سپیده آماده | هرچند عملکرد سازمان حفاظت از محیط زیست به طور کلی هیچگاه آن چنان کارشناسانه و مدبرانه نبوده که قابل دفاع باشد،اما عملکرد این سازمان در ماه های اخیر آنچنان نقدبرانگیز و قابل تأمل است که جایی را برای تعارف و تشریفات باقی نمی گذارد. این بی تعارفی تا جایی است که باید به جای عملکرد، «سوء عملکرد» را به کار ببریم.
به گزارش «جوان»، یکی از موضوعات قابل بررسی در سوء عملکرد سازمان محیط زیست، پایداری هوای شهر تهران حدود 79 روز از نیمه دوم سال جاری است که باعث ایجاد شرایط ناسالم، هشدار و اضطرار شد. اهمیت موضوع هوای پاک وقتی چند برابر می شود که نگاهی بر آمارهای منتشره مبنی بر مرگ سالانه بیش از 4 هزار نفر بر اثر آلودگی هوا داشته باشیم. این در حالی است که به رغم نظرات کارشناسان محیط زیست مبنی بر تأثیر سوخت غیراستاندار بر ایجاد این آلودگی غیر قابل کنترل، مسئولان سازمان همواره موضوع را رد کرده و از انجام وظایف اصلی خود طفره می روند.
آلودگی هوا؛ جرم آشکار سازمان محیط زیست
سکوت سازمان محیط زیست در مقابل مرگ 4 هزار نفر در سال به علت آلودگی در حالی است که طبق ماده 688 قانون مجازات اسلامی، اقدام علیه بهداشت عمومی و آلوده كردن محیط زیست، دلالت تبصره 2 این ماده در خصوص «مصداق آلودگی هوا به طوری كه به حال انسان و سایر موجودات مضر باشد» و بسیاری از مفاد دیگر، به خطر انداختن سلامت شهروندان جرم محسوب می شود.
مرگ غم انگیز ببر سیبری
داستان ببر سیبری از آنجا شروع شد که کشور روسیه در اردیبهشت ماه امسال برای احیای نسل ببر مازندران، یک جفت ببرسیبری در مقابل دریافت دو پلنگ ایرانی ماده در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست ایران قرار داد. قرار بود که ببرها در منطقه حفاظت شده میانکاله استقرار یابند، ولی به دلایلی به باغ وحش تهران آمدند. سرانجام پس از گذشت 8 ماه و یك هفته از ورود دو ببر، ببر نر به دلایل متعددی که در پایان نیز صحت و سقمشان مشخص نشد، جان خود را از دست داد. مشمشه، ایدز، تغذیه از گوشت خر، ناتوانی در تطابق با آب و هوای تهران، کم سن بودن ببر، آلودگی هوا و بسیاری علت دیگر برای مرگ ببر روسی وارداتی مطرح شد که همگی سرپوشی بود برای مخفی کردن ناتوانی سازمان محیط زیست در تدبیر امور.
کشتن 8 شیر از 12 شیر باغ وحش ارم
پس از مرگ ببر سیبری و اما و اگرهای مبنی بر گسترش مشمشه در باغ وحش تهران، 8 شیر از 12 شیر موجود در ارم به بهانه ابتلا به این بیماری با شلیک گلوله به شقیقهشان، کشته شدند. مرگ این چنینی جانورانی که به تعداد محدود در کشور وجود دارند دلیل جز بی توجهی مسئولان محیط زیست به سلامت و نگهداری از آنها نمی تواند داشته باشد.
سوختن 2 ماهه پارک ملی گلستان در آتش
به گفته محمد درویش کارشناس محیط زیست، سوختن پارک ملی گلستان که یکی از مناطق به اصطلاح حفاظت شده کشور است به مدت 2 ماه در شعله های آتش و ناتوانی سازمان محیط زیست در کنترل آن یکی دیگر از فجایع رخ داده در سال جاری است.
پارك ملی گلستان كه در منتهیالیه جنگلهای خزری یا هیركانی واقع است، از قدیمیترین پاركهای ملی و نخستین پارك ثبت شده ایران در فهرست جهانی یونسكو به عنوان ذخیرهگاه زیست كره است. این در حالی است که مسئولان سازمان محیط زیست آمار میزان خساراتی که این آتش سوزی بر پیکره پارک ملی وارد کرده است را، اعلام نمی کنند.
