مهران ابراهيميان | در بازار ارز به صورت دقیقهای قیمتها رو به بالا در حرکتند. تا آخرین لحظه نگارش این گزارش قیمت دلار چند بار تصحیح شد و آخرین رقم اعلامی ۱۷۸۰تومان بود. بانک مرکزی بالاخره فعال شدو دست به دامان کارشناسان.
قرار است جلسه کارشناسی ارزی بانک مرکزی با حضور مینو کیانی راد معاون ارزی بانک مرکزی در روز چهارشنبه هفته جاری (فردا!) در محل بانک مرکزی برگزار میشود، اما حالا دیگر طمع سود تنها در بازار ارز رخنه نکرده بلکه در بازاراصلی تهران نیز میرود تا به شیطنت تبدیل شود؛ اقدامی که شاید وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز پیش بینی میکرد و از این رو هشدار داده بود كه نظام چند نرخی که هم اکنون در بازار اعمال میشود، تبعات منفی به دنبال خواهد داشت.
روز گذشته سناریویی با سه پرده از مشاهدات وتحقیقات خبرنگار ما به ترتیب زیرقابل رؤیت بود که قابل توجه و تأمل بود.
پرده اول: بازار پشت شهرداری
در پاساژهای موسوم به پشت شهرداری افراد میلولند تا لوازم الکترونیکی، ضبط و لوازم برقی مورد نياز مغازههای خود را ابتیاع کنند. برخی نیزنیاز به وسایلی مانند ضبط وپنل دزدیده شده آنها را به آنجا کشانده است. در مغازهها اجناس لیست شده روی پیشخوان چیده میشوند وبرخی از آنها هم در جعبهها گذاشته میشوند تا بار نامه شده و به شهرستانها روانه شوند.
دربرخی مغازهها جنسهای به اصطلاح خودشان «تک شده» را از همکاران تهیه میکنند و برخی هم در بازار کمیاب شدهاند. میگویند جنس در بازار عرضه نمیشود و برخی مغازهها قیمتهای خود را با بالا و پایین رفتن نرخ دلار در صرافیها هماهنگ میکنند. میگویند:« زنگ زدن به صرافیها سرگرمی این روزهایشان شده است وهیچ کس نمیداند بازار به کجا میرود.»
یک فروشنده ضبط ماشین میگوید: «دلار که بالا رفته قیمت ضبطهای ماشین و لوازم الکترونیکی هم متأثر از آن است و بعضی از لوازم تا ۲۰ درصد بالا رفته است.»
دوباره به راه میافتم، صادق هنرور به همراه شریکش در فروشگاه ایران یدک با تلفن صحبت میکند و لیست کالاهای مشتریان را به ترکی میپذیرد؛ واژههایی که حتی خودش هم نمیدانست و پشت تلفن ترجمه میشد؛ چسب سه سوت(چسب قطرهای)، لحیم فوری (چسب دوقلو )، آمپیلی (تقویت کننده صدای ضبط ماشین )و... در میان جملاتی که بیان میکند يك جمله برایم دلنشین است: «جنسها را تا زمانی که گران به ما ندهند با همان قیمت قبلی میدهیم.» میپرسم: بازار شما هم تحت تأثیر نرخ ارز قرار گرفته است؟ میگوید: هنوز نه ! اما عرضه کالا را توزیع کنندگان عمده محدود کردهاند و منتظر وضعیت قیمت ارز هستند.
پرده دوم: خیابان ملت، بازار لوازم یدکی خودرو- پاساژ رضا
حجت تکبیری فروشنده لوازم یدکی خودروهای سنگین است.اونیز معتقد است که عرضه کنندگان عمده و واردکنندهها عرضه را محدود کرده اند.پیشترها در هفته گذشته مبدع این طرح بازار لوازم صوتی و تصویری بود که البته رئیس اتحادیه اش تقاضای افزایش ۱۰ درصدی را داشت. تکبیری میگوید: عرضه که محدود شده ما هم از کاسبی افتادهایم و برخی متقاضیان خرده فروش لوازم یدکی سفارشی خود را با قیمتهای گرانتر تهیه ميكنند. او میگوید: باربران ماهم شاکی هستند. هر روز بارهای زیادی به شهرستانها بارنامه میشد اما الان بازار کساد است. همه بهانه افزایش روز افزون قیمت دلار و ارز را دارند و میگویند واردکنندگان سیستم توزیع را مختل کردهاند.
