«محمد گلریز» در گفت‌وگو با «جوان»:‌

توجه به هنرمندان انقلابی کم شده است

صغری خیل فرهنگ | با او که همکلام می‌شوی مهربانی و ارادتش به امام خمینی (ره) را به خوبی حس می‌کنی. ساده است و هنوز انقلابی. عشق به کشور دارد و در پی حفظ اصالت و تداوم موسیقی ایرانی با اعتقاد به اسلام و اهل بیت و ائمه اطهار(ع) است. ارادت به ولایت فقیه چنان در جانش ریشه دوانده که از کلامش هم نمی‌افتد و شک ندارم که این ارادت و اخلاص را از انقلاب و حماسه‌های مردانش به یادگار دارد. محمدعلی گلپایگانی متخلص به گلریز، متولد 1325. شاید تولدش در یک خانواده مذهبی و پدری که ذاکر اهل بیت است از یک سو و ذوق و قریحه ذاتی‌اش از سوی دیگر سبب این همه افتخار شد. تلاش او در دوران هشت سال دفاع مقدس هم دلیلی شد تا به عنوان خواننده برتر، دست خط حک شده امام خمینی (ره) روی لوح زرین را از دستان آیت‌الله خامنه‌ای (رئیس جمهوری وقت) دریافت نماید. فکر می‌کنم کمی بی‌انصافی است، بهمن و دهه پیروزی انقلاب را بی‌نام و یاد محمد گلریز بگذرانیم. به همین بهانه پای حرف‌هایش می‌نشینیم از پشت خطوط تلفن، تا او برایمان بگوید: «باید همیشه و در همه حال فرهنگ انقلاب را زنده نگه داریم و برای نیل جوانان به انقلاب و اهدافش از قالب‌های فرهنگی از جمله موسیقی وارد شویم.» باقی‌اش را بی‌واسطه قلم ما، خود بخوانید: چطور شد که محمد گلریز در قالب خوانندگی وارد عرصه انقلاب شد؟در ابتدا ردیف‌های آوازی ایرانی را نزد پدر و بعد برادرم آموختم. پدرم دارای صدایی ماندگار بود. به همراه او در مجالس و محافل شرکت می‌کردم. ایشان خواننده تعزیه و اشعار مذهبی و عاشق اهل بیت بودند. مادرم هم زنی مؤمن و متعهد بود. ایشان مرا تشویق می‌کردند که حرکتم در مسیر شرع و اسلام باشد و همیشه می‌خواستند جایی بخوانم که سالم باشد و کارهایم برای رضای خدا باشد. من هم از همان زمان تشویق شدم که آهنگ‌هایم برای اهل بیت باشد. بعد از آن چند سالی نزد استاد مرحوم ادیب خوانساری شاگردی کردم. در سال 1353 وارد رادیو شدم. سال 1355 کار رسمی خود را با گروه شیدا به رهبری «محمدرضا لطیفی» در واحد موسیقی دنبال کردم، در این مدت 15-10 آهنگ از عارف و شیدا اجرا کردم و تمام سعی من در این بود آهنگ‌هایی که پیام عرفانی و انقلابی داشته باشد و حاوی مضامین اجتماعی و معنوی بخوانم.اولین سرود انقلابی‌‌تان را کی و کجا خواندید؟بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان اولین خواننده صدایم از رادیو پخش شد. قبل از آن هم روز ورود امام خمینی (ره) به میهن اسلامی دو گروه کر تشکیل دادیم یکی برای استقبال از امام خمینی (ره) در فرودگاه مهرآباد مستقر شد و من و دوستان نیز در بهشت زهرا (س) آماده شدیم. چون از قبل پیش‌بینی شده بود که امام خمینی (ره) برای زیارت مزار شهدا و دیدار با آنها، به بهشت زهرا می‌روند. ما سرود «برخیزید ای شهیدان راه خدا» را در آنجا برای حضرت امام خمینی (ره) اجرا کردیم. همه افتخاراتم و آنچه در زندگی به دست آوردم، لطف خدا بوده است.