فضای اینترنت ناامن است

ورود کودکان بدون همراه ممنوع!

امروزه گسترش فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی جوامع را به شدت اطلاعاتی نموده و از این قرن به عنوان قرن انفجار اطلاعات نام برده شده است. یک صاحبنظر هندی می‌گوید: امروزه فشار یک دکمه روی صفحه کلید کامپیوتر می‌تواند به مراتب خطرناک‌تر از یک بمب باشد و این دوره از عصر کنونی نه تنها تحولات بسیاری را به خود دیده بلکه تحولات بیشماری را نیز در پی داشته و خواهد داشت چرا که تازه‌های این عرصه از صنایع بشری تأثیرات عمیقی بر زندگی مردم دارد. این فناوری‌ها نقش‌ها و الگوهای اجتماعی و سایر کارکردها را متأثر از خود نموده و زندگی جدیدی را حاکم و بر بسیاری از ارتباطات سالم و ارزش‌های معنوی غالب گردیده است. ارزش‌های انسانی و عاطفی و نهاده‌های ملی و مذهبی رنگ باخته و ارتباطات در فضاهای مجازی تعریف می‌گردد. به لحاظ اینکه بینش و سواد دیجیتال و همان سواد اطلاعاتی و سود اطلاعاتی در این دوره اساسی‌ترین رکن می‌باشد و امروزه جوانان و نوجوانان از سواد بالای دیجیتالی برخوردار هستند بنابر این بیشترین استفاده از فناوی‌های جدید توسط جوانان صورت می‌گیرد به طوری که 90 درصد از کاربران جوانان و عمده آنان را دانش‌آموزان و دانشجویان تشکیل می‌دهند. عشق اینترنت این روزها کوچک و بزرگ نمی‌شناسد، اما عشق کودکان به اینترنت بایدها و نبایدهای زیادی دارد که توجه ویژه والدین را به این مهم می‌طلبد. اکثر کودکان اینترنت را ابزاری برای سرگرمی می‌دانند نه برای کسب آگاهی، از همین رو خطری که کودکان را تهدید می کند بسیار بیشتر است چون نمی‌دانند چه می‌خواهند و به کجا می‌روند. اینترنت دارای مزایای زیادی است از جمله اینکه کودکان ساکن روستاها می‌توانند با استفاده از آن موزه‌ها یا مکان‌های دیدنی شهرها و سایر کشورها را ببینند، کودکان بیمار و ناتوان می‌توانند با سایر همسالان خود گفت‌وگو کنند و از احساس تنهایی خود بکاهند یا نوجوانان هنگام مبادله اطلاعات با دوستان اینترنتی خود در مورد افکار و احساسات مهم و ناراحت‌کننده‌ای که در خویش سراغ دارند راحت‌تر صحبت کرده و سازگاری پیدا کنند. بدترین خوب دنیا سن، یکی از عواملی است که در به کارگیری فناوری‌‌های نوین و به ویژه موارد غیراخلاقی این تکنولوژی تأثیرگذار است به طوری که اکثر مراجعان به سایت‌های غیراخلاقی و مبتذل را جوانان دانشگاهی،‌دانش‌آموز و پیش‌دانشگاهی تشکیل می‌‌دهند. در کنار مزایای اینترنت یکی از معایب بزرگ آن ارائه مطالب و موضوعات خوب و بد در کنار یکدیگر است. وقتی دنبال موضوع خاصی در اینترنت می‌گردید، ناگریز باید به سراغ یکی از موتورهای جست‌وجو بروید که این موتورها نیز غالباً توان تفکیک موضوع مورد درخواستی را به شکل مفهومی ندارند. اینترنت نوعی فناوری است که بی‌شک هر فرد نیازمند استفاده از آن است و اگر کودکان از این فناوری منع شوند در نتیجه از پیشرفت منع شده‌اند پس در این فضای پرالتهاب مانند کوچه و خیابان باید مراقب فرزندانمان باشیم. کیک در مقابل اسفناج دکتر مصطفی نجفی فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان می‌گوید:« برای اولین بار در طول تاریخ با این موضوع روبه‌رو شده‌ایم که بچه‌ها به واسطه