علی رضا اکبری -وقتی افغان ها، فغان برآوردند که سوداگران درحال تخریب و غارت معادن لوگر و خوست هستند و کرومیت و منگنز و انواع فلزات رنگین و گران بها هر روز و هر شب به پاکستان قاچاق می شود و از آنجا با قیمتی گزاف به چین و کشورهای عربی می رود تا در صنایع پایه الکترونیک وفولادسازی مورد استفاده قرار گیرد شاید مسئولان وزارت صنایع و معادن فکر نمی کردند این معضل روزی گریبانگیر ایران و بطور خاص دامن گیر معادن کرمان شود.یکسال پیش برخی از رسانه ها گزارشی از روند غیر متعارف بهره برداری غیر قانونی از معادن کهنوج منتشر کردند مبنی براینکه خانواده های محروم و نیازمند کهنوج ، منوجان ، رمشک و بافت روزانه از معادن کرومیت و منگنز سنگ معدن برداشت و در بازار های غیر قانونی به فروش می رسانند و بسترهای قاچاق که بیشتر به دلیل شرایط خاص جغرافیایی استان کرمان پدید آمده است، موجب شده مردم کرمان نیز در زمینه های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دچار آسیب شوند. حالا فرماندار کهنوج ، نمایندگان کرمان ، راور و کهنوج ، رییس سازمان صنایع و معادن ، فرمانده نیروی انتظامی و فرمانده سپاه کهنوج از ابعاد گسترده تر قاچاق سازمان یافته مواد معدنی کرمان می گویند.
خشکسالی یعنی محرومیت
در حالی که به دلیل خشکسالی های متوالی طی سیزده سال گذشته تعداد زیادی از مردم در شهرستانهای جنوبی کرمان با فقر و بیکاری دست به گریبان هستند ، معادن غنی کرومیت و منگنز و تیتانیوم و ثروتهای این منطقه توسط سودجویان به یغما میرود. غلامرضا کرمی ، نماینده مردم کرمان و رابر با بیان این مطالب می گوید : «شهرستانهای جنوبی کرمان یکی از محرومترین مناطق کشور محسوب میشوند و به همین دلیل نیز ستاد راهبردی جنوب کرمان با هدف محرومیت زدایی این شهرستانها که دچار فقر تاریخی هستند ، در روزهای پایانی سال 89 با حضور وزاری جهاد کشاورزی و نیرو ، استاندار کرمان وجمعی از نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی تشکیل شد. اما به دلیل خشکسالی پیاپی در جنوب کرمان مردم این مناطق که کشاورزی شغل اصلی آنها است طی سالهای اخیر با چالشهای اقتصادی فراوانی مواجه شدهاند و بخش قابل توجهی از مردم به خصوص در مناطق دور افتاده به دلیل عدم وجود آب قادر به ادامه کشاورزی نیستند و استفاده از ثروتهای خدادادی این منطقه برای رفع این محرومیتها و اشتغالزایی ضروری است».
کرمی با اشاره به اینکه کشاورزی در جنوب کرمان تقریبا دیگر نه تنها به صرفه اقتصادی نیست بلکه باعث اتلاف بالای آب در مسیر انتقال نیز می شود ، می افزاید: « باید به فکر کار آفرینی بر پایه مواهب الهی موجود در استان باشیم زیرا طی سال های گذشته در برخی مناطق استان به علت تداوم خشکسالی برخی از زمین های کشاورزی موات شده است و زمینه های اشتغال به کلی در این مناطق از بین رفته است و گسترش صنعت قطعا جایگزینی مناسب برای ایجاد اشتغال پایدار در جنوب کرمان است».