حضورتان در راهپیمایی چه تأثیری در سروده‌هایتان داشت؟در حوادث بعد از 17 شهریور درگیری‌های خیابانی زیاد شد و مردم بسیاری شهید شدند. آن زمان به مراسمی که برای شهدا گرفته می‌شد می‌رفتیم و شعر «از خون جوانان وطن لاله دمیده» را می‌خواندیم. این شعرها تأثیر زیادی روی مردم داشت. همان کاری که بعدها هم از رادیو پخش شد. خواننده باید در کارش شجاعت داشته باشد. ما می‌دانستیم حرکتی که شروع کردیم به نتیجه خواهد رسید و انقلاب پیروز خواهد شد و کسب این پیروزی مستلزم مقدمات و تلاش‌هایی بود، که خدا را شکر انجام و نتیجه مطلوب حاصل شد.از حضور و شرکت‌تان در تظاهرات بگویید.ما به همراه مردم در تظاهرات شرکت داشتیم. آن زمان ماشین پیکانی داشتم و به محض اینکه جایی درگیری می‌شد با عده‌ای سوار بر ماشین، به آن محل می‌رفتیم. در تظاهرات معمولی هم همراه مردم بودم و از شعارهای مردم برای اشعار و سرودها الهام می‌گرفتم. «این بانگ آزادی» نمونه‌ای از همان سرودهاست. مردم انقلابی هم جذب این سرودها می‌شدند و شور و حالی در آنها ایجاد می‌کرد.جوانان طرفداران این نوع موسیقی بودند.آن زمان با توجه به امکانات موجود سازماندهی سرودهای انقلابی به چه شکلی بود؟سازماندهی سرودها به عهده خودم بود. اشعار را انتخاب و کار را شروع می‌کردیم. با پیروزی انقلاب، در اکثر زمینه‌ها تحولاتی ایجاد شد. این دگرگونی در موسیقی هم اتفاق افتاد، اما الگوی خاصی برای اجرای سرودهای انقلابی نداشتیم. با این همه خواندن این سرودها در مناسبت‌ها جای خود را بین مردم باز کرده بود. به نظرم خوانند‌ه‌های انقلابی به نوعی نشان‌دهنده و به تصویر کشنده تاریخ انقلاب هستند. در هر برهه از زمان سرودی خوانده می‌شود که نشان از وقایع اجتماعی، سیاسی و مذهبی آن روزها دارد. در بدو ورود امام خمینی سرود «ز ره رسید امام ما» خوانده شد که حکایت از ورود رهبر به میهن اسلامی داشت. از سرودهای ماندگارم این بانگ آزادی، شهید مطهر، خجسته باد این پیروزی، نیایش، شقایق‌های پرپر، راه رجا،‌ بیا و بنشین کار گل و دریغا که در رحلت امام خمینی(ره) خوانده شد، هستند.مدتی است کم کار شده‌اید. چرا؟متأسفانه مدتی است که به هنرمندان و خوانندگانی که در عرصه انقلاب و دفاع مقدس فعالیت‌های درخشانی داشتند کمتر بها داده می‌شود و توجهی خاص معطوف به آنها نیست. به نوعی این هنرمندان و خوانندگان به آرامی از صحنه رسانه‌ای خارج می‌شوند و فقط در مناسبت‌های خاص چون هفته معلم، دفاع مقدس، پیروزی انقلاب یا رحلت امام به دنبال آنها می‌روند و این اصلاً‌ خوب نیست.