نتایج یک تحقیق کشوری از سوی گروه مطالعات زنان دانشگاه الزهرا(س) نشان می دهد مردان تهرانی کمترین تمایل را به تشکیل خانواده دارند.رتبه های بعدی تمایل نداشتن به ازدواج به مردان کرمانشاهی و ایلامی تعلق دارد .
این بررسی علاوه بر فرار از پذیرفتن مسئولیت تاهل ، تمایل به ازدواج و زندگی مشترک را نیز مورد بررسی قرار داده است و در نتیجه مشخص شده است تمایل به آغاز زندگی مشترک در مردان یزد، خراسان جنوبی و گلستان بالاست.در بین زنان نیز زنجانی ها ، سیستان و بلوچستان ها و همدانی بیشترین تمایل آغاز به زندگی مشترک را دارند.در برخورد با چنین نتایجی یک سوال مهم در ذهن شکل میگیرد ؛ این تفاوتها در افق نگاه مردم استان های مختلف کشور به مسئله ازدواج از کجا نشات میگیرد ؟
ازدواج اگرچه یک مرحله از زندگی فردی یکایک افراد جامعه است اما در نگاهی کلانتر در سطح جامعه به روشنی می توان دریافت ازدواج و افزایش یا کاهش این مقوله فردی در جایگاه یک پدیده اجتماعی قابل بررسی است.
بی تردید زیر ساختهای اقتصادی ، اجتماعی ،فرهنگی و باورها و گرایشات مذهبی شالوده بسیاری از رفتارها و پدیده های اجتماعی از جمله میزان تمایل به ازدواج و یا فرار از تشکیل خانواده و داشتن زندگی مشترک را تشکیل می دهند.
شاید پایین بودن تمایل به تشکیل زندگی مشترک در کلانشهری مانند تهران را بیشتر از آنکه به مسائل و دغدغه های اقتصادی مرتبط بدانیم باید به تغییر سبک زندگی مردم این شهر با گذار از سنت به مدرنیته و شکل گیری خانواده های هسته ای مرتبط دانست.تهران مجموعه ای از فرهنگ ها و آداب و رسوم را در دل خود جای داده که بسیاری از این فرهنگها در تعامل با یکدیگر دچار تغییر شده اند.
از سوی دیگر بسیاری از پایتخت نشینان مهاجر سایر شهرها هستند که از زندگی سنتی و اصول و قواعد حاکم بر آن فاصله گرفته و ارزش های اخلاقی شان تغییر کرده است .استقلال طلبی و شیوع بی اعتمادی در جامعه نیز می تواند عاملی برای کاهش تقاضا برای ازدواج باشد .گرایش به سمت تجملات و سخت گیری ها در امر ازدواج نیز سنگ بزرگی بر سر راه این نیاز فطری است که در کلانشهر تهران شیوع بیشتری دارد .اما شهرهایی مانند کرمانشاه و ایلام از جمله مناطقی هستند که آمار بیکاری جوانان در آنها بسیار بالاست و طبیعی است که نداشتن شغل، مانع بزرگی بر سر راه تشکیل زندگی مشترک باشد.
از سوی دیگر، پایبندی به سنتها ، اصول و تقیدات مذهبی از عوامل مشوق ازدواج است به گونه ای که به نظر می رسد شهرهایی که به این شاخصه ها معروفند در نمودار تمایل به تشکیل زندگی مشترک رتبه های برتر را از آن خود نموده اند.شکی نیست که ازدواج و تشکیل خانواده تضمین سلامت و پایداری یک جامعه است وبا بررسی دلایل تمایل یا فرار افراد از ازدواج و صد البته همت برای اصلاح زیر ساختها در راستای رشد آمار ازدواج می توان سلامت روحی ، اجتماعی و اخلاقی جامعه را تضمین کرد.
