الناز خمامیزاده- در حالی که از حدود 30 سال پیش و همگام با قطع روابط سیاسی میان ایران و مصر، روابط فرهنگی میان دو کشور نیز رو به تیرگی گذاشت اما هم اکنون با دیدار وزیران فرهنگ دو کشور، تاریخ شاهد آغاز دوران جدیدی در روابط دو کشور است. ایران و مصر با کنار رفتن مانع بزرگ سیاسی کشور فراعنه یعنی مبارک دیکتاتور قدم در مرحله جدیدی از روابط فرهنگی میگذارند تا از ظرفیتهای فرهنگی یکدیگر بهرهمند شوند.
همواره در جغرافیای تاریخی منطقه خاورمیانه نام دو کشور ایران و مصر برجستهتر از نام سایر ملل به چشم میخورده است؛ دو تمدن بزرگ باستانی که پذیرای دین مشترک اسلام شدند و سپس بر پایه آن دو انقلاب بزرگ اسلامی را در تاریخ خود تجربه کردند، انقلاب 1357 ایران و انقلاب 1389 مصر. اما این دو کشور بهرغم تشابهات دینی و فرهنگی تا کنون از روابط خوبی در این دو حوزه برخوردار نبودهاند. فاصله میان دو انقلاب زیاد است ؛ ایران و مصر در این سالهای یخزدگی روابط چه منافع فرهنگی را از دست دادهاند ؟
سینمای ایران، ادبیات مصر
کشور مصر را مهد و سر منشأ ادبیات میخوانند. مصریها عاشق کتاب و کتابخوانی هستند و ریشههای ادبیات آنها را باید در دوران کهن و باستانیشان جستوجو کرد. در واقع آنها اولین فرهنگی هستند که ادبیات به معنای امروزی را توسعه دادند و این دلبستگی به ادبیات به خوبی جای کتاب را در فرهنگ مصری باز کرده است. در مقابل، ایران در میان کشورهای منطقه، شهرت جهانی در عرصه فیلم دارد؛ بسیاری از فیلمسازان ایرانی شهرتی جهانی دارند و ایران با تولید سالانه نزدیک به صد فیلم موفقترین کشور فیلمساز در منطقه نام گرفته است.
اما در 30 سال گذشته، تبادلات فرهنگی ایران و مصر در عرصههایی چون کتاب و سینما، میراث فرهنگی و دین نه تنها در جریان نبود بلکه قطع روابط حکومت دیکتاتوری با جمهوری اسلامیایران در این سالها به بیاطلاعی فرهنگی دو کشور از یکدیگر منجر شد. در پارهای از مواقع، سیاستهای خصمانه دیکتاتوری مصر مانع از حضور ایران در رویدادهای بینالمللی این کشور همچون نمایشگاه کتاب قاهره و نیز نشست کشورهای مدعی استرداد اشیای تاریخی شد و بسته بودن درهای دو کشور به روی یکدیگر تبادلات گردشگر را به شدت کاهش داد.
گفتههای دو وزیر
هم اکنون از فاصلهها کاسته شده و راه برای آغاز روابط جدید باز است چنانچه وزرای فرهنگ دو کشور نیز روز گذشته در حاشیه مراسم اعلام شهر «تلسمان» الجزایر به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2011 بر لزوم از سرگیری روابط فرهنگیشان تأکید کردند.
سید محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامیکشورمان در این دیدار ضمن اشاره به تشابهات فرهنگی میان دو کشور گفت: «مردم مصر از دیرباز نشان دادهاند که به اهل بیت پیامبر گرامی اسلام (ص ) ارادت دارند و همین موضوع بستر مناسبی برای گسترش روابط فرهنگی میان ایران و مصر فراهم آورده است و ایران با وجود ظرفیتهای فراوان فرهنگی برای حضور پررنگ و مؤثر در رویدادهای فرهنگی مصر از جمله نمایشگاه کتاب و برگزاری هفته فیلم در مصر آمادگی دارد.»
عماد ابوغازی، وزیر فرهنگ مصر نیز که کشورش شاهد تحولات اسلامی در ماههای اخیر بوده است با تمجید از سینمای ایران و شهرت جهانی آن از توسعه روابط فرهنگی کشورش با ایران و نیز حضور کشورمان در نمایشگاه کتاب مصر استقبال و به نمایندگی از کشور خود آمادگی مصر برای گسترش روابط در حوزه سینما و کتاب را اعلام کرد تا از این پس دو کشور در تجربیات موفق فرهنگی یکدیگر سهیم باشند.
