ژنهايي را كه در ابتداي زمان تقسيم از كروموزوم X در ۲۰۰ ميليون تا ۳۰۰ ميليون سال پيش برخوردار بوده، در اختيار دارد. اين يافته منجر به اين تصور شد كه كروموزوم نر ممكن است در صدها هزار يا ميليونها سال آينده كاملا از بين رفته و شايد مردان را نيز با خود ببرد.
اما تحقيقات جديد دانشمندان بر روي ژنوم يك ميمون دنياي كهن كه اجداد آن در ۲۵ ميليون سال قبل از انسانها جدا شدهاند، نشان داد كه در گزارشهاي تحليل كروموزوم مبالغه شده و در حقيقت دو كروموزوم جنسي كاملا شبيه هم هستند.
به گفته محققان اگرچه تا چند هزار سال پيش تحليل اين كروموزوم به سرعت صورت ميگرفت، اما پس از آن كاملا تثبيت شد. دانشمندان، دليل ثبات موضوع ياد شده را حقيقتي خواندهاند كه بر اساس آن، اين كروموزوم ديگر قادر به از دست دادن ژن بيشتر بدون حذف كامل آن نيست. به عبارت ديگر، ژنهاي باقي مانده بر روي اين كروموزوم به قدري حياتي هستند كه از دست دادن آنها ممكن است به قيمت نبود حيات موجود تمام شود.
اين دانشمندان اكنون قصد دارند به توالي ژنوم پستانداران دورتر از انسان مانند موشها و بوزينهها بپردازند تا بتوانند سير تكاملي كروموزوم نر را تا پيشتر از اين ميمون نيز دنبال كنند.