پرده سوم: ساختمان معاونت
گمرك- خیابان بهشتی
راهروها مملو از آدمهای خوش تیپی است که نامه به دست بالا و پایین میروند. بخش صادرات و بخش واردات همه شلوغ است. از آسانسور که بالا میروی دو طبقه را طبقه مرگ مینامند. طبقه پنجم و سوم!
دلیلش را میپرسم، مبدع این جمله نغز میگوید: «طبقه سوم طبقه کارشناسی و تعیین قیمت و طبقه پنجم مربوط به بخش ترانزیت است.» منظورش را میفهمم، بخش دریافت و تعیین مبلغ هزینه عوارض گمرکی است، امادر طبقه دوم همه ساکتند، چون قرار است مجوز واردات را اخذ کنند و به اصطلاح خرشان از پل گذشته است خان آخر است. از یکی میپرسم: آیا مشکلی در بخش واردات و صادرات پیش آمده؟ میگوید:«نه! روال همیشگی ادامه دارد.» در صندلیهای راهرو مینشینم. تلفن بغل دستی ام زنگ میخورد.میگوید: «نمیفروشم آقا! نمیدم! واسه اینکه وضعیت بازار معلوم نیست! دلارتکلیفش معلوم نیست!
از اوم میپرسم چرا؟ قاطعانه میگوید:«شما باشی همچین کاری میکنی؟ بار بفروشی وفردا برای خرید همون بار باید یه چیزی بزاری روش؟»
پاسخگویی نیست؟ برنامهای نیست؟
نمیدانم! اما فکر میکنم این کار شبیه احتکار است، به خصوص که این روزها ما با جنگ روانی دشمنان مواجهیم و اوباما تحریم نیمبندی را از استراحتگاهش تبدیل به سوژه رسانههایش کرده است. فکر میکنم اگر این حرکت واردکنندگان که همواره و در همه حال سودهای خود را بردهاند، اگر سوءاستفاده و طمع نیست پس چیست و چه باید کرد؟
آیا اتاقهای بازرگانی به عنوان تشکلهای واردکنندگان در این باره هم با قاطعیتی که در موارد دیگر اقتصاد وارد میشوند در توجیه اعضاي خود نیز اقدام خواهند کرد؟
آیا سازمان حمایت مصرفکنندگان که این روزها به جای رصد و کنترل بازارمشغول توافقنامههای افزایش قیمت در بین تولیدکنندگان هستند اصلاً برنامهای برای چنین موضوعی دارد؟
تلاش میکنم تا با روابط عمومی این سازمان تماس بگیرم.افاقه نمیکند البته انتظار هم همین است چرا که این روابط عمومی حتی جواب نامه روزنامه را که سه روز پیش ارسال کردهایم نداده، بنابراین به سراغ سخنگوی وزارتخانه صنعت و بازرگانی میروم.شجاعی با انتقاد از چند نرخی و وضعیت حاکم بر بازار ارز میگوید: نگرانی ناشی ازبی ثباتی نرخ ارز ومعلوم نبودن سیاست مشخص در بازار ارز تا حدودی طبیعی است اما کسانی که اقدام به محدود کردن عرضه کالا در بازار میکنند باید بدانند که شاید با عادی شدن بازار ارز دلار پایین بیاید و آنها متضرر شوند.
وی با اشاره به حساسیت زمانی که در آستانه آغاز فعالیت فاز دوم هدفمندی هستیم، میافزاید: چنانچه واردکنندگان در عرضه کالاها به عمد این کار را انجام بدهند، در این صورت سازمان حمایت مصرف کنندگان وارد عملیات نظارتی ضربتی شود.
وی با اشاره به اینکه این سازمان در مقاطعی از سال طرح تجدید نظارتی را با بازدید از انبارها و سردخانهها اجرا میکند، گفت: چنانچه واردکنندگان به طمع افزایش قیمت بازار عرضه را مختل کنند، در حکم احتکار است و با آنها برخورد شدید ميشود و مجازاتهای مالی سنگینی را باید پرداخت کنند.