تاراج ثروت ملی برای سودی اندک
«قاچاقچیان و سودجویان پس از قاچاق مواد مخدر، اشیاء تاریخی و سوخت در کرمان به قاچاق سنگهای معدنی استان به کشورهای عربی روی آورده اند. »
سرپرست اداره کل صنایع و معادن جنوب کرمان با بیان این مطلب و بااشاره به اینکه جنوب این استان دارای معادن غنی سنگهای گران قیمت مانند کورومیت و منگنز است، می گوید: «معادن این منطقه جزو سرمایه های ملی هستند و حفظ این ثروت نیازمند عزمی فرا استانی و هماهنگی بین همه دستگاه های دست اندرکار است ».
ابراهیم بلوچی با اشاره به اینکه حمل و نقل مواد معدنی طبق قانون باید با مجوز انجام شود و در غیر این صورت با هماهنگی دستگاه قضایی و نیروهای انتظامی با متخلفان برخورد میشود ، می افزاید: هم اکنون بخشهایی از معدن فرایاب فعال است و استخراج سنگ از آنها صورت میگیرد.
بی کاری و آسیب های اجتماعی
براهیم بلوچی نسب سرپرست اداره کل صنایع و معادن جنوب کرمان با اشاره به شرایط جغرافیایی منطقه جنوب کرمان و نزدیکی به مرزهای دریایی و مرزهای زمینی شرقی کشور خاطرنشان می کند: « قاچاقچیان و سودجویان به دلیل شرایط خاص منطقه ای استان کرمان ، طی سالهای گذشته به قاچاق مواد مخدر از شرق کشور به مناطق مرکزی، قاچاق سوخت از کرمان به سمت مرزهای پاکستان و قاچاق اشیاء عتیقه و تاریخی کشور به آن سوی مرزها اقدام می کرده اند و ماموران نظامی و انتظامی استان نیز در این راستا بخصوص در بحث مقابله با قاچاق مواد مخدر مقتدرانه عمل کرده اند و بسیاری از این مسئله به عنوان جنگ خاموش ایران با قاچاقچیان نام می برند.
بلوچی با تاکید بر وجود بسترهای قاچاق که بیشتر به دلیل شرایط خاص جغرافیایی استان کرمان پدید آمده است و موجب شده مردم کرمان نیز در زمینه های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دچار آسیب شوند، می گوید: «قاچاقچیان که از وجود کوچکترین زمینه برای افزایش سودجویی استفاده می کنند به تازگی به قاچاق سنگهای معدنی جنوب استان کرمان از طریق هرمزگان و مرزهای آبی به کشورهای عربی روی آورده اند و وجود معادن غنی منگنز و کرومیت در جنوب استان کرمان موجب شده است افراد سودجو علاوه بر برداشتهای غیرقانونی اقدام به قاچاق آنها به خارج از کشور کنند و به این ترتیب سرمایه منطقه محروم کرمان را تباه کنند.»
قاچاق بخش عمده سنگ معادن کرومیت و منگنز فاریاب
فرماندار کهنوج با اشاره به اینکه معدن فاریاب تنها معدن کرومیت فعال استان است و قدمت آن به بیش از 45 سال پیش بر می گردد، می گوید : « قاچاق سنگهای معادن فاریاب که دارای قیمت بالایی در بازارهای جهانی نیز هستند متاسفانه همچنان ادامه دارد».
عباس اطمینانی می افزاید : «معادن سنگ منگنز و کرومیت در منطقه فاریاب از گستردگی زیادی برخوردار است و این معادن طولی معادل 20 کیلومتر دارند و به دلیل وسعت کنترل تمام آن ها مشکل است.»
وی تصریح می کند : «به دلیل خشکسالی ،بسیاری از مردم منطقه با مشکل تامین معاش روبرو هستند به همین دلیل با استفاده از چهارپایان و به صورت خرده مقداری از سنگها را از معادن به سمت پائین دست حمل می کنند و در نهایت به قاچاقچیان می فروشند.»
