
به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا»، در مقدمه شیوهنامه انتخاب معلمان نمونه آمده است: نقش و جایگاه رفیع معلمان که در منظر و بیان فاخر بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی «ره»، شغل انبیا (ع) تعبیر و متصف کردهاند، همواره در نگاه دینی و فرهنگ ملی ما، موقعیتی بینظیر و مقدس داشته است؛ این چراغهای پرفروغ هدایت بشری، به تأسی از بزرگان دین و اسوههای علم و اخلاق به ویژه استاد و معلم شهید، مرتضی مطهری همواره امیدهای اصلی نظام اسلامی در رهایی از ظلمت جهل و تعصبات کور و حرکت به سوی افقهای روشن دانایی، تقرب به اندیشههای ناب اسلامی، تعالی بخش فرهنگ و تعلیم و تربیت بودهاند.
مرور متفکرانه بیانات مقام معظم رهبری، مطالبات و انتظارات متعالی ایشان در زدودن روزمرگی، رخوت و کسالت از پیکره آموزشی کشور، ضرورت تأمل و تعمق در تأثیرات شگرف معماران بالندگی و سرافرازیهای آینده جمهوری اسلامی و تحقق چشماندازهای توسعه تحت لوای همت مضاعف و کار مضاعف را واجب میسازد.
مساعی همه معلمان کشور به عنوان فرماندهان جبهه جنگ نرم و دیدهبانان بصیرتپرور، شایسته تقدیر و سپاس بوده و گرامیداشت مقام آنها بر همه اهل فضل و فرهنگ، نخبگان سیاسی و اجتماعی و همه آنهایی که گلی از این بوستان به یادگار بردهاند، فریضه است و هفته معلم، فرصتی مغتنم است تا در حرکتی ملی و در برگیرنده همه اقشار و تشکلها، مراتب قدردانی و سپاس جامعه اسلامی نسبت به معلمان و مربیان کشورمان تقدیم و اعلام شود.
به واقع انتخاب هر سال معلمان نمونه آموزش و پرورش، اقدامی نهادین در معرفی برگزیدگان نظام آموزشی با ایجاد رقابتی سالم، سازنده و سنجههایی هدایتگر است تا به مثابه مشتی نمونه خروار، دسته گلی از گلستان پر افتخارش را به نمایش در آورند؛ نگاه وزیر آموزش و پرورش در بازنگری شیوه انتخاب معلمان نمونه و بهرهمندی از نظرات فرهنگیان، ستاد بزرگداشت مقام معلم را بر آن داشت تا با تدوین پرسشنامهای جامع، محتوای شیوهنامه مذکور را نقد و بررسی کند.
مقدمه این شیوهنامه در ادامه بیان میکند: این امر در 8 گروه آماری جامعه تعلیم و تربیت کشور صورت پذیرفت و ضمن استخراج اطلاعات و تحلیل نتایج بیش از 10 هزار پاسخ ارائه شده و با بهرهگیری از نظرات و تجربیات گروههای مختلف و تشکیل جلسات متعدد و بحث و بررسی پیرامون اطلاعات موجود با بررسی و جمعبندی نهایی توسط مدیران کل استانها در آذر ماه شیوهنامهای جدید را تقدیم کرد.
فصل نخست از کلیات و اهداف شیوه نامه انتخاب معلمان نمونه شامل 2 ماده است که در ماده نخست به اهداف و در بند الف به اهداف عمومی اشاره شده و آمده است: هدفهای عمومی حرکتی نمادین در نهادینهسازی تکریم و تجلیل از مقام معلمان در جامعه اسلامی با عنایت به معرفی جایگاه رفیع ایشان در پیام آسمانی و احادیث معصومین (ع)، ترغیب انگیزش رشد و تعالیخواهی که با ایجاد رقابتی سالم و علمی منتج به ارتقا کیفی و بهبود کارایی فرآیندهای آموزشی خواهد شد همچنین بسیج نهادها، تشکلها، سرمایههای اجتماعی و نخبگان سیاسی در مساعی اجرایی و حضور شایسته در برگزاری مراسم و برنامههای ویژه هفته معلم است.