ارتباط با کامپیوتر وارد دنیای اینترنت با حجم بالای اطلاعات خوب و بد می‌شوند، قبلاً بچه‌ها در مدارس و تحت آموزش، وابسته به مربیان و والدین خود بودند اما هم اکنون این دو عنصر مهم را دور می‌زنند و از اینترنت پاسخ‌های خود را دریافت می‌کنند.» به عقیده دکتر نجفی بچه‌های امروز بیشتر از معلمان و والدین خود می‌دانند و تنها راه حل آن این است که معلمان و پدر و مادرها نیز آموزش کامپیوتر، اینترنت و تلفن همراه و جنبه‌های مختلف آن را ببینند چرا که وقتی والدین گلایه دارند فرزندانمان ساعت‌ها با اینترنت کار می‌کنند و ما می‌گوییم آنها را کنترل کنید، جوابشان این است که ما حتی بلد نیستیم کامپیوتر را روشن کنیم؟وی در ادامه اظهار می‌دارد: «بعضی از بازی‌های کامپیوتری آموزشی یا پزشکی برای رفع ترس از فضاهای بسته‌ای همچون آسانسور یا موارد دیگر، کارآمد هستند اما نکته مهم آن است که پدر و مادرها نیز باید با فرزندان خود در فضای اینترنت یا بازی‌ها همراه شوند.» نظر این فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان آن است که در حال حاضر فاصله بین والدین و فرزندان زیاد شده و باید یخ‌های بین آنها را آب کرد و تا وقتی به آن سوی خط قرمزها که حرام و حلال خدا و قوانین کشورمان هستند،نرفته‌اند کنترلشان کرد. دکتر مصطفی نجفی می‌افزاید:«بعضی از والدین فرزندان 4 یا 5 ساله دارند که مهد نمی‌روند و هیچ سرگمی‌ای ندارند، اما کودک علاقه فراوانی به کامپیوتر دارد، والدین فرزندان خود را از بازی با کامپیوتر منع می‌کنند که این خود اشتباه بزرگی است، پدر و مادرها باید سوار بر موج علاقه فرزندان خود شده و با آنان حرکت کنند.» وی با اشاره به اینکه از ابزاری همچون کامپیوتر و اینترنت می‌توان به عنوان ابزار تشویق و تنبیه استفاده کرد، ادامه می‌دهد: «باید به فرزندان خود شرط استفاده از کامپیوتر و اینترنت را انجام کارهای خوب قرار دهیم یا حتی از قانون کیک مادربزرگ استفاده کنیم که می‌گوید اگر اسفناج خوردی کیک خامه‌ای هم می‌توانی بخوری!»دکتر نجفی یکی از راه‌های سالم برخورد والدین با فرزندان را همراه شدن با آنها می‌داند و هشدار می‌دهد چنانچه فرزندان خود را در این مسیر تنها بگذاریم، احتمال انحراف آنها بالا می‌رود و در انجام هر کاری باید یک انسان کاردان همراه فرزندان باشد تا حرکت‌ها سالم‌تر و احتمال خطرها کاهش یابد. اینترنت و افزایش رفتارهای پرخطر رئیس پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار «جوان» علل گرایش نوجوانان و جوانان به فضاهای مجازی را داشتن استعداد بالقوه و بالفعل بالا، حس کنجکاوی، داشتن تمایلات و هیجانات شدید جنسی، پرانرژی و حساس وتأثیرپذیر بودن آنها و همچنین احساساتی و کم تجربه بودن جوانان می‌داند و می‌گوید: «فناوری‌های نوین صرف نظر از مزایا و ویژگی‌های بسیار مثبتی که در پیشبرد و رفاه زندگی بشری به همراه دارند، دارای آسیب‌ها و پیامدهای بسیار ناگوار و خطرپذیری نیز هستند.» سرهنگ حسین حسین‌زاده بلوغ زودرس، اعتیاد اینترنتی، مشکلات جسمی و روحی، دردهای عضلانی، اختلالات روانشناختی،‌خودکشی، پرخاشگری، افت اخلاقی و تحصیلی، انزوا و افسردگی را از جمله آسیب‌های فضاهای مجازی بر روح و جسم و روان نوجوانان و جوانان برشمرده و یادآور می‌شود: «جوانان به عنوان بیشترین پرسه‌زنندگان در فضاهای مجازی و به خصوص اینترنت بیشترین مراجعه را به سایت‌های غیراخلاقی دارند و به دنبال آن رفتارهای پرخطر در میان آنها افزایش یافته و تمامی شئونات اجتماعی – فرهنگی، سیاسی و اقتصادی جامعه تحت تأثیر این رفتارها قرار می‌گیرد و به تبع آن ناامنی‌ها و بداخلاقی‌های اجتماعی، جرم، فساد و فحشا نیز گسترش می‌یابد.» ‌وی تأکید می‌کند: «عمده‌ترین آسیب فضاهای مجازی و اینترنت افزایش رفتارهای پرخطر درمیان نوجوانان و جوانان است.» این کارآگاه جنایی ادامه می‌دهد: «تهدیدات روی قشر نوجوان و جوان جامعه متمرکز شده که تغییر رفتار آن را در پی دارد و بی‌شک یکی از اهداف دشمن در جنگ نرم نیز دقیقاً همین هدف یعنی تغییر در نحوه فکر و اندیشه و رفتار جوانان جامعه است.»حسین‌زاده با اشاره به اینکه سه ویژگی قابلیت دسترسی آسان، توانایی داشتن همگان در پرداخت بهای آن و ناشناس ماندن کاربران از جمله مهم‌ترین عوامل هرزه‌نگاری در اینترنت شده است، تصریح می‌کند: «در گذشته دسترسی به مجله‌های هرزه‌نگاری مشکل بود اما امروزه به وسیله اینترنت این صحنه‌های قبیح و غیراخلاقی به همه خانه‌ها نفوذ کرده که در کودکان این صحنه‌ها باعث بروز رفتارهای غیراخلاقی و در بزرگسالان باعث بروز رفتارهای نامعقول و گاهی اعتیاد جنسی می‌گردد.» وی از جمله مهم‌ترین پیامدهای اعتیاد اینترنتی در جوانان را دگرگونی شدید در سبک زندگی، کاهش کلی فعالیت بدنی، کمبود خواب، کاهش معاشرت و از دست دادن دوستان، غفلت از خانواده‌ و دور شدن از فعالیت‌های مهم زندگی خواند و ادامه داد: «والدین و مربیان باید پیامدهای منفی استفاده بیش از حد از اینترنت و آسیب‌های اخلاقی ناشی از آن را برای فرزندان خود بازگو کنند.» رئیس پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان اصفهان به پدر و مادرها هشدار می‌دهد که بر رفتار فرزندانشان در استفاده از اینترنت نظارت کنند و روش‌های مناسب را آموزش داده، باورهای دینی و ایمن‌سازی و باورکردن روحیه تقوی و خودباوری را در آنها تقویت کرده و از قراردادن رایانه در اتاق‌های شخصی فرزندان خود جداً بپرهیزند. روزانه در دنیا بیش از 500 میلیون نفر از اینترنت استفاده می‌کنند، اما عیب اصلی ارتباط‌های اینترنتی این است که این ارتباط در فضای مجازی بر متن استوار بوده، بنابراین از نشانه‌های بصری و شنیداری در تعامل رو در رو بی‌بهره است. معرفی چند سایت مناسب برای کودکان سایت‌های «دوستانه» و «کودکان» از جمله سایت‌های مناسب برای کودکان زیر 13 سال است که دارای شباهت‌های زیادی با یکدیگر هستند اما تفاوت‌هایی هم دارند. سایت دوستانه بیشتر جنبه ادبیاتی دارد و سایت کودکان بیشتر جنبه سرگرمی که تفاوت عمده این دو سایت به شمار می‌رود. سایت دوستانه یک کتابخانه با 101 عنوان اینترنتی است. مخالفت با اینترنت به عنوان فناوری نوین کاری غیرمعمول است اما شناخت آن و اینکه هر نوجوان یا جوان هر روز به چه میزان نیازمند استفاده از آن است می‌تواند کمک شایانی برای مراقبت و هدایت این قشر دراین دنیای بی‌سر‌و ته باشد هر چند که برحسب تفاوت‌های افراد و میزان شناخت و آگاهی و نیازشان به این دنیای مجازی، ساعات حضورشان در این فضا نیز تغییر می‌کند.