
گويا كم كم حرف زدن با گوشه و كنايه جاي خود را به ركگويي و بيپرده سخن گفتن داده است. همه چيز هم از يك مصاحبه شروع شد.
جنجالسازي براي ديده شدن چند روز پيش، يك خبرگزاري كممخاطب كه به تازگي تغييراتي در تحريريه خود داده، براي اينكه بتواند خود را به يكي از سايتهاي پربازديدكننده تبديل كند، دست به يكسري اقدامات زد و با پر رنگ كردن و پرداختن به اخبار زرد سعي در بازكردن جاي خود ميان مخاطبين داشت. اين خبرگزاري بعد از مطرح شدن داستان سفر آنجليا جولي به ايران، مصاحبهاي را روي خروجي خود قرار ميدهد كه طي آن فرجالله سلحشور مطالبي را با لحن نامناسب بيان داشته بود.
اين خبر سريعا خوراك تبليغاتي شد. جالب اينجاست كه همان خبرگزاري كه بازار را داغ ديده بود، به حواشي دامن زده و شروع به مصاحبه با چهرههاي مخالف حرفهاي سلحشور ميكند، يعني بهترين راه براي دوباره رو آمدن سايتي كم بازديد، جنجالآفريني و موجسواري براي جلب مشتري و مطرح شدن در دنياي خبر است. پس از آن هم بيانيه مشترك پنج زن بازيگر در تقبيح مصاحبه كه به شدت به سلحشور تاخته بودند آتش ماجرا را تندتر كرد.
طي آن بيانيه اين بازيگران از سلحشور خواستهاند سينما را ترك كند و آن را به حال خود بگذارد. در همين مصاحبه سلحشور به مقايسه وضعيت زنان در سينماي ايران با آنجليا جولي پرداخته بود.
البته بعداً بسياري از صحبتهاي منتشر شده از سوي سلحشور تكذيب يا تعديل شد، ولي اين تكذيبيه در ميان موج به وجود آمده و حواشي رخ داده پيرامون آن كمتر ديده شد. روز گذشته نيز سلحشور در مصاحبه با خبرگزاري شبستان، ضمن اشاره به اينكه منظورش تمام بازيگران زن سينما نبوده، گفته است:« در سينماي ايران زنان بازيگر پاك و هنرمند و فرهيخته بسيار داريم». همان گونه كه عدهاي در هر ماجرا به دنبال مطرح شدن و تيتر شدن هستند، باز هم از آب گلآلود پيش آمده استفاده كرده و سعي در ماهيگيري در اين موقعيت دارند.
كمي بعد از انتشار مصاحبه كذايي، افراد مختلف مربوط و نامربوط با داستان شروع به مصاحبه و موضعگيري كردند، هر كسي هم به نوعي، با قيافه حق به جانب در محكوم كردن آن گفتوگو كرده و حتي پا را فراتر نهاده و صحبتهايشان بوي توهين ميگرفت. ما نيز قصد نداريم له يا عليه آقاي سلحشور موضع بگيريم، اما از كنار اين موج پيش آمده نميتوان به راحتي گذشت.
ديدگاههاي مشترك بعضي از روزنامهها
ديروز هم چند روزنامه منتسب به جريان انحرافي و اصلاحطلب كه به طور شگفتانگيزي در موضعگيريهاي فرهنگي شبيه هم كاركرده و عناوين مشابهي را تيتر ميكنند، اين خبر را پوشش دادهاند.
روزنامه جريان انحرافي با جو دادن به ماجرا وضعيت را «فرصت طلايي» دانسته، با طعنه و تشبيه چند بازيگر، از انسجام لشكر بازيگران براي پاسخگويي به انتقادات صورت گرفته از آنها خبر داد. در ادامه هم در فرار رو به جلو پيشاپيش پردههايي از رفتارهاي هنجارشكنانه اين خانمها را يادآور شده است.
البته سعي در برون راندن كارگردانان و دلسوزان نظام از دايره فرهنگ، هنر و سينما يكي از اهدافي است كه جريان انحرافي علاقه وافري به آن دارد و از آنها زياد هم بعيد نبود كه به جاي پوشش خبري سفر مقام معظم رهبري به كرمانشاه و جنبش وال استريت، خبر اول خود را به چنين بيانيهاي اختصاص بدهند. ولي ايكاش آن روزنامه در خبر خود اين نكات را هم يادآوري ميكرد كه وضعيت پوشش بسياري از بازيگران زن سينما در هنگام حضور در جشنهاي سينمايي و محافل هنري آنقدر زننده است كه نه صدا و سيما و نه هيچ كدام از خبرگزاريهاي مهم كشور نميتوانند تصاوير بسته آنهار را منتشر كنند و اهالي هنر هم ميدانند كه بعضي از اين به ظاهر بانوان هنرمند در پشت صحنه فيلمها و تئاترهايي كه حضور مييابند چقدر حركات غيراخلاقي از آنها سر ميزند.