در بند «ب» ماده یک در خصوص اهداف اختصاصی آمده است: ایجاد انگیزه و توانمندی مضاعف فرهنگیان در حیطههای پرورشی، آموزشی، تربیتی، پژوهشی، علمی و کوشش در راه ارتقا و توسعه دانایی از طریق سنجش و ارزیابی مطالعات، تحقیقات، ابتکارات و خلاقیتها با هدف دستیابی به آخرین یافتههای علمی و بکارگیری آنها در زمینه بهبود شیوههای آموزشی و تربیتی و افزایش بهرهوری در آموزش و پرورش، فراهم کردن شرایط مطلوب برای رقابت سالم و سازنده به منظور رشد، تعالی نظام تعلیم و تربیت اسلامی و ترغیب معلمان به تلاش هرچه بیشتر برای ایفای رسالت معلمی و انجام وظایف و مسئولیتهای خطیر الهی انسانی و انتخاب، تقدیر و تجلیل از معلمان نمونه مدرسه، شهرستان و منطقه، استان و کشور از اهداف اختصاصی است.
ماده 2 این شیوهنامه بیان کرده است: مشمولان طرح شامل تمامی فرهنگیان رسمی، پیمانی و آزمایشی شاغل در واحدهای آموزشی و پرورشی، اعم از دولتی و غیر دولتی و مدارس خاص در هر یک از دورههای تحصیلی ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و کارکنان ادارات آموزش و پرورش است.
در تبصره یک ماده 2 آمده است: کارکنان شاغل در مدارس که حداقل نیمی از ساعات موظف خود را به تدریس اشتغال دارند، مشمول فرآیند انتخاب خواهند بود همچنین بر اساس تبصره 2 این ماده، کارکنان مدارسی که طی سال جاری از تاریخ اول مهر 89 با غیبت غیرموجه، مواجه بودهاند، مشمول شرکت در طرح نخواهند بود.
در تبصرههای 3 تا 6 ماده 2 به ترتیب در خصوص مشمولان این طرح آمده است: انتخاب معلمان نمونه در سطح مدارس در گروههایی که بیشترین ساعات را به تدریس اشتغال دارند، صورت خواهد پذیرفت؛ انتخاب معلمان نمونه مدارس استثنایی توسط مدیریت آموزش و پرورش استثنایی استان انجام خواهد شد، انتخاب معلمان نمونه پس از تأیید حراست در تمامی سطوح صورت میپذیرد و انتخاب معلمان نمونه پس از اخذ نظر هیئت رسیدگی به تخلفات اداری متناسب با رأی صادره در سه سال اخیر صورت میگیرد (در مناطق، نظر رئیس امور اداری به نمایندگی از هیئت رسیدگی به تخلفات اداری کفایت میکند.)
فصل دوم شیوهنامه انتخاب معلمان نمونه تحت عنوان سازمان و تشکیلات است که در بند یک ماده 3 آن در خصوص ترکیب ستاد بزرگداشت مقام معلم استان آمده است: اعضای شورای آموزش و پرورش استان به عنوان اعضای ستاد بزرگداشت مقام معلم استان خواهند بود؛ دبیر ستاد ترجیحاً معاون پژوهش، برنامهریزی و منابع انسانی استانهاست و دبیرخانه ستاد در یکی از کارشناسیهای مجموعه معاونت پژوهش، برنامهریزی و منابع انسانی خواهد بود؛ در استانهای بزرگ نظیر تهران و موارد مشابه حضور نمایندگان استاندار، امام جمعه، مدیرکل صدا و سیما و فرماندار بلامانع است ضمن اینکه رئیس بسیج دانشآموزی و فرهنگیان، مسئول اتحادیه انجمنهای اسلامی و نماینده سازمان دانشآموزی استان به جمع افزوده میشوند و مشاور بانوان و مشاور جوان نیز از اعضای ستاد خواهند بود.
