ایزد مهرآفرین
با وجود تمام ایرادات و نواقصی که سینمای ایران سالیان متمادی با آن روبهرو است، ولی به دلیل وجود سینماگران مطرح جهانی وایضاً اینکه ایران جزو معدود کشورهایی است که صنعت سینما دارد، همواره نگاه فستیوالهای جهانی فیلم به سینما و سینماگران ایرانی نگاهی ویژه و متفاوت بوده است. اما در این بین جشنوارهای که متعلق به خود سینمای ایران است در بخش بینالملل فاقد چنین رویکر و نگاهی است. جشنواره فیلم فجر که مهمترین جشنواره داخلی سینمای ایران و قدیمیترین جشنواره فیلم در منطقه است، بنا به دلایل مختلفی نتوانسته در حوزه بینالملل و حتی منطقه به موفقیت زیادی دست پیدا کند. در آن سو کشورهای حوزه خلیج فارس که اساساً نه سینما و نه سینماگری دارند، به یکباره با سرمایهگذاری روی رسانه سینما و برگزاری فستیوالهای رنگارنگی مثل جشنواره فیلم «دوحه»، «ابوظبی» و جشنواره «فیلم دبی» توانستند موفقیت و نام و اعتباری برای خود دست و پا کردند.
چیزی که باعث شد این جشنوارهها بهرغم بیریشه بودن سر و صدای زیادی به پا کنند، چیزی نبود جز حضور سینماگران و چهرههای مطرح هالیوودی در این فستیوالها؛ کاری که بیشتر به یک شوی سینمایی شبیه شده تا برگزاری یک جشنواره فیلم. در این سو، اگر بیست و هشت دوره قبلی جشنواره فیلم فجر را رصد کنیم به نام کمتر سینماگر شناخته شدهای برمیخوریم که در فجر حضور پیدا کرده باشد. عموم فیلمسازان خارجی که در این جشنواره حضور دارند، حتی برای گرفتن جایزه خودشان به ایران نمیآیند و از طرف سفارت جایزهشان را دریافت میکنند. ولی امسال به نظر میرسد جشنواره بیست و نهم که تا به اینجای کار نشان داده نسبت به دورههای قبل متفاوت است میخواهد سنتشکنی کند و با دعوت از سینماگران مطرح این نقیصه را جبران کند.
هاشم میرزاخانی، قائم مقام دبیر بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر بعد از تجربه موفقی که در دعوت از سینماگران مطرحی چون «دنی شکتر» مستندساز شناخته شده «سی.ان.ان» در جشنواره فیلم کوتاه داشت، مأموریت دعوت از سینماگران خارجی در جشنواره فجر را بر عهده گرفته است.
میرزاخانی در گفتوگو با خبرنگار «جوان» در خصوص اینکه در این دوره از جشنواره چه سینماگرانی در بخش بینالملل حضور دارند،گفت: در حال حاضر امکان معرفی این افراد را نداریم و خیلی برای این کار زود است، چون تجربه به ما نشان داده که به محض اینکه اسم کسی مطرح و رسانهای میشود، متأسفانه لابیهای مختