
الناز خمامیزاده- پل نام هشتپایی بود که با پیشبینی نتیجه نهایی هشت بازی پشت سر هم جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی از جمله بازی فینال تبدیل به یک ستاره شد. عمر این هشتپای خوششانس اگرچه تا یک سال پس از جام جهانی قد نداد اما مستند جدید «دوران زندگی پائول: هشتپای پیشگو» قرار است باز هم این موجود عجیب و غریب را نزد هوادارانش زنده کند. این فیلم به دنبال پاسخی به سؤالاتی مبهم همچون این سؤال است که آیا پل واقعاً یک پیشگو بود؟ پل هشتپا مرده است اما خاطرهاش حالا حالاها از ذهن مردم به ویژه فوتبالدوستان بیرون نمیرود. حالا او به ستاره مستندی تبدیل میشود که قرار است شهرت جهانی او در طول مسابقات جام جهانی ۲۰۱۰ و پیشگوییهایش از جمله پیشبینی برد اسپانیا در مقابل هلند در بازی فینال را مورد بررسی قرار دهد.
پل تنها یک اختاپوس ولگاریس معمولی بود اما ناگهان مسیر زندگیاش از آکواریوم «سی لایف» شهر اوبرهاوزن در نزدیکی دویسبورگ آلمان وارد مسیر حرفهای شد. این هشتپا برای تمام بازیهای مربوط به تیم ملی آلمان پیشگویی کرده بود، بهعلاوه بازی نهایی جام جهانی در اواخر تابستان سال گذشته را هم پیشبینی و از بین دو جعبه حاوی صدف که روی یکی پرچم اسپانیا و روی دیگری پرچم هلند بود، جعبه اسپانیا را انتخاب کرد.
قهرمان اسپانیایی
پل از زمانی به مرکز توجه تبدیل شد که پیشگوییهایش مثل پیشبینی شکست غیرمنتظره آلمان در برابر صربستان درست از آب درآمد. شهرت این اختاپوس در اسپانیا و همزمان با پیشبینی برد تیم ملی این کشور در مرحله یکچهارم نهایی به اوج رسید و به او لقب اسپانیایی «پالپو پائول» – قهرمان اسپانیا – را داد، اما در هلند کباب هشت پا حسابی جای خود را در منوی رستورانها باز کرد.
تنها چند ماه بعد پائول درگذشت و جایش در قلب دوستدارانش خالی ماند تا آنکه فیلمسازی به نام الکساندر فیلیپه ۳۸ ساله در گفتوگو با اشپیگل از ساخت مستندی درباره هشتپای پیشگوی جام جهانی ۲۰۱۰ خبر داد. او میگوید: «من در مستند خود کلیت این پدیده جام جهانی را از نزدیک مورد بررسی قرار میدهم. این مستند داستان شگفتانگیزی دارد، چگونه یک اختاپوس میتواند به ستاره یک داستان تبدیل شود؟» در معرفی و توصیف این مستند آمده است: «یک ماه، دو چشم، هشتپا، ۹ مغز. . . دو میلیارد طرفدار.»
فیلم قبلی این کارگردان «مردم در مقابل جورج لوکاس» نام داشت که محبوبیت مجموعه فیلمهای «جنگ ستارگان» در میان مردم و نوع نگاه امروزی مردم به فیلمهای این چنینی را مورد بررسی قرار میداد.
فیلیپه برای ساخت مستند پائول، مدت چهار روز را در کنار این اختاپوس جادویی گذراند تا بفهمد آیا واقعاً این جانور هشتپا یک پیشگو بود یا خیر. او میگوید: «پائول بخش مهم و بزرگی از فیلم را به خودش اختصاص داده است. من در کنار آن اختاپوس واقعاً گیج شده بودم. تصمیمگیری درباره آن اتفاقاتی که رخ میداد خیلی سخت بود. از یک طرف درست از آب درآمدن همه این پیشگوییها میتوانست تنها یک اتفاق باشد و از طرف دیگر وقتی با دلالهای شرطبندی و کارشناسان آمار همکلام میشدی و نگاهی به نتایج خیرهکننده پیشگوییها میانداختی، ذهنت کاملاً درگیر این موضوع میشد. در حین ساخت این مستند، یکی از همین دلالها در مصاحبهای میگفت: «از نظر آماری این هشتپا خیلی بیشتر از آنچه فکرش را میکنید میداند؛ نام این موجود عجیب و غریب بهعنوان یکی از بزرگترین گمانهزنهای فوتبال تا ابد در تاریخ باقی میماند.»
فیلیپه با سرسختی پیگیر ماجرای بزرگ شدن داستان این اختاپوس شد. او میگوید: دنیا همیشه به دنبال داستانهایی این چنینی است؛ داستان یک اختاپوس و هر چیزی درباره آن برای مخاطب سرگرمکننده است. تا حالا هیچ کس نتوانسته مثل پائول نتایج چند بازی پشت سر هم را درست پیشبینی کند.
سازندگان این مستند برای ساخت آن، به پل دسترسی داشتند، آنها برای صحبت با اختاپوس شناسان، کارشناسان آمار و دلالان شرطبندی و نیز مشاهده از نزدیک سایر حیواناتی که ادعا میشود پیشگو هستند، سرتاسر اروپا را زیر پا گذاشتهاند. آنها حتی به ایالت پنسیلوانیای امریکا رفتند تا از نزدیک با یک موش خرمای کوهی معروف آشنا شوند که به پیشگویی آب و هوا معروف بوده و زمینهساز ساخت فیلم «روز موش خرما» محصول سال ۱۹۹۳ امریکا شده است.