حال هم چند نفر جمع شدهاند و از يكي از پرسابقهترين كارگردانان بعد از انقلاب ميخواهند كه صحنه را به نفع آنها ترك كند ! مگر شما چقدر در اين سينما حق داريد كه چنين دستوراتي را افاضه ميكنيد؟ سابقه بازيگريتان چيست؟ بهتر نيست شما هم كمي همسو با ارزشهاي جامعه باشيد؟ براي پيگيري مسئله سعي كرديم با چند تن از مسئولان و دست اندركاران سينما تماس بگيريم. اول هم به سراغ عليرضا سجادپور، رئيس شوراي نظارت و ارزشيابي رفتيم. سجادپور در پاسخ به سؤال ما ترجيح داد صحبت نكند و با گفتن جمله «در اين باره نظري ندارم» به گفتوگو پايان داد. مگر ميشود مسئولي در مورد مسائل حوزه كاري خود، بدون نظر باشد؟ محافظهكاري سجادپور و طفره رفتن از ماجرا، جاي سؤال جدي دارد.
آمدن آنجلينا جولي فتنه بود
جمال شورجه، تهيهكننده و كارگردان سينما و تلويزيون در گفتوگو با «جوان»، علت اصلي وقوع چنين حالتي را شيطنت و جنجال خبري كه يك تهيهكننده براي فروش فيلم نساختهاش، به جود آورده دانست و ادامه داد: «آمدن آنجلينا جولي، بيشتر يك فتنه بود. ما نه از لحاظ فرهنگي و نه از لحاظ مالي قادر به مذاكره براي حضور چنين بازيگري نيستيم، وقتي كه همه اهالي سينما فيلمهاي اين خانم را ديدهاند كه كاملاً برهنه بوده، بحث آمدنش از لحاظ فرهنگي غيرقابل قبول است». شورجه با اشاره به شيطنت خبري آن خبرگزاري در مصاحبه با سلحشور گفت: «اينكه بيايند يك شخص را با سؤالات خود در حالتي قرار بدهند تا حرفهايي كه مد نظر آنها است را بگويد، كار غيراخلاقي است.»
اخلاق، گمشده سينماي سرمايهداري
پرويز شيخ طادي، كارگردان سينما كه هم اكنون فيلم «شكارچي شنبه» را روي پرده دارد، در گفتوگو با «جوان»، ريشه رفتارها و صحبتهاي خارج از عرف بازيگران جوان سينما را در سياستهاي جاري در اين بخش دانست و گفت: «نسل بازيگران جوان سينما، تربيت شده انديشههاي جاري در سينماي ما هستند. ما بايد ببينيم اين انديشهها از كجا سرچشمه ميگيرد. اين بازيگران در حدي نيستند كه بخواهند انديشهسازي كنند، بلكه حرفهايشان بر اساس چيزهايي است كه در قالب افكار برنامهريزان پشت پرده به فيلمنامه در ميآيد، فيلمنامه، فيلم ميشود و فيلم هم در سينما پخش ميگردد. هم اكنون در سينماي ما، سرمايه در خدمت سرمايه قرار گرفته است. چرا در دهه ۶۰ از اين اتفاقات نميافتاد ؟ انديشههاي سينما در آن دوران، مليتر، بوميتر و اخلاقيتر بود. سينما و سرمايه در خدمت اخلاق بود و سعي ميشد منافع اخلاقي جامعه مورد توجه قرار گيرد، نه ديد سرمايهداري كه هم اكنون شاهد آن هستيم.» شيخطادي ادامه داد: «امروزه اگر مميزيها و نظارت مردم و خود بازيگران نبود، سينماي ما با اين ديدگاه، در مسائل غيراخلاقي حتي از غرب هم جلو ميزد.»
پايان سخن
امروزه در سينماي ما پول هست، فرصت هست، امكانات هست، اما چيزي كه كمتر به آن پرداخته شده اخلاق است. چه حرفهايي كه از سر دلسوزي و تعهد زده شده باشد و چه پوششها و رفتارهاي غيراخلاقي كه از سوي عدهاي سر ميزند، همگي بوي بداخلاقي و بياخلاقي ميدهند. سينما ميتواند نقش آموزشي خوبي در ارتقاي فرهنگ جامعه داشته باشد، ظرفيت عظيم سينما در فرهنگسازي را نبايد با بياخلاقيها به هدر داد. اميدواريم اخلاق حلقه گم شده در زنجيره سينما نشود.