اين تشكل كه در سال ۱۳۷۸ به موجب تهيه آئيننامه مربوطه از انسجام بيشتري برخوردار شد، به تدريج و در طول جلسات متعدد كارشناسي، اساسنامهاي در خور، توسط اساتيد براي آن تدوين شد و سرانجام با پيگيريهاي به عمل آمده توسط اساتيد بسيجي در دانشگاهها براي ارتقاي جايگاه بسيج اساتيد، شوراي عالي انقلاب فرهنگي در تاريخ بيست و هفتم آذرماه ۸۰ آئيننامه تشكيل بسيج اساتيد را به تصويب رساند و در دي ماه همان سال توسط رياست جمهوري به وزارتخانه علوم و تحقيقات و فناوري ابلاغ شد. سازمان بسيج اساتيد كشور طي هشت سال فعاليت رسمي هماكنون در ۳۰ مركز استان و ۲۳۲ دانشگاه و مراكز آموزش عالي كشور با بيش از ۱۲ هزار عضو از ميان اعضاي هيئت علمي دانشگاهها، مشغول فعاليت و خدمترساني است. به مناسبت برگزاري بزرگترين همايش اساتيد بسيجي كشور كه از دوازدهم تا شانزدهم شهريورماه سال جاري با حضور بيش از هزار نفر از اساتيد بسيجي در ۱۷ كارگروه تخصصي در مشهد مقدس برگزار خواهد شد گفتوگويي با دكتر عبدالرضا سيف، مشاور رئيس و مدير كل برنامهريزي دانشگاه تهران و رئيس بسيج اساتيداستان تهران انجام دادهايم كه در پي ميخوانيد.
يكي از اهداف بسيج اساتيد بسط فرهنگ و تفكر بسيجي در ميان اعضاي هيئت علمي دانشگاههاست. بسيج اساتيد در اين باره چه اقداماتي را محور فعاليتها و برنامههايش قرار داده است؟
در اين رابطه برنامههايي از جمله نشستهاي فرهنگي در سطح اساتيد بسيجي و خانوادههاي آنها نظير تفسير قرآن، اردوهاي طرح بصيرت ولايت و همچنين ديدارهايي در قم يا كلاسهايي با حضور مراجع داشتيم كه در رابطه با موارد مختلف از جمله ولايت فقيه و تعيين امامت و مسائلي از اين قبيل برگزار شده است. در كنار اين موارد نيز در برخي از دانشگاهها با توجه به تواني كه داشتند جلسات پرسش و پاسخ با حضور اساتيد برجسته حوزه برگزار كرديم تا مباني ديني و تربيتي را در سطح دانشگاهها ترويج كنند. به طور كلي سعي كرديم در ميان اساتيد بسيجي شعار و ارزشهاي اسلامي را يادآوري كنيم، مثلاً شروع كلاسها با بسماللهالرحمن الرحيم باشد، حركت بعدي ما تفكيك جنسيتي در كلاسها بوده است. رعايت شئونات اسلامي از سوي دانشآموزان پسر و دختر با تذكرات شيرين همراه بوده است و سعي كرديم در دانشگاهها حلقههاي اساتيد بسيجي ايجاد كنيم و برخي نكات و احاديث را در پيش يكديگر مطرح كنند، همچنين به مناسبتهاي مختلف مذهبي و ملي مراسم برپا كنيم و فرهنگ غني اسلامي را به نوعي القا كنيم كه انشاءالله اين حركتها در سالهاي آينده بهتر و بيشتر خواهد شد و در آينده نه چندان دور ما آثار آن را خواهيم ديد.
در خصوص كارگاههاي همانديشي در طرح ولايت صحبت كرديد، در زمينه كاركرد اين كارگاههاي همانديشي بيشتر توضيح بدهيد؟
در اين خصوص بر آنيم تا اساتيد را از قشرهاي مختلف و به مناسبتهاي مختلف در طرحهاي ولايت شركت دهيم تا شبهات فكري كه در سطح جامعه ايجاد ميشود از سوي بزرگان و صاحبنظران به آنها پاسخ داده شده و براي اساتيد ما نيز روشنگري ايجاد شود، به عنوان نمونه سعي كرديم جلسات مستمري بين تعطيلات يا دو ترم داشته باشيم و اساتيد در قم يا مشهد يا تهران به نحوي در اين جلسات و نشستها حضور پيدا كنند تا به يك آمادگي خوب براي پاسخ دادن به شبهات برسند و به قول مقام معظم رهبري بتوانند به تهديدات نرم كه دانشگاهها را هدف قرار دادهاند، پاسخ بدهند، البته بايد بگويم با وجود كم بودن اين نشستها، اين جلسات موفق بودهاند. تلاش كردهايم رويكردهاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي درخصوص ارتقاي دانشافزايي معرفتي در دانشگاهها را محقق كنيم وبه دنبال اين هدف هستيم كه اعضاي سازمان را از ۱۲، ۱۳ هزار به ۴۰ تا ۵۰ هزار استاد بسيجي برسانيم و مباحثي را كه شايسته آنان است، آموزش بدهيم.
چه تعدادي از اساتيد مراكز آموزش عالي عضو بسيج اساتيد هستند؟
در كل كشور بيش از ۷۰ درصد اساتيد ما عضو بسيج هستند و استقبال و اقبال خوبي براي عضويت داشتهايم. از برنامههايي كه در سطح دانشگاهها داشتيم نيز استقبال خوبي شده است، مثلاً در ديدارهايي كه با مقام معظم رهبري داشتيم، استقبال بسيار عالي بوده است اما به خاطر محدوديت جا و مكان نتوانستيم از وجود همه اساتيد در اين ديدارها استفاده كنيم.
در ديدار با مقام معظم رهبري ايشان چه نقطه نظراتي براي بالا بردن سطح علمي و فرهنگي دانشگاهها داشتند و اين نقطه نظرات چه ميزان كاربردي شدهاست؟
معمولاً حضرت آقا نظرات دقيق و روشني دارند و ما معتقديم اين ديدارها براي ما يك مشعل هدايت است و بايد اين دغدغهها و منويات ايشان را در دانشگاهها ايجاد كنيم. بايد بگوييم اجراي اين نظريات اميد بخش بوده است اما كافي نبوده و اين در حالي است كه اين مطالبات براي ما يك اصل است، اگر به آن عمل كنيم ميتوانيم اين ادعا را داشته باشيم كه يك دانشگاه اسلامي داريم. سعي شده در هر ديداري كه داشتيم مسائلي كه ايشان مطرح كردهاند را تا جايي كه در توان ماست اجرايي كنيم و كار را تا جايي پيش ببريم كه ايشان از ما راضي باشند. سعي داريم با اجرايي كردن خواستههاي بحق مقام معظم رهبري گزارش مبسوطي را كه در ديدار سال آينده با ايشان خواهيم داشت، ارائه كنيم.
بسيج اساتيد در موضوع تفكيك جنسيتي در دانشگاهها چه ديدگاهي دارد؟
نكتهاي را كه قبل از اين بحث بايد يادآوري كنم اين است كه اصل بحث آن چيزي كه رسانههاي معاند مطرح كردند، نبود بلكه اين آئيننامه مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي در سال ۶۶ كه براساس آن در دانشگاهها كلاسها نبايد مختلط و در كنار هم باشند چراكه آقايان و خانمهاي دانشجو با هدف كسب علم به دانشگاه ميروند و به دنبال معرفت و ايمان هستند و تنها عده كمي دنبال مسائل خلاف شئونات اسلامي هستند. طبق اين آئيننامه خانمها و آقايان بايد در رديفهاي جداگانه بنشينند و بعد هم بحث پوشش اسلامي آقايان و خانمها مطرح است.
وضعيت پوشش را در دانشگاههاي ايران با جهان چگونه ميبينيد، آيا قابل مقايسه است؟
تمامي دانشگاههاي جهان براي پوشش دانشجويان خود برنامهريزي كرده و قوانين و مقررات خاصي در اين زمينه دارند چراكه آنها بين محيط دانشگاه و مناطق آزاد تفاوت قائلند و بسيج اساتيد نيز با توجه به رسالتي كه دارد در اين زمينه عمل ميكند و دغدغه بسيج اساتيد در همه ادوار بوده است چراكه هدف ما در دانشگاهها بحثهاي علمي و معرفتي است نه مسائل ديگر و كساني كه به دنبال زير پا گذاشتن ارزشهاي اسلامي هستند را نه دانشجو و نه استاد ميدانيم و اعلام ميكنيم كه آئيننامههايي كه به تصويب رسيده براساس انديشه اسلامي بوده، مقدس و لازمالاجرا هستند و نميپذيريم كه عده كمي بخواهند ارزشهاي جامعه را زير پا بگذارند.
