شب عید هزار «دنگ و فنگ» دارد. بشور و بساب و بخر و ببر و ... اما یکی از کارهایی که در این ایام زیاد انجام میشود، شستن فرشها، موکتها، پرده و اینجور وسایل است.تا چند سال پیش با شروع اسفند ماه به راحتی میشد فرشهایی را دید که در کوچه پهن شدهاند و چند نفر با پارو و کاسه و پودرهای شوینده به جان آن افتادهاند و فرچه میکشند و ساعتها آب را هدر میدهند و در هر مسیر آویزان بودن فرشها از لبه پشت بامها و دیوارها گواه بر یک شستوشوی چند ساعته برای یک فرش چند متری بود. اما این نوع شستوشوی سنتی مشکلات زیادی به همراه داشت. اولاً فرش باید حداقل یک روز در محل شسته شده یا حیاط میماند تا مقداری از آبش رفته و برای حمل سبکتر شود، مورد بعدی مدت ماندن فرش روی دیوار و پشت بام در مقابل آفتاب بود که بعضاً به خاطر وضعیت جوی تا 10 روز هم ادامه پیدا میکرد که این مسئله به شدت در عمر فرش تأثیرگذار بود. اما از رنگبه رنگ شدن فرشها آن هم فرشهای دستباف نمیتوان بیتفاوت گذشت که آه از نهاد صاحبانش بر میآورد. اکثر خانوادههایی که در این ایام فرشهای خود را میشستند دعا میکردند حداقل برای چند روز هوا آفتابی باشد تا هر چه زودتر فرش تمیز و خشکشان را جمع کنند و هیهات از وقتی که آسمان سرناسازگاری میگذاشت و روزها باران و برف و ... اما به آنچه که هرگز فکر نمیشد میزان آب مصرفی برای شستن یک فرش، موکت یا پتو بود.
امسال با هدفمند شدن یارانهها توجه به آب و مقدار مصرف آن به شدت افزایش یافته است به خصوص در آپارتمانها و مجتمعهای مسکونی که چندین واحد از یک کنتور مشترک استفاده میکنند. در اکثر آپارتمانها قوانینی مبنی بر نحوه استفاه از آب، شستن فرش و موکت و اقلام دیگر و محاسبه آب بها جهت تقسیم به تعداد واحدها با در نظر گرفتن نفرات و مصارف خاص وضع شده که همین امر موجب شده بسیاری از ساکنان عطای شستوشو در منزل را به لقایش ببخشند و با یک تماس به سراغ قالیشوییها بروند.
اگر آب ندارد، نان دارد!حالا وقت جولان قالیشوییهاست. آنها که خوب میدانند زندگیهای آپارتمانی مثل سابق فرصت هر تصمیم و کاری را از ساکنانشان گرفته، هدفمند شدن یارانهها را نیز مزید بر علت قرار داده و هر روز نیسان، نیسان قالی و فرش در ابعاد مختلف را از سطح شهر جمعآوری و چند روز بعد به سمت خانهها بر میگردانند.در مراجعه و تماس اول به این قالیشوییها تقریباً به قیمت ثابت و مشخص میرسیم. «فرش ماشینی از متری 1500 تا 3 هزار تومان»، «فرش دستباف از 2 هزار و 500 به بالا» «موکت از 700 تا 900» و «هزینه آمد و رفت از 5 هزار تا 7 هزار» اما نباید به همین اطلاعات بسنده کرد و خام این اعداد شد. با قیمتی که آنها میدهند برای شستوشوی یک فرش ماشینی 12 متری میانگین حدود 40 هزار تومان باید هزینه کرد و برای یک فرش دستباف حدود 60 هزار تومان.مسئول یکی از قالیشوییها در مقابل این سؤال که «با نوع شستوشوی شما، آیا رنگهای فرش با یکدیگر مخلوط نمیشوند و به قول معروف رنگبه رنگ نمیشود؟» میگوید: «این به نوع فرش شما بستگی داره. ما یه کارشناس میفرستیم که شما باید یه مبلغی به اون بپردازید و اون میگه که فرش شما بعد از شستن رنگهاش قاطی میشه یا نه!».