در اين ميان رقابت انتخاباتي در فضاي مجازي و سايبري نيز با استفاده از فناوريهاي نوين در حال افزايش است و اطلاعرساني و تبليغات در فضاي مجازي به گونهاي مكمل روشهاي عرفي و معمول شده است.
كانديداها و گروههاي فعال در انتخابات با بهرهگرفتن از مزاياي فضاي مجازي از طرق مختلف با ارتباط آنلاين، وبسايت، پايگاههاي خبري، وبلاگها و پستهاي الكترونيكي با هواداران و مخاطبان در كمترين زمان ارتباط ميگيرند و به اطلاعرساني و تبليغ و بيان انديشه، نظريات و برنامههاي خود ميپردازند، به گونهاي كه فضاهاي مجازي به عرصهاي جديد براي رقابت ميان كانديداها تبديل شده است. اصولاً تبليغات انتخاباتي به منظور شناسايي هر چه بيشتري نامزدها و گروهها، برنامهها، شعارهاي آنان از طريق شيوههاي عرفي و معمول است، اما در چند دوره انتخابات اخير، تبليغات در فضاهاي مجازي رونق يافته است. تبليغات در فضاي مجازي و سايبري با توجه به رشد تكنولوژي و فناوريهاي نوين،امكان ارتباط دوسويه را در كمترين زمان ممكن و در هر فضا و مكاني فراهم ساخته است، به گونهاي كه نامزدها قادرند با اعلام برنامههاي خود به سؤالات مخاطبان نيز پاسخ دهند.
مستندسازي برنامه انتخاباتي نامزدها
در حالي كه تبليغات در شيوه سنتي و معمول نيازمند وقت و هزينه و داراي محدوديتهاي فراواني است، استفاده از فضاهاي مجازي و سايبري اين امكان را فراهم ساخته است تا نامزدهاي انتخاباتي برنامههاي خود را با مستندات موجود به روز كنند و ارائه دهند كه اين امر امكان جستوجو را براي مخاطبان و هواداران فراهم كرده است تا هر زمان كه بخواهند به فضاي مجازي ورود كنند و از آخرين تغيير و تحولات برنامهها و ساير اطلاعات بهرهمند شوند و يا حتي به ذخيره موارد اعلامي همچون وعده و وعيدهاي كانديداها بپردازند و عملكرد فرد را در صورت انتخاب شدن رصد كنند و مورد ارزيابي قرار دهند.
تبليغات در فضاي مجازي مكمل تبليغات معمول
امروزه فضاهاي مجازي و سايبري موقعيتهايي را فراهم ساخته است كه نميتوان از مزاياي آن چشمپوشي كرد. هر چند در فضاهاي مجازي امكان تخلف وجود دارد، اما مزاياي استفاده از اين فضا بسيار زياد است. در ضمن تبليغات در فضاهاي مجازي به كمك شيوههاي تبليغات سنتي و معمول آمده و آن را تكامل بخشيده است و به نوعي نقش مكمل را ايفا ميكند تا جايي كه در حال حاضر اگر نام يك نامزد را در اينترنت جست وجو كنيد، علاوه بر اطلاعات فراوان ميتوان با ورود به سايت و وبلاگ فرد، ارتباط مؤثرتري را با او برقرار ساخت. در حال حاضر گروههاي متعدد حاضر در صحنه رقابت انتخاباتي براي ورود به مجلس نهم به صورت نامزدهاي فردي و يا با عنوان كلي گروه در فضاي مجازي فعال هستند و كاربران اينترنتي ميتوانند تحولات رخ داده در اين گروهها را به صورت روزانه و حتي ساعتي رصد كنند. براي نمونه، جبهه متحد اصولگرايان كه يكي از گروههاي حاضر در عرصه رقابت اين دوره از انتخابات مجلس است، داراي يك سايت اطلاعرساني است كه در اين سايت ميتوان از كانديداهاي اين گروه در هر استان مطلع شد و يا در جريان تمام فعاليتهاي اين گروه قرار گرفت.