کم کار شدنمان برمی‌گردد به ارزشی که جامعه به ما می‌دهد، اما این تأثیری در انگیزه ما ندارد. تا به امروز 1500 کار از جمله کارهای انقلابی، سنتی و... خوانده‌ام. نمی‌خواهم بگویم رکورد‌دارم ولی بسیاری از آنها حتی پخش هم نشده‌اند! اما نکته بسیار حایز اهمیت برایم این است که شما و مردم من را به عنوان خواننده سرودهای انقلابی می‌شناسید و این برایم بسیار ارزشمند است که سروده‌هایم با پیام امام، کلام امام و راه امام خمینی(ره) همیشه همراه بوده است.چرا ساخت موسیقی مناسبتی و انقلابی کم شده است؟این موضوع باید از سوی مسئولان فرهنگی در طول سال دنبال شود. به عقیده من باید در طول سال به یاد شهید مطهری، شهید چمران و دیگر شخصیت‌های ارزشی و علمی باشیم. شناساندن چهره افراد در قالب موسیقی می‌تواند الگوی مناسبی برای جوانان باشد. این طور نباشد که خود را مدیون و مرهون ادبیات و فرهنگ انقلاب بدانیم ولی کاری برایش انجام ندهیم. در این صورت در آینده ضربه بدی به قشر جوان وارد می‌شود.به روز بودن موسیقی بسیار تأثیرگذار خواهد بود. در حال حاضر ساخت موسیقی انقلابی به صفر رسیده و در مرحله سقوط است اما باید سعی شود جایگاه و شأن موسیقی انقلابی حفظ شود چرا که اگر در این زمینه پررنگ عمل کنیم باعث تداعی حماسه‌ها و خاطرات انقلاب و دفاع مقدس در طول سال برای جوانان خواهیم شد و این بسیار ارزشمند خواهد بود.عمده‌ترین تهاجم فرهنگی در عرصه موسیقی است، نظر شما در این باره چیست؟با توجه به سخنان مقام معظم رهبری درباره تهاجم فرهنگی دشمن که در آن بسیار قوی است و میلیون‌ها دلار برایش هزینه می‌کند در مقابل باید تلاش کرده و بصیرت خود را در عرصه‌‌های علمی، فرهنگی و هنری بالا برده و در برابر اتهامات به دفاع و مقابله بپردازیم که ان‌شاءالله با این دفاع به امام زمان (عج) برسیم.موسیقی امروز که آن را موسیقی لس‌آنجلسی می‌نامم، در بین جوانان ما فراوان وارد و شایع شده است که این نقطه تاریکی در فرهنگ ما خواهد شد چرا که بودجه‌‌های بسیاری خرج تبلیغات ضد فرهنگ ایرانی و اسلامی می‌شود و خواسته یا ناخواسته این تبلیغات وارد اذهان و اندیشه جوانان خواهد شد و ما متأسفانه در مقابل تهاجم فرهنگی غرب، ضعیف عمل می‌کنیم. بها و ارزش ندادن به ما، به ضرر فرهنگ و جوانان خواهد بود. تصور اینکه سرودهای هنری فقط در مقطعی خاص کاربرد دارند، کاملاً امری اشتباه است. شخص من کاری برای تولد خانم حضرت زهرا (س) انجام دادم و برای دیدار وزیر ارشاد اقدام کردیم و بسیار پیگیری که متأسفانه به نتیجه نرسید، حتی دفتر ایشان اجازه ندادند و شاید اصلاً به سمع و نظرشان نرسید.و حرف آخر؟برنامه‌ای تحت عنوان «موسیقی فجر» برگزار می‌شود. شما بروید و جدول کار این‌ها را ملاحظه کنید، از ارمنستان و آذربایجان گروه‌های ارکستر دعوت شده‌اند، رابطه‌شان با موسیقی فجر چیست؟! از اسمش پیداست باید آثاری ارائه شود که درخور انقلاب اسلامی ما باشد. نمی‌گویم اینها اصلاً نباشد اما دنبال چند کار شفاف باشند، کسانی که واقعاً در خلق انقلاب تلاش و همت کردند.