خشک شدن دریاچه ها، فرسایش بادی و افزایش گرد و غبار
درویش معتقد است که تبدیل شدن بیش از 230 هزار هکتار از مساحت دریاچه ارومیه به نمک زار، به علت ناتوانی محیط زیست در متوقف ساختن روند سدسازی و حفر چاهای غیر مجاز بوده است. از دیگر این رخدادها می توان به خشک شدن دریاچه پریشان بزرگترین دریاچه آب شیرین که در اطراف کازرون واقع شده است اشاره کرد. سازمان محیط زیست با ناتوانی در جلوگیری از حفر چاه های غیر مجاز و ساخت جاده ای در اطراف آن که چشمه های منتهی به دریاچه را قطع می کرد، باعث وقوع این اتفاق شد.
به گفته درویش، تالاب گاخونی نیز که پایاب زاینده روز است نیز به دلیل همین نابخردی ها، به تلی از نمک تبدیل شده که خود کانون بحرانی فرسایش بادی در منطقه است. خشکی این تالاب همچنین با نابودی اراضی کشاورزی اطراف و بیکار شدن کشاورزان، تبعات اجتماعی بسیاری را به دنبال داشته است. این در حالی است که یکی از مهم ترین دلایل افزایش گردو غبار در سال های اخیر، خشکی دریاجه ها و تالاب های کشور است.
تخلف وزارت راه و سکوت سازمان محیط زیست در جاده تهران شمال
از دیگر موارد سکوت سازمان حفاظت از محیط زیست در مقابل وزارت راه در داستان جاده تهران- شمال مشهد است. به گفته درویش، وزارت راه و ترابری برای احداث این جاده، دست به تخریب 3 برابر میزان مقرر از جنگل ها زد و در مقابل این تجاوز به حدود زیست محیطی، سازمان محیط زیست عکس العملی جز سکوت انجام نداد.
مرگ مرغابی های رودخانه گرگر
اوضاع نابسامان بزرگ ترین رودخانه «دستکند» جهان اگر چه مدتهاست به بهانه فرسایش سازه های آبی مورد انتقاد علاقمندان به آثار تاریخی کشور بوده اما بخارات منتشر شده از بستر رودخانه های آلوده و آلودگی گونه های جانوری مثل ماهی ها و جانوران کنار آبزی و انواع پرندگان هشدار تازه ای برای متولیان سازه های آبی و مسئولان محیط زیست باشد.
آلودگی ناشی از نشت فاضلابهای شهری و کشاورزی به بستر رودخانه گرگر در استان خوزستان که از سازه های آبی شوشتر می گذرد، مرغابی های رها شده در این رودخانه را به کام مرگ برده است.
مناطق حفاظت شده تنها پیش از تغییر کاربری حفاظت می شود!
بنابر اظهارات درویش ، ایجاد پالایشگاه نفت در پارک های ملی کویر و نایبند که باعث نابودی گیاهان و جانوران موجود در آن شد و سایر عملکردهای مشابه سازمان در موارد متعدد حاکی از این حقیقت تلخ است که مناطق حفاظت شده فقط تا زمانی که از سوی سازمان دیگر مورد تغییر کاربری قرار نگیرند، حفاظت می شوند.
ایران جزو10 کشور برتر در تزریق آلودگی به محیط زیست
این کارشناس محیط زیست اظهار می دارد: با توجه به کنفرانس محیط زیست ناگویا که در سال 2010 در ژاپن برگزار شد، ایران می بایست مناطق حفاظت شده خود را از 13 درصد که استاندارد پشین جهانی بود، به 17 درصد برساند. این در حالی است که در سال جاری این سهم به 8 درصد تقلیل یافت، به گفته وی، ایران به رغم جمعیت 75 میلیونی که 1 درصد جمعیت کل جهان را دارا است، در رده 10 کشور برتر در تزریق آلودگی به مناطق طبیعی و زیست محیطی دارد و این موضوع تأسف بسیاری را برای ایران و ایرانی به دنبال دارد.