حضور پرشور جوانان در فضاهاي مجازي انتخاباتي
هر چند برخي از نامزدها قبل از آغاز رسمي تبليغات در فضاهاي مجازي به اشكال گوناگون تبليغات خود را شروع كرده بودند و با به كارگيري شيوههاي مختلف به قول معروف عرض اندام كردهاند، اما جذابيت فضاهاي مجازي و ويژگيهاي آن سبب شده است در حال حاضر جامعه جوان كشور كه بيشترين قشر فعال را در عرصههاي علمي، هنري و فرهنگي و اجتماعي به خود اختصاص داده حضور و مشاركت بالايي در اين فضاها داشته باشند و بر شور و شوق انتخابات بيفزايند. در اين زمينه با سر زدن به حوزههاي تبليغاتي كانديداها مشاهده ميشود كه قشرهاي جوان به صورت چشمگير در حال فعاليت تبليغات انتخاباتي هستند. در محافل علمي و دانشگاهي نيز قشر جوان با توجه به ظرفيت و پتانسيل خود بيشترين رقابت انتخاباتي و تبليغاتي را در فضاهاي مجازي رقم زدهاند.
افزايش فرصت براي نامزدها
عباس علي بادياني مدرس فناوري با اشاره به اينكه فضاي مجازي در بحث انتخابات فرصتهاي بيشتري را براي نامزدها و گروهها فراهم ساخته است، به «جوان» ميگويد: براساس آخرين آمار و اطلاعات سازمانهاي بينالمللي و رسمي تا پايان سال ۲۰۱۱ حدود ۵۸ درصد جمعيت ايران كاربر اينترنت بودهاند يعني حدود ۳۴ ميليون نفر از جمعيت كشور كاربر اينترنت هستند. بايد ديد با اين شرايط آيا اين امكان براي هر چه بيشتر بهره گرفتن در مباحث انتخاباتي و تبليغاتي فراهم است يا خير؟ در پاسخ بايد گفت از آنجايي كه ايران بيشترين كاربر اينترنتي را در سطح منطقه دارد، پاسخ مثبت است.
اين مدرس فناوريهاي نوين در خصوص مزاياي بهرهگرفتن از فضاهاي مجازي در تبليغات انتخاباتي تأكيد ميكند كه شفافسازي، مستندسازي، در دسترس بودن و به روز رساني عملكرد ميتواند به نامزدها اين فرصت را بدهد تا در كمترين زمان ممكن بتوانند با هواداران و مخاطبان ارتباط برقرار كنند. كاهش هزينه، از ديگر مزاياي استفاده از فضاهاي مجازي است، يعني با كمترين تجهيزات و امكانات فرد ميتواند در فضاي گستردهاي به اهداف تبليغاتي و انتخاباتي خود دست پيدا كند. وي ميگويد: امكان ارتباط دوسويه در فضاي مجازي سبب ميشود تا فرد بتواند نامزد و يا نامزدهاي مورد نظر خود را رصد كند، اولويتها و برنامهها و سوابق را استخراج و براساس آن اقدام به انتخاب آگاهانه كند. فضاي مجازي اين امكان را فراهم ساخته است تا فرد بتواند بدون محدوديت زماني در هر ساعتي از شبانه روز كه بخواهد به اطلاعات نامزد مورد نظر خود دسترسي پيدا كند كه اين امر در ساعات پاياني زمان تبليغات بسيار حائز اهميت است. آنچه در استفاده از فضاهاي مجازي مدنظر كاربران قرار دارد آن است كه فضاي مجازي ميتواند محدوديت مكاني را نيز از بين ببرد، هر چند هيچ چيزي نميتواند جاي تبليغات چهره به چهره واقعي را پر كند، با اين حال استفاده از فضاي مجازي نيز بايد درچارچوب قوانين صورت گيرد وگرنه امكان زاويه گرفتن از بحث اطلاعرساني و تبليغات وجود دارد.
