این روزها افزایش شاخصهای منتخب بازارسرمایه نهتنها موجب شگفتی بیشتر کارشناسان این حوزه اقتصادی شده است بلکه مسئولان بورسهای مطرح دنیا را نیز به تعجب واداشته است چراکه کسی فکر نمیکرد بورس اوراق بهادار ایران بتواند بهرغم تحریمهای یکجانبه اعمال شده از سوی کشورهای غربی روند رو به رشدی را که از ابتدای سال جاری آغاز کرده است، همچنان ادامه دهد؛ مضاف بر اینکه رکود حاکم براقتصاد جهانی تاکنون به هیچ یک از بورسهای بزرگ و مطرح دنیا اجازه نداده است روزهای خوشی را تجربه کنند. این درحالی است که کارشناسان بر این عقیدهاند که بیثباتی درکشورهایی همچون تونس و مصر تا مدتی ادامه رکود اقتصادی جهان را تضمین خواهد کرد.
به هرصورت بررسی روند حرکتی بازار سرمایه از ابتدای سال تاکنون بیانگر آن است که این بازار بهرغم تحریمهای صورت گرفته و رکود جهانی توانسته است بهگونهای حرکت کند که هم اثرپذیری شرکتهای حاضر در تالار شیشهای را از تحریم به حداقل رساند و نیز همچون آهنربایی، نقدینگی را به واسطه فراهم کردن بازدهی مناسب به خود جذب کند.
بدون تردید اگر قرار بود ارزیابی عملکرد یک سال اخیر مسئولان و گردانندگان چنین بازاری در دستور کار قرار گیرد شاید هر کارشناسی با توجه به رشد ارزش و حجم معاملات بازار سهام که نتیجهای چون افزایش شاخصهای منتخب بازار را در پی داشته است نمره خوبی را در کارنامه مسئولان و گردانندگان چنین بازاری مرقوم فرماید.
ولی سؤال اینجاست که آیا بسنده کردن به افزایش شاخصهای منتخب بازار باید در نهایت آمال وآرزوی مسئولان بازار سرمایه قرار داشته باشد و اساساً آنها نباید در چنین شرایطی که تالار شیشهای روزهای خوشی را سپری میکند به فکر برطرف کردن مشکلاتی باشند که مدتهاست در شالوده و ساختار بازار نهفته شده است؟
به حتم هرعقل سلیمی این امر را نخواهد پذیرفت که مشکلات ساختاری همچنان در ساختار تالار شیشهای کشور باقی بماند چرا که با بر طرف کردن این مشکلات میتوان هم ادامه روند رو به رشد بازار سرمایه را تضمین کرد و هم سرعت رشد بازار را افزایش داد.
ولی متأسفانه شواهد حاکی از آن است که مسئولان بازار سرمایه آنقدر شاد و سرخوش از روند حرکتی شاخصهای منتخب بازار هستندکه به طورکل موضوع برطرف کردن مشکلات ساختاری موجود در بورس را فراموش کردهاند شاخصهایی که احتمال دارد درصورت برطرف نکردن برخی از مشکلات به یکباره ریزش کنند؛ ریزش به این علت که افزایش شاخصهای بازار سرمایه تنها در اثر رشد چندین شرکت برزگ بازار سرمایه اتفاق می افتد که اغلب نیز شرکتهای مشمول اصل 44 قانون اساسی است و اگر این شرکتها به دلایلی حرکت روبه رشدی از خود به نمایش نگذارند شاخصهای بازار سرمایه افزایش نخواند یافت.
بله موضوع توازن در بازار سهام است توازنی که امروزه عدم آن، بیش از هر چیز دیگری درجریان معاملات بازار سهام رخنمایی میکند.
این در شرایطی است که مسئولان بازار سرمایه درباره ایجاد توازن در این بازارحرکت جدی انجام نداده و چشم به در سازمان خصوصیسازی دوختهاند تا یک شرکت به واسطه سیاستهای اصل 44 از آن خارج شده و قدم به این تالارگذارد تا با این رویداد بازار سرمایه قدمی به سمت توازن بردارد.
در صورتی که مسئولان سازمان بورس میتوانند با رفع برخی از موانع شرایط را برای حضور شرکتهایی که خارج از بورس فعالیت میکنند فراهم آورند و انحصار ایجاد شده توسط شرکتهای بزرگی همچون مخابرات، ملی، مس، دوقلوهای خودروساز در رابطه با تأثیرگذاری عمده بر روی شاخص را شکسته و میزان توازن در بازار را افزایش دهند.
حال که بورس کشور در میان بورسهای مطرح دنیا جایی برای خود بازکرده است باید از تجربیات چنین کشورهایی درجهت هرچه بهتر اداره کردن روند معاملات بازار سرمایه و از پیش رو برداشتن مشکلات ساختاری که در شالوده بازار سرمایه نهفته است بهرهبرداری کرد که با این کار یقیناً ادامه روندرو به رشد بازار در آینده تضمین خواهد شد.