اطمینانی با اشاره به اینکه تاکنون بارها با قاچاقچیان برخورد شده است اما به دلیل مشکلات اقتصادی مردم منطقه و رو باز بودن معادن این افراد از شرایط موجود سوء استفاده می کنند، خاطرنشان می کند: «این سنگها با قیمت بسیار بالایی در کشورهای عربی به فروش می رسند و مشکلات معیشتی و فعالیت گسترده قاچاقچیان مانع اثر گذاری مناسب اقدامات امنیتی و پیشگیرانه شده است.»گسترش نظارت بر معادن
«در تازه ترین اقدام برای مقابله با این معضل، ماموران گشت عملیاتی بسیج کهنوج موفق به کشف یک محموله بزرگ سنگ منگنز قاچاق در جنوب کرمان شدند.»
فرمانده سپاه کهنوج در این خصوص می گوید : «نیروهای گشت عملیاتی بسیج کهنوج طی عملیاتی بیش از 22 تن سنگ منگنز از یک کامیون عبوری در محور کهنوج - بندرعباس کشف کرده اند.»
سرهنگ پاسدار محمد شهدادنژاد می افزاید: قاچاقچیان این محموله سنگ معدنی را از معادن " پشموکی" فاریاب بارگیری کرده و قصد انتقال این محموله سنگ معدنی را به کشورهای عربی از طریق بندرعباس داشتند که در این رابطه دو نفر دستگیر و تحویل مقامات قضایی شدند.وی با اشاره به کشف شصت تن سنگ کرومیت قاچاق در روز بیستم فروردین سال جاری در بخش فاریاب ، ادامه می دهد: « حوزه مقاومت شهید چمران فاریاب موفق به کشف این سنگ های کرومیت که به صورت غیر مجازازمعادن اطراف این بخش بدست آمده بود،شده است و این محموله با خرید توافقی بین واسطه ها در حال بارگیری و انتقال مقصدهرمزگان بوده است.»
گفتنی است از ابتدای سال جاری تاکنون 210 تن سنگ منگنر و کرومیت قاچاق در این منطقه توسط نیروهای انتظامی و بسیج کشف شده است.معادنی همچنان قربانی می گیرد
«برداشت غیرمجاز از معدن کرومیت فاریاب بازهم قربانی گرفت»
فرمانده انتظامی شهرستان کهنوج، از جان باختن یک نفر به دلیل ریزش سنگ در معدن کرومیت در فاریاب خبر می دهد و می گوید: «برداشت غیرمجاز و غیر اصولی از معدن کرومیت فاریاب باعث ریزش سنگهای کرومیت این معدن و متعاقب جان باختن یک نفر در معدن شد».
عباس خاکینهاد با تاکید بر بالا بودن برداشت غیر قانونی از معادن فاریاب و قاچاق آن از طریق مرزهای جنوبی به سمت کشورهای عربی منطقه می افزاید :« سالانه حدود دو هزار تن سنگ کرومیت قاچاق در فاریاب کشف میشود».مرغ همسایه ، غاز است
به گزارش شبکه اطلاع رسانی افغانستان (afghanpaper)،میزان زیادی از سنگهای قیمتی در این کشور ازجمله سنگ کرومیت و منگنز از طریق پاکستان به خارج از کشور قاچاق می شود.
درهمین حال در گزارشی به نقل از وزارت معادن افغانستان آمده است که در کنار سنگ کرومیت، سنگ های گرانبها و نیمه گرانبهای دیگر نیز به کشورهای همسایه قاچاق می شود و این وزارت خانه با کمک وزارت امور داخله افغانستان برای تأمین امنیت معادن این کشور یک برنامه امنیتی را طرح کرده است که بر اساس آن بیش از هفت هزار نفر متشکل از نیروهای پلیس امنیت معادن کشور را به دست گرفته و تامین می نمایند.
به گفته وزارت معادن افغانستان این افراد در کنار تأمین امنیت معادن از قاچاق مواد معدنی بویژه کرومیت که از آن در صنایع فولادسازی استفاده می شود و منگنز که در صنایع الکترونیک به کار می رود نیز جلوگیری خواهند کرد.
