در اين مدت گاه صداي كارشناسانمان به اعتراض بلند شد كه چرا شبكههاي ماهوارهاي فيلمها و سريالهايمان را بدون كپيرايت پخش ميكنند. حالا زمان زيادي از اين هنجارشكنيها نگذشته است كه به گفته كارشناسان، پاي سينماي ايران هم به شبكه قاچاق باز ميشود. سينما آزادي كه از مدتي قبل خبر از اكران سه بعدي فيلمهاي سينمايي داده بود، به تازگي اولين آگهي تبليغاتي مربوط به اين اكران - كه احتمالا با نمايش فيلم سينمايي «آلفا و امگا» رونمايي خواهد شد - را منتشر كرد. هر چند به عقيده كارشناسان اين طرح به دليل وجود حق كپيرايت با شكست مواجه ميشود يا موفقيتش در گرو پايمال كردن حق جهاني كپيرايت خواهد بود.
زماني كه جذابيتهاي جعبه جادو به عنوان پديده نو دنياي علم و تكنولوژي به پايان رسيد فناوريهاي جديد دنياي تلويزيون را زير و رو كرد. سيستم پخش سه بعدي باز هم علاقهمندان را پاي تلويزيون كشاند. حالا علاقهمندان به سينما هم كه به دنبال لذت جديدي از نشستن بر صندليهاي سالنهاي سينما ميگردند با خبر پخش سهبعدي فيلمهاي سينمايي در پوست خود نميگنجند؛ سيستمهايي كه بيننده را روي امواج فيلم شناور ميكند و نتيجهاش هم صفهاي طولاني مردم پشت گيشههاي سينماي سهبعدي در آن سوي مرزها است. حدود ۵۰ سال پيش بود كه نخستين فيلمهاي سهبعدي براي اولينبار در جهان ساخته شد، تكنولوژي پيشرفته پخش اين سيستمها با كمي تأخير به ايران آمد اما بالاخره آمد تا مخاطبان سينماي ايران بيش از اين چشمانتظار نمانند. اما اين وسط يك جاي كار ميلنگد. توليد سينماي سه بعدي هنوز در ايران آغاز نشده است و بنياد فارابي به عنوان تنها بخشي كه حق انحصاري واردات فيلمهاي سينماي خارجي به كشور را دارد تا كنون فيلم سهبعدي خارجي با حقوق پخش را به كشور وارد نكرده است، پس سينماي آزادي قرار است با سيستم نمايش سهبعدي خود چه فيلمهايي را نمايش دهد؟
يك تهيهكننده و كارشناس جلوههاي ويژه در كشور درباره سيستم پخش سهبعدي سينماي آزادي ميگويد: سينماي آزادي، آپارات «سينماي ديجيتالي» را خريداري كرده است؛ سيستمي كه توسط امريكا طراحي شده و تنها قادر به پخش فيلمهاي سهبعدي امريكايي است.
ايرج تقيپور ادامه ميدهد: مادامي كه امكان نمايش قانوني در كشوري وجود نداشته باشد امريكاييها كپي كار را در اختيار سينماي آن كشور قرار نميدهند. سينما آزادي از كجا ميخواهد اين نسخهها را به دست آورده و در اين آپارات نمايش دهد؟ پس آپاراتي كه سينما آزادي خريداري كرده بلااستفاده است و بدون تعارف بايد گفت كه سرشان رسماً كلاه رفته است.
اما اين يك روي سكه است. روي ديگر سكه بر اساس گفتههاي يك كارشناس امور سينمايي اين است كه ظاهراً سينما آزادي قصد دارد به جرگه شبكه قاچاق پيوسته و فيلمهاي سينمايي كشورهاي ديگر را به شكل غيرقانوني نمايش دهد.
امير حسين علم الهدي با اشاره به اينكه شهرداري در سال ۱۳۸۵ و همزمان با ساخت سينما آزادي سالن اصلي اين سينما را به سيستم سينمايي سه بعدي اختصاص داد و دستگاه را در سالن اصلي نصب كرد، ميگويد: فيلمهاي سهبعدي كه معمولاً توسط كمپانيهاي نيجر تهيه ميشود بايد در يك روال منطقي كپيرايت خريداري شود؛ در واقع بايد اين حق را براي صاحبان فيلمهاي سهبعدي در خارج از مرزها قائل شد و فيلمهايشان را بدون خريد حق كپيرايت نمايش نداد. خبر اكران سه بعدي در سينما آزادي خلاف كپيرايت بينالمللي است و صاحبان فيلمها ميتوانند بعدها در مراجع قانوني بينالمللي از ايران شكايت كنند.
اما خريد حق كپيرايت در ايران نيز مشكلات خاص خودش را دارد. معمولا فيلمهايي كه داراي مخاطبان زيادي در سطح جهاني هستند به قيمت پايين قابل خريداري نخواهند بود. از طرف ديگر كمپانيهاي توزيع كننده فيلمها، محصولات خود را در هيچ كجاي دنيا بهصورت تك سانسي و تك سينمايي نميفروشند.
علم الهدي ادامه ميدهد: بايد بازنگري شود كه آيا فيلمي كه قرار است در سينما آزادي اكران شود داراي حق كپيرايت است يا نه. هر چند براي متوليان امور سينمايي چندان تفاوتي نميكند چون همه فيلمهاي خارجي نمايش خانگي فاقد حق كپيرايت هستند.
خبر اولين اكران سه بعدي فيلمهاي سه بعدي در سينما آزادي با خبر اكران فيلم انيميشني «آلفا و امگا» همراه شده است؛ خبري كه سينماي امانتمدار كشورمان را با گذشت سه دهه از قدمتش وارد عرصه جديدي خواهد كرد كه چندان زيبنده جمهوري اسلامي نخواهد بود.