در رابطه با بحث معرفت و آگاهي ديني و وحدت بين حوزه و دانشگاه، بسيج اساتيد چه برنامههايي دارد و چقدر براي اين موضوع اهميت قائل است؟
اصولاً طرحهاي ولايت و بصيرت را كه در شهرهايي مثل قم يا مشهد برگزار ميكنيم، گام عملي در خصوص بحث وحدت بين حوزه و دانشگاه و تعامل دانشگاهها با اساتيد حوزهها هستند چون اعتقاد داريم علما و بزرگان مشعل هدايت معنوي ما هستند و بايد از وجود اين افراد استفاده كنيم. قبلا هم استاد شهيد مرتضي مطهري و شهيد بهشتي و مقام معظم رهبري حضور مؤثري در دانشگاهها داشتند و هميشه خود را در معرض سؤالات اساتيد و دانشجويان قرار ميدادند. بسيج اساتيد پي برده كه اين خلأها را بايد حضور علما و روحانيت در دانشگاهها برطرف كند. اعتقاد داريم كه حوزه و دانشگاه دو بال جدايي ناپذير از يكديگرند و بسيج اساتيد وحدت بين حوزه و دانشگاه را از وظايف اصلي خود ميداند.
يكي از مباحث، بحث ارتباط دانشگاه با نهادها و سازمانهاي خصوصي است، در اين رابطه بسيج اساتيد چه كارهايي انجام داده است؟
ما در بسيج اساتيد اقدام به ايجاد يكسري كارگروهها كردهايم كه عبارتند از حلقهها و انجمنهاي علمي كه بيشتر كارهاي نياز محور انجام ميدهند و يك پل ارتباطي بين تبديل ايده به عمل و كار هستند. هم اكنون به همت بسيج اساتيد پيشرفتهاي كارگروههاي علمي، فناوري و فضايي را در زمينههاي انرژي هستهاي، هوافضا و مسائل فرهنگي و اجتماعي شاهد هستيم و اميدواريم كه ارتباط بين اساتيد و جامعه ما هميشگي باشد. امسال نيز با توجه به اينكه مقام معظم رهبري آن را سال جهاد اقتصادي ناميدند، برنامههايي در اين زمينه داريم و در بحث مقالات و پاياننامهها نيز به اين بحث توجه ويژهاي شده است و اميدواريم ثمرات آن را نيز به زودي در سطح جامعه شاهد باشيم.
در بحث اقتصادي چه برنامههايي داريد يا اجرايي كرديد؟
در اين عرصه ما اقدام به ايجاد يكسري كارگروهها در زمينههاي مختلف كرديم چراكه اين موضوع بحثهاي علمي و نظري عملي و صنعتي حقوقي و اجتماعي مختلفي دارد كه با حضور صاحبنظران در حال پيگيري اين موضوع هستيم و نتيجه آن را در جريان سمينارهايي كه در آينده خواهيم داشت، اعلام ميكنيم.
بسيج اساتيد در سطح دانشگاههاي استانهاي كشور چه برنامههايي دارد و آيا اين برنامهها مختص پايتخت است يا خير؟
در همه استانها بسيج اساتيد فعال است و ارتباط ما در طرحهاي مختلف و نشستهاي ماهانهاي كه برگزار ميشود، برقرار است و بيشتر مسائل علمي و معنوي و فرهنگي كه در پايتخت مد نظر است در ساير استانها نيز به صورت جدي پيگيري ميشود. به جرئت ميتوان اعلام كرد در برخي از استانها صددرصد اساتيد ما بسيجي هستند كه اين نشان دهنده يك ارتباط قوي بين بسيج اساتيد تهران با ساير بسيج اساتيد استانها است. در همايشي كه به زودي در مشهد خواهيم داشت شما شاهد كارهاي خوبي كه در مراكز استانها شده است خواهيد بود.
در بحث اردوهاي جهادي بسيج اساتيد چه نقشي دارد؟
معمولاً اين اردوها از سوي بسيج دانشجويي انجام ميشود، بسياري از اساتيد ما عرصههاي تخصصي اردوهاي جهادي از قبيل ساختن پل و تجهيزات بيمارستان علمي ابراز تمايل كردند، چون تخصصهايي دارند كه ميتوانند از آن در مناطق محروم براي محروميتزدايي استفاده كنند، بنابراين در آينده در اين خصوص اقدامات قابل توجهي خواهيم داشت و حتي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي براي خدمترساني به مناطق محروم كشورهاي مسلمان از جمله افغانستان و عراق و سومالي از ما دعوت به همكاري كرده است كه با توجه به اينكه اولويت ما در سطح كشور است، اين خدماترساني از مباحث بعدي ماست.