در بند دوم از ماده 3 در خصوص ترکیب ستاد بزرگداشت مقام معلم شهرستان، منطقه و ناحیه آمده است: اعضای شورای آموزش و پرورش شهرستان و منطقه به عنوان اعضای ستاد بزرگداشت مقام معلم شهرستان و منطقه خواهند بود؛ دبیر ستاد در شهرستانهای درجه یک و دو ترجیحاً معاون پژوهش و برنامهریزی و در شهرستانهای درجات سه به بالا کارشناسی پژوهش است؛ تمام اسناد و مدارک جهت مستندسازی در دبیرخانه ستاد، ضبط و نگهداری میشود و در مناطق و نواحی که فاقد شورای آموزش و پرورش هستند ترکیب مدیر آموزش و پرورش (رئیس ستاد)، معاونان (دبیر ستاد با توجه به تبصره یک خواهد بود)، مسئول حراست، مسئول ارزیابی عملکرد، دو نفر از اعضای انجمن اولیا منطقه، مسئول کانون بسیج فرهنگیان، دو نفر از خیرین، مشاور بانوان، مشاور جوان، دو نفر از نمایندگان معلمان به تفکیک جنسیت، نماینده تشکلها (رئیس بسیج دانشآموزی و فرهنگیان، مسئول اتحادیه انجمنهای اسلامی و نماینده سازمان دانشآموزی استان)، نماینده یکی از ائمه جماعات مساجد (ترجیحاً امام جماعت مسجد جامع شهر) و 3 نفر از نمایندگان معلمان نمونه قبل به تفکیک دوره تحصیلی پیشنهاد میشود.
بند 3 از ماده 3 در خصوص ترکیب ستاد بزرگداشت مدرسه میافزاید: اعضای شورای مدرسه به عنوان اعضای ستاد بزرگداشت مدرسه خواهند بود؛ در صورتی که یک یا چند نفر از اعضای شورا، خود مشمول طرح باشند مجاز به رأی دادن نخواهند بود.
همچنین بند 4 از ماده 3 شیوهنامه انتخاب معلمان نمونه در خصوص ترکیب ستاد بزرگداشت مجتمع پیامبر اعظم (ص) و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی بیان میکند: ستاد دانشگاه شهید رجایی و مجتمع پیامبر اعظم (ص) مرکب از رؤسا، دو نفر از معاونان، دو نفر از نمایندگان مدرسان و مسئولان حراست مجتمع و دانشگاه تشکیل شده و از میان مدرسان و اعضای علمی نمونه در سطح کشور به صورت مشترک جمعاً 2 نفر را انتخاب میکنند. تبصره یک: هر مرکز میتواند حسب صلاحدید مجتمع پیامبر اعظم (ص) مراسم بزرگداشت ویژهای داشته باشد، تبصره 2: معاونان و تمام عوامل و پرسنل دانشگاه جزء این سهمیه هستند.
بند 5، از ماده 3 در خصوص هیئت داوران و ناظران ادامه میدهد: وظیفه این هیئت بررسی اسناد و امتیازات اخذ شده و معرفی منتخبان به مرحله بالاتر است؛ هیئت داوران و ناظران مدرسه متشکل از شورای مدرسه بوده که در آن مدیر مدرسه به عنوان رئیس هیئت است.
در بخش هیئت داوران و ناظران منطقه/شهرستان آمده است: هیئت ناظران عبارت از رئیس اداره، معاون پژوهش و برنامهریزی یا کارشناس مسئول پژوهش، نماینده معاونتها، نماینده ارزیابی عملکرد، نماینده حراست، نماینده کارگزینی و یک نفر از دبیران مطلع در هر گروه درسی است همچنین هیئت داوران شامل اعضای دبیرخانه ستاد بزرگداشت مقام معلم منطقه/شهرستان با مدیریت رئیس دبیرخانه ستاد است.
در بخش هیئت داوران و ناظران استان نیز آمده است: هیئت ناظران عبارت از مدیرکل، معاون پژوهش و برنامهریزی، نماینده معاونتها، رئیس اداره ارزیابی عملکرد، رئیس اداره حراست، مسئول هیئت بدوی و یک نفر از دبیران مطلع در هر گروه درسی به انتخاب مدیرکل است همچنین اعضای دبیرخانه ستاد بزرگداشت مقام معلم استان با مدیریت رئیس دبیرخانه ستاد، هیئت داوران را تشکیل میدهند.
