رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه هفته پیش اعلام کرد: کشتی های جنگی ترکیه، مسئولیت حفاظت از قایق های حامل کمک های بشردوستانه این کشور را به مقصد باریکه غزه در برابر کشتی های نظامی اسرائیل برعهده خواهند داشت.
اوزی لانداو در پاسخ به اینکه آیا اسرائیل پس از اظهاراتی که رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه هفته گذشته بیان کرد حمایت از سکوهای گازی را تقویت خواهد کرد یا نه، گفت :" اسرائیل می تواند امنیت این سکوها را که در آب های ما در دریای مدیترانه قرار خواهد داشت تامین کند. "
اردوغان گفته بود: ترکیه حضور خود را در شرق دریای مدیترانه ملموس خواهد کرد و این درحالی است که اسرائیل تلاش می کند به زودی میدان های دریایی گاز کشف شده در سواحل خود و سواحل مشترک با قبرس را بهره برداری کند.
ترکیه که دولت بخش یونانی نشین قبرس را به رسمیت نمی شناسد، بارها اعتراض خود را درباره قراردادهای امضا شده بین اسرائیل و قبرس اعلام کرده است.
بر اساس توافق اسرائيل و قبرس، دو طرف مي توانند عمليات اكتشاف نفت و گاز در زير دريا و بدون نگراني از وقوع هرگونه كشمكشي در باره حقوق اكتشاف را ازسر بگيرند.
وزير امور زيربنايي اسرائيل نيز مي گويد كه توافق يادشده با قبرس، علاوه بر تعيين مرزهاي دريايي شمال اسرائيل، مرزهاي اسرائيل با لبنان را نيز مشخص مي كند.
شرکت نفت و گاز بلژیکی"نوبل" که مقر آن در آمریکاست و شرکت اصلی در عملیات استخراج نفت و گاز در دریای مدیترانه محسوب میشود، اعلام کرده است، بر اساس تصاویر سه بعدی ترسیمی، به احتمال ۵۰ درصد، ۶۰۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در چاه لویتان، در آبهای بینالمللی مدیترانه در شمال غربی شهر بندری حیفا موجود است.
از آنجا که آنطور در اذهان متصور می شد وزیر جنگ اسراییل باید به اظهارات نخست وزیر ترکیه پاسخ می داد ولی برخلاف عرف دیپلماتیک، وزیر انرژی اسرائیل لب به سخن گوشد و گره کور این کلاف سردرگم را گشود.
ترکیه و اسرائیلی که شرکای راهبردی نظامی - امنیتی و تجاری یکدیگر هستند و ترکیه سومین شریک تجاری اسرائیل با وجود تیرگی روابط دیپلماتیک با این رژیم پس از حادثه کشتی مرمره ترکیه در ۳۱ می سال ۲۰۱۰، واردات امسال خود را از این رژیم، تا ۷۳ درصد افزایش داده است، چطور به ناگاه این شرکای دیرینه راهبردی با هم شاخ به شاخ می شوند، ترکیه روابط نظامی خود را با تل آویو به حال تعلیق درمی آورد، و روابط دیپلماتیک خود را با این رژیم به سطح دبیر دومی تقلیل می دهد و هردو سفرای یکدیگر را اخراج می کنند.
چاه لویتان در فاصله ۱۳۰ کیلومتری شمال غرب بندر حیفا واقع است و بنا بر گزارشها اکتشاف ذخیره نفتی این چاه انرژی ۳۵ سال آتی اسرائیل را فراهم میکند.
شرکت نوبل اعلام کرده است عملیات استخراج نفت از مناطق دریایی که اسرائیل آنها را منطقه "A " و "B " نام گذاشته است و در این مناطق، حوزه نفتی با ذخیره تقریبی ۷۶۵ میلیارد متر مکعب وجود دارد، از ۱۸ سال پیش در دست بررسی بود.
بنابر اعلام این شرگت نفت و گاز بلژیکی آمریکایی، تولید گاز از یکی از چاههای این منطقه با نام "تامار" که در جنوب چاه لیفاتان قرار دارد در سال ۲۰۰۹ کشف شده است و در ماههای اول سال ۲۰۱۲ یعنی تا چند ماه دیگر آغاز خواهد شد.
بنا بر گزارش شرکت نوبل، ذخیره گاز چاه "تامار" نیز سه برابر شده است اما چاه "ليفاتان" دو برابر "تامار" ذخیره گاز دارد. یوفال اشتاینتز وزیر دارایی اسرائیل درآمد این میدان ها را در آینده بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.
اسرائیل امتیاز استخراج منابع نفت و گاز در تقریبا ۶۰ درصد آبهای منطقهای خود و بسیاری در آبهای بینالمللی اطراف را فروخته است. بطوري كه شرکت "دیلک" به تنهایی ۷/۷ هزار کیلومتر از این مساحت آبی را در اختیار دارد و دیگر شرکتها همچون "نوبل" مالک امتیاز استخراج در ۶ هزار کیومتر مربع از این آبهای منطقهای اسرائیل و آبهای بینالمللی قرار دارد. بسیاری از کشورها به ویژه ایتالیا و روسیه توجه زیادی به اکتشاف گازی و نفتی در دریای مدیترانه دارند.
اين در حالي است كه لبنان نیز اسرائیل را به علت اکتشاف بدون توافق گاز در مرزهای دریایی دو کشور به نقض قوانین بین المللی كرده است.
نبیه بری رییس مجلس لبنان از دولت لبنان خواسته است در اکتشاف نفت و گاز در آب های منطقه ای لبنان در دریای مدیترانه شتاب کند، تا رژیم صهیونیستی، حقوق لبنانی ها را در میدان هاي احتمالی گازی در دریای مدیترانه به تصرف خود در نیاورد و این موضوع را جدی بگیرد.
رئیس مجلس لبنان گفت: اکتشاف این میدان گازی، ایجاب میکند دولت لبنان برای حفظ حقوق خود اقدام کند، زیرا این حقوق افزون بر ابعاد مالی، ابعاد اقتصادی و سیاسی و حاکمیتی نیز دارد.
لبنان مي گويد باوجود اينكه با اسرائيل در حال جنگ است اما مرزهاي دريايي ميان دو طرف هنوز تعيين نشده است.
اين در حالي است كه وزير امور زيربنايي اسرائيل نيز مي گويد توافق يادشده با قبرس، افزون بر تعيين مرزهاي دريايي شمال اسرائيل، مرزهاي اسرائيل با لبنان را نيز مشخص مي كند.
به نظر مي رسد ثروت هاي جديد كشف شده در شمال شرق مديترانه، باعث بروز كشمكش تازه اي ميان طرف هاي منطقه شده است، زيرا اغلب اين ثروت ها در مناطق دريايي مورد مناقشه قرار دارند.
رژیم اسرائيل بر توسل به زور براي دفاع از اين ميدان هاي گازي در برابر لبنان يا هر كشور ديگري تاكيد كرده است. لبنان هم بر حق خود در بهره برداری از انرژی دریای مجاور پافشاری می کند. ترکیه حفاظت از کشتی های عازم غزه را برای تثبیت حضور نظامی خود در این منطقه دریایی بهانه کرده است. به نظر می رسد باید منتظر جدی شدن اختلافات در این منطقه باشیم.