با توجه به ترور برخي از دانشمندان و اساتيد دانشگاهها، سازمان بسيج اساتيد براي تأمين امنيت اينگونه افراد چه اقداماتي را پيشنهاد ميدهد؟
دشمن از همه توان خود براي از ميان برداشتن دانشمندان ما استفاده ميكند كه خوشبختانه به خاطر ايجاد حصارهاي امنيتي به ندرت موفق به اجراي نقشههاي شوم خود شدهاند. ترور چند دانشمند و دانشجوي نخبه ما نشان از خواري و ذليلي دشمنان ماست كه چشم ديدن پيشرفتهاي ما را ندارند و فكر ميكنند با اين ترورها ميتوانند جلوي پيشرفت ما را بگيرند. لذااز مسئولان خواستيم تا بحث امنيتي اساتيد به خوبي اجرايي شود و مسئولان امنيتي نيز همكاري خوبي در اين رابطه با ما داشتند. ما براي دانشمندان خاص خود يكسري حفاظتهاي غيرملموسي ايجاد كردهايم و قول ميدهيم كه انشاءالله ديگر هيچ اتفاقي نيفتد. در برنامههاي آينده سعي داريم دانشمندان و افراد خاص خود را آموزش دهيم تا بتوانند در مقابل ترورها از خود عكسالعمل سريع و به موقع نشان دهند.
بسيج اساتيد در تعامل با نمايندگان مجلس و مسئولان چه اقداماتي انجام داده است؟
در دولتهاي نهم و دهم سعي كرديم در مسائل فكري و علمي با دولت و مسئولان هماهنگ باشيم و از مسئولان خواستيم تا بيشتر ميان دانشگاهيان حضور داشته باشند، خوشبختانه اكثر اساتيدي كه در وزارتخانهها حضور دارند يا نماينده مجلس هستند، خود جزو بسيج اساتيد هستند و انتظار ما اين است كه ارتباط خود را با دانشگاه حفظ كنند، به صورتي كه مردم رفع مشكلات خود را حس كنند. با اقتدار اعلام ميكنيم ايران سال ۱۴۰۴ در منطقه رتبه اول را در همه زمينهها كسب خواهد كرد.
براي به كارگيري گروههاي علمي و تخصصي و مشورت با اين گروهها بسيج اساتيد چه برنامههايي دارد؟
ما در حلقهها و انجمنهاي علمياي كه داريم به دنبال جذب اساتيد و دانشجويان نخبه هستيم تا در برنامهريزيهاي آينده از وجود آنها بهره بيشتري ببريم تا نيازها را تبديل به علم و فناوري كنند.
براي جذب ايرانيان نخبه كه در خارج از كشور فعاليت ميكنند و علاقه خاصي دارند كه در خدمت كشور باشند، چه برنامههايي داريد؟
همه ميدانند كه درهاي كشور به روي همه باز است و ايرانياني كه در كشورهاي مختلف حضور دارند، عضوي از اين كشور هستند و ميتوانند با حضور در كشور تحقيقات علمي انجام بدهند، نگاه ما به كارگيري امكانات براي رسيدن به انسانيت است. ما حد و مرز نداريم و عملكرد دانشمندان مسلمان ما در ساير كشورها نشانگر همان اعتقاد به انسانيت است. در بسيج اساتيد يك انجمن داريم كه از لحاظ علمي با ساير دانشمندان ايراني در سطح جهان همكاري دارد و دست همكاري به سوي آنها دراز ميكند، اميدواريم به صورت پارهوقت و دائمي با مراكز علمي ما همكاري داشته باشند.
با توجه به تأكيدات رهبر معظم انقلاب براي تبديل علوم انساني، به علوم انساني اسلامي، بسيج اساتيد چه نقشي ميتواند در اين زمينه داشته باشد؟
يكي از كارگروههاي فعال در بسيج اساتيد، كارگروه علوم انساني و بسط روش علوم انساني اسلامي و ايراني است چراكه مبناي علوم انساني متعلق به دانشمندان اسلامي و ايران در دورههاي قبل ماست. ما ابوعليسينا، فارابي و رازي داشتيم، اين در حالي بود كه در آن زمان علم در اروپا جايگاهي نداشت و حالا امروز آنها به دروغ مدعياند. ما بايد همانند گذشته خط بطلاني بر نظريههاي غربي بكشيم چراكه علوم انساني مدنظر ما انساني و اسلامي است و با نگاه مادي غربيها كه انسانها را به استثمار ميكشد، متفاوت است.
همايش اساتيد بسيجي كه قرار است شهريور ماه در مشهد برگزار شود، چه اهداف و برنامههايي را دنبال خواهد كرد؟
اين سمينار در دهه دوم شهريور ماه به مدت يك هفته در مشهد مقدس برگزار خواهد شد و هشت محور را دربرميگيرد و رويكرد اصلي آن جهاد اقتصادي و علوم انساني است و در قالب كار گروههاي آموزش عالي، مطالبات مقام معظم رهبري، انجمنهاي علمي، حلقههاي علمي و صالحين و نخبگان مورد بررسي قرار ميگيرد. در اين همايش بيشتر از اساتيد داخل كشور استفاده خواهد شد اما در همايش بعدي از اساتيد كشورهاي اسلامي خصوصاً كشورهايي كه در آنجا بيداري اسلامي صورت گرفته است، استفاده خواهيم كرد.
