چرا اوباما اعلام خروج كرد؟

موسي احمدي

اظهارات اخير باراك اوباما رئيس‌جمهورامريكا مبني بر خروج كامل نيروهاي اين كشور از عراق تا قبل از پايان سال جاري ميلادي دست‌كم از چند جهت قابل بررسي و تامل است؛ نخست اينكه امريكا طبق موافقتنامه امنيتي كه به موافقتنامه خروج نيروها موسوم شد، موظف و مكلف است تا قبل از پايان سال ۲۰۱۱ ميلادي روند خروج نيروهاي خود را از عراق تكميل كند و آن را به پايان برساند. از اين جهت در اصل تحول و اتفاق خاصي نيفتاده است، مگر اينكه امريكا از تلاش‌هاي خود براي دور‌زدن موافقتنامه امنيتي فعلا دست كشيده است. هر چند گفته مي‌شود مقاومت عراقي‌ها در برابر درخواست امريكا براي اعطاي مصونيت قضايي به باقيمانده نيروهاي امريكايي اعم از مربيان و محافظان آنها باعث اتخاذ چنين تصميمي شده است اما از آنجا كه هنوز باب حضور مربيان آموزشي امريكايي بسته نشده است و رايزني‌ها از هر دو دو طرف در اين خصوص ادامه دارد لذا بايد براي پيدا كردن چرايي تصميم اوباما دنبال دلايل ديگري بود. يكي از دلايل مي‌تواند اين باشد كه اوباما با توجه به كاهش محبوبيت داخلي‌اش كه پس از ظهور وادامه جنبش اعتراضي وال استريت سرعت گرفته است، خواسته باشد با اعلام زودهنگام خبر پايان اشغال عراق جلوي اين روند را بگيرد و به طور غير مستقيم اين پيام را در ذهنيت مخاطبان امريكايي القا كند كه وي از شعارهاي انتخاباتي‌اش دست نكشيده است و همچنان آنها را در دستور كار دارد.
دليل ديگري كه مي‌توان در اين باره بيان كرد، ارتباط و همپوشاني اعلام اين خبر با سناريوي ساختگي امريكا عليه ايران ( مبني بر ترور سفير عربستان در واشنگتن) است، زيرا همان هدفي كه در چارچوب اين سناريو در جهت تحريك عربستان عليه ايران دنبال مي‌شود در خصوص فضا‌سازي كه بخصوص جمهوريخواهان امريكا عليه سخنان اوباما به راه انداخته‌اند پيگيري مي‌شود.
جوسازي جمهوريخواهان بر اين مبتني است كه دولت اوباما با اعلام خروج از عراق اين كشور را تقديم ايران كرده است و موجب خواهد شد ايران نقش و جايگاه خود را در اين كشور تقويت كند و اين دقيقا همان چيزي است كه پيش از اين عربستاني‌ها مطرح مي‌كردند و از اين جهت در واقع جمهوريخواهان همان خواسته قبلي عربستان را ياد آوري كرده است. اين واقعيت را نيز نمي‌توان ناديده گرفت كه جمهوريخواهان به توجه به اينكه طلايه دار جنگ عراق بودند نسبت به تمديد حضور نظامي امريكا در عراق تعصب داشته باشند و بر آن پافشاري كنند. البته برخي از كارشناسان اعلام غير منتظره پايان كامل حضور نظامي امريكا در عراق رادرراستاي جنگ رواني امريكا براي تدارك اقدام نظامي عليه ايران ارزيابي مي‌كنند.
اما نكته ديگري كه در خصوص اظهارات اوباما قابل بررسي است اينكه اعلام خروج كامل نيروهاي نظامي از امريكا به مفهوم اين نيست كه امريكا از مطامع خود در عراق دست كشيده است زيرا جدا از تلاش‌هايي كه امريكا همچنان براي كسب مصونيت براي مربيان و محافظان آنها ادامه مي‌دهد، طبق موافقتنامه جامع استراتژيك كه مورد پذيرش عراقي‌ها هم است به تلاش‌هاي خود براي تقويت حضور خود درعرصه‌هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي نيز ادامه مي‌دهد و اين نشان مي‌دهد كه سخنان اوباما حتي به فرض اينكه اجرايي و عملياتي شود، شكل حضور امريكا را تغيير خواهد داد نه اينكه به آن كاملاً پايان بدهد ولي در هر صورت همين كه امريكا نخواهد توانست همانند ژاپن، آلمان و كره پايگاه نظامي دائمي در عراق پياده كند موفقيت و دستاوردي مهم براي عراقي‌ها خواهد بود.