در مصاحبهای که چند هفته پیش با محمدرضا ورزی، کارگردان مجموعه تلویزیونی «تبریز درمه» داشتیم، وی گفته بود منحصر کردن انقلاب به 10 روز و پرداخت به این مقوله عظیم در این فاصله زمانی کاری نادرست و ضدتبلیغ به حساب میآید و باید برنامهها و آثار نمایشی پیرامون این موضوع با برنامهریزی دراز مدت تولید و در تمام طول سال پخش شود. با این حال به نظر میرسد برآورده شدن این توقع از صدا و سیما خواستهای ناممکن است چرا که با فاکتور گرفتن توجه به انقلاب در طول سال، پخش چند سریال مناسبتی تکراری و برنامههایی روتین بیهیچ نکته برجسته، کنداکتور تلویزیون در همین فرصت 10 روزه را از آن خود کرده است. باید دید نظر کارشناسان در این زمینه چیست؟
وضعیت تلویزیون مأیوسانه است
دکتر ابراهیم فیاض عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در این باره میگوید: در حالی که باید فعالیت روی آثار مناسبتی یک سال زودتر شروع شود، سیستم برنامهریزی در صدا و سیما فاجعه است. ساخت آثار مرتبط با دهه فجر نباید یک شب قبل از پخش صورت بگیرد. تلویزیون ایدهآل مغز میخواهد در حالی که صدا و سیما به عنوان آخرین رسانه در مقابل الگوبرداری همگانی از ماهواره و تأثیرات مخرب آن منفعل است. با رصد کتابها، رسانهها، شبکهها و مطالعه تاریخ باید دستور ساخت آثار داده شود اما وضعیت فعلی تلویزیون مایوسانه است. این مردمشناس میافزاید: اگر صدا و سیما پرداخت به مناسبات را به کل کنار میگذاشت و به پخش سریالهای روتین میپرداخت، بیشک شکل آبرومندانهتری به خود میگرفت. صدا و سیما باید چارچوب پیدا کند والا با شیوههای موجود نمیتوان توقع ساخت آثاری پیرامون جنگ نرم را داشت. دانش، تخصص و فکر چیزی است که به عنوان نیاز اصلی ساخت آثار ارزشمند کمتر در میان صدا و سیما دیده میشود.
پسرفت تلویزیون نسبت به دهه فجر سال گذشته
وحید یامینپور نیز در این باره اظهار میکند: انتظار چند پله صعود صدا و سیما نسبت به دهه فجر سال گذشته را داشتم، انتظاری که برآورده نشد. سال گذشته به دلیل درگیریهای سیاسی جدی صدا و سیما این بهانه وجود داشت که فرصت کافی برای پرداخت به فتنه و جنگ نرم وجود ندارد با این حال برنامه دیدنی چون «شاخص» به روی آنتن رفت که با روشنگری بسیار، پخش مجدد آن در ساعات مختلف از صدا وسیما مخاطبان افزونی به خود جذب کرد. در مناظرهها و برنامههای گفتوگو محور شفاف نیز بحثهای خوبی مطرح شد. حال با گذشت یک سال نه تنها پیشرفتی حاصل نشده بلکه شاهد پسرفتهایی نیز هستیم.
تغییرات مدیریتی عامل اصلی معضلات تلویزیون
یامینپور ادامه میدهد: علت اصلی این اتفاق شاید تغییراتی در بدنه مدیریتی سازمان درحوزه سیما باشد. گرچه تغییر همیشه خوب و رو به جلو بوده است اما تغییرات در صدا و سیما غالباً به اصطلاح قوطی کبریتی است و افراد از سمتی برداشته شده و در سمت مشابه دیگری مأمور میشوند و اثری از نیروهای تازه نفس و متفاوت با مدیریتهای ثابت چندین سال گذشته کمتر دیده میشود. با وجود ارزشمند بودن تجربیات مدیران کنونی اما وقت آن رسیده که شاهد تحولات جدی در عرصه مدیریتی به خصوص در عرصه فیلم و سریال باشیم. مقام معظم رهبری نیز در آخرین دیدار با مدیران صدا و سیما که ویژه فیلم و سریال بود تذکراتی جدی به مدیران در حوزه فیلم و سریال دادند که به دلیل زمانبر بودن پروسه تولید آثار نمایشی، تاکنون نتایجی پیرامون این موضوع دیده نمیشود.
با حذف «مختارنامه» تلویزیون چیزی ندارد
این استاد دانشگاه خاطرنشان میکند: بعد از تابستان 89 و گذشت ایام درخشان تلویزیون در عرصه فیلم و سریال با پخش آثاری چون «فاصلهها»، «زیر هشت» و «جراحت» بهرغم انتقاداتی که به آنها وارد است، پربیننده شدند، این موفقیت در پاییز و زمستان تکرار نشده است و اگر هفتهای یک ساعت سریال «مختارنامه» را حذف کنیم تلویزیون موفقیت چشمگیری برای جذب مخاطب در حوزه فیلم و سریال ندارد. اکنون ساز و کار صدا و سیما متورم است و جسم حجیم تلویزیون اثری در خور حجم خود ندارد.