* مراحل انتخاب معلم نمونه
فصل سوم شیوهنامه انتخاب معلمان نمونه تحت عنوان مراحل انتخاب است که ماده 4 آن به مراحل انتخاب معلمان نمونه میپردازد؛ در مرحله نخست از مراحل انتخاب معلمان نمونه تحت عنوان تکمیل فرم الف و فرم مشارکت دانشآموزان آمده است: مطابق جدول زمانبندی شده، در این مرحله 4 اقدام شامل اطلاعرسانی و به رؤیت رساندن فرم الف به فرهنگیان متقاضی توسط مسئولان اجرایی مدرسه، تکمیل توسط معلمان متقاضی شرکت در انتخاب معلم نمونه، تکمیل فرم ویژه مشارکت دانشآموزان (به استثنای دوره تحصیلی ابتدایی و مدارس کودکان استثنایی) و جمعآوری مدارک (بر اساس فرم الف) انجام میشود.
مرحله دوم از مراحل انتخاب معلمان نمونه تحت عنوان تکمیل فرم «ب» بیان میکند: لازم است مسئول مدرسه یا مجتمع تربیتی آموزشی ترنم ولایت نسبت به تشکیل شورای مدرسه اهتمام ورزیده و موارد زیر شامل دریافت فرمهای «الف» و بررسی و تطبیق مدارک و برابر کردن با اصل آن، استخراج میانگین نمرات مربوط به هر معلم از فرمهای مشارکت دانشآموزان و ثبت در فرم «الف»، بررسی و محاسبه امتیازات فرم «الف» با توجه به مستندات، درج اسامی 30 درصد از بالاترین امتیازات در فرم «ب»، امتیازدهی به 30 درصد از برگزیدگان طبق فرم «ج» توسط اعضای شورای مدرسه و جمعبندی نهایی امتیازات و انتخاب معلم نمونه برتر هر مدرسه جهت معرفی به منطقه/شهرستان صورت گیرد.
مرحله سوم از مراحل انتخاب معلمان نمونه، ستاد شهرستان/منطقه است، در این مرحله پس از استعلام افراد از حراست و ارزیابی عملکرد و امور اداری، مدارک واجدان شرایط بررسی و تأیید خواهد شد و مطابق جدول تخصیص سهمیه انتخاب معلم نمونه، یک نفر از بالاترین امتیازات در هر گروه درسی به ستاد استان معرفی میشود؛ انتخاب مدیران هر دوره تحصیلی توسط گروه داوری منطقه/شهرستان و مطابق فرم «الف» مدیران مدارس صورت میگیرد.
مرحله چهارم از مراحل انتخاب معلمان نمونه تحت عنوان ستاد استان بیان میکند: در ستاد استان مدارک واجدان شرایط توسط گروه داوران بررسی و تأیید شده و سپس 2 نفر برخوردار از بالاترین امتیاز مطابق جدول تخصیص سهمیه انتخاب معلم نمونه به ستاد مرکزی معرفی و در برنامه کشوری تقدیر خواهند شد؛ انتخاب رؤسای ادارات توسط مدیران کل با توجه به فرم «الف» کارکنان صورت میگیرد.
مرحله 6، رسیدگی به اعتراضات احتمالی بوده که در آن آمده است: پس از اعلام رسمی نتایج در هر یک از سطوح استانی و منطقهای افراد ذینفع حداکثر ظرف 3 روز مهلت درخواست تجدید نظر خواهند داشت و لازم است مسئولان ستاد مربوطه حداکثر طی یک هفته نسبت به اعتراضات رسیدگی و نتایج آن را به افراد ذینفع ابلاغ کنند.
در این شیوه نامه در خصوص سهمیه معلمان نمونه استانی اشاره شده است: سهمیه معلمان نمونه استانی در هر استان به لحاظ تعداد گروههای موجود در استان صورت خواهد گرفت و حداکثر 29 نفر معلم نمونه استانی انتخاب خواهند شد؛ سهمیه معلمان نمونه کشوری به ازای هر استان 2 نفر است.