*جلال مهرگان
*آقای تردست ابتدا تعریفی از فحاشی ارائه بدهید و بفرمایید این رفتار پرخطر چه نقشی در وقوع جرم خشن قتل دارد؟
فحاشی و هتاکی یکی از رفتارهای منفی افراد در مقابله با دیگران است. در واقع معمولاً افراد برای دگرآزاری و تخلیه روانی خود اقدام به استفاده از این کلمات میکنند، بهطوری که دامنه عصبانیت شخصی که مورد اهانت و فحاشی قرار گرفته است را بالا میبرد و حتی ممکن است به سطحی برساند که آن فرد اقدام به ضرب و جرح یا قتل بکند اما در پاسخ به بخش دوم پرسشتان عرض کنم که تصورم این است که فحاشی و هتاکی زمینه افعال پرخطر بعدی را ایجاد میکند، مثلاً در نزاعهای خیابانی یا برخوردهای ساده طرفین به دنبال این رفتار به اوج عصبانیت و تخلیه روانی میرسند و به یکباره از چاقو یا جسم سخت استفاده میکنند و قتلهای اتفاقی را رقم میزنند اما در قتلهای سازماندهی شده یا ؟؟؟ تصمیم این رفتار هیچ نقشی ندارد.
*با اشاره به علل رواج این پدیده ناپسند در جامعهمان لطفاً بگویید بیشتر قتلها در کشورمان از چه نوعی هستند و در چه سنی رخ میدهند؟
یکی ازمشکلات اساسی جامعهمان این است که مردم به خاطر مشکلاتی که در زندگی اجتماعی و شخصی خود دارند آستانه تحملشان کم شده است و به سرعت عصبانی میشوند. همانطور که پیشتر گفتم فحاشیها و هتاکیها زمینهساز خیلی از برخوردها در جامعه است، مثل تصادفات. کمتر کشوری را سراغ داریم که وقتی رانندگان در آنجا با هم تصادف میکنند به یکدیگر پرخاش کنند و درگیر شوند، ضمن اینکه حمل سلاح سرد و گرم نیز زمینهساز رفتارهای پرخطری مثل قتل است. در کشور ما بیشتر قتلها اتفاقی است و اکثر قربانیان آن بین 18 تا 25 سال سن دارند. دلیل این مسئله هم روشن است، چون معمولاً جوانان وقتی قادر نباشند در مقابل حریفشان از خود دفاع کنند دست به چاقو میبرند.
همانطور که اشاره کردید هتاکی و فحاشی نوعی رفتار تحریکآمیز محسوب میشوند، سؤال این است که آیا قانون مجازات اسلامی تعریف خاصی برای چنین رفتاری ارائه داده است؟
خیر. ما تعریف خاصی نداریم.
*فکر نمیکنید لازم است قانونگذار در این زمینه تعریف خاصی از رفتارهای پرخطر داشته باشد؟
باید مقنن در این زمینه یک سیاست جزایی خاص را فراهم کند و در جامعه فرهنگسازی شود و اشخاص در برخوردهای اجتماعی خود با دیگران رفتارشان را کنترل کنند و موجب تحریک آنان نشوند. ما در قوانین جزایی بخشی داریم که مثلاً اگر یک شخص با لحنی یک فرد صغیر را تحریک کند، نقش معاونت را دارد ولی در اصول کلی و در جرائم به طور کلی چیزی تحت عنوان تحریک مجنی علیه یا زمینهسازی وقوع جرم از سوی مجنی علیه نداریم. چنین عنوانی در قانون مجازات اسلامی نیامده است.
*عملکرد رسانهها را در کنترل این پدیده چگونه ارزیابی میکنید؟
من ندیدهام که رسانهها در این خصوص فرهنگسازی کنند و با آموزش به مردم القا کنند که فحاشی و اهانت زمینهساز رفتارهای پرخطرند و چه بسا بسیاری از قتلهای اتفاقی نتیجه همین رفتارهاست.
*چه راهکار عملی و اخلاقی جهت کاهش پدیده فحاشی در جامعهمان دارید؟
راهکار عملیاش فرهنگسازی است. راهکار قانونی نمیتوان ارائه داد چون قانون درخصوص فحاشی به عنوان یک جرم مستقل فقط مجازات تعیین کرده است. در این راستا میتوان توصیههای اخلاقی داد. همانطور که یکی از ائمه معصومین (ع) فرمودهاند: مردم اگر در مقابل یک عمل آزاردهنده قرار گرفتند موقعیت مکانی خود را عوض کرده و به نتیجه عمل خود فکر کنند. علاوه بر این افراد بهتر است با بالا بردن تحملشان در مقابل تعدی دیگران خدا را به یاد بیاورند و آنان را به خاطر خدا ببخشند.