این اولین اضافه هزینه است که باید بپردازید.اما قیمت دقیق شستوشو نیز به نوع فرش، نوع رنگ و کثیفی آن بستگی دارد و معمولاً هرگز قیمت کف انتخاب نمیشود زیرا آنها این قیمت را برای فرشهای خیلی تمیز و پاک گذاشتهاند که مشخصاً هیچ عقل سلیمی هم چنین فرشی را نمیشوید.آقای تهامی که به سراغ یکی از قالیشوییها آمده، میگوید: «حدود 10 روز پیش فرشمو که ماشینیه دادم اینا بشورن. نزدیک 50 هزار تومن هم پول گرفتن اما وقتی فرشو آوردن دیدم شل شده و خودشو ول کرده، انگار فرشو از چند طرف گرفتن کشیدن، فقط پاره نشده.»و با عصبانیتی که قابل کنترل نیست، ادامه میدهد: «عید پارسال فرشو خریده بودم اما حالا به من میگن اگه اینطوری شده به خاطر اینه که فرشتون کهنه بوده!»قالیشوییها معمولاً هیچ اتفاقی را به گردن نمیگیرند و در این راه آنقدر تجربه دارند که همیشه حق را برای خود قائل باشند.مسئول پذیرش یکی از قالیشوییها در شمال تهران میگوید: «تا حالا برای هیچ فرشی اینجا مشکل ایجاد نشده! و خیال مردم باید از این بابت راحت باشه...» و در مقابل این سؤال که اگر در موردی فرش آسیب ببیند چه کسی پاسخگو است، ادامه میدهد: «اونوقت معلوم میشه فرش مورد داشته...!».هدفمند کردن یارانهها اگر «آب» ندارد برای قالیشوییها «نان» خوبی دارد. حالا آنها هستند که شرط و شروط میگذارند و مردم هم اگر قبول نکنند میتوانند به خانه برگشته و فرشهایشان را در همان حیاط و کوچه و بعضاً پشت بام بشویند!
شستوشوهای زیر آبینباید از قالیشوییهایی که نیستند، اما فرش جمع میکنند غافل شد. در این بازار «برو، بیا» گروهی برای قالیهای مردم نقشه کشیده و به نام قالیشویی تعداد زیادی از فرشهای مردم را جمع کرده و رفتهاند و دیگر نه خبری از آنها شده و نه فرش شسته شده!خانم دیانت که یک تخته فرش 12 متری و یک تخته فرش 6 متریاش را به این صورت از دست داده، میگوید: «برگههایی در خانهها توزیع شده بود که با تضمین و قیمت خوب قالیشویی میکردند! با شماره تماس گرفتیم و گفتند حتی در مقابل فرشی که از شما میگیریم تا بشوییم یک فقره چک به ارزش فرش میدهیم. یک ماشین آمد، ما هم با اطمینان دو تخته فرشمان را دادیم و یک برگ چک هم گرفتیم. اما بعد از چند روز که از فرشها خبری نشد با همان شماره تماس گرفتیم، آقایی گفت اینجا یک زیر پله است که در اجاره کسی بوده، حالا هم تخلیه شده!»او که شب عیدی به دنبال فرش دست دوم است تا حداقل خانهاش بدون زیر انداز نباشد، ادامه میدهد: «خیلی راحت فریب خوردیم هر چند شکایتی هم تنظیم کردیم اما این کارها مطمئناً برای ما فرش نمیشود!» بدون شک هدفمند شدن یارانهها بسیاری از مشاغل را فعالتر کرده و نگاه مردم را به سمتشان جلب میکند اما نباید فراموش کنیم که در این مسیر باز هم مردم حمایت میخواهند و نباید شرایط به نحوی پیش رود که آنها بازنده یا متضرر شوند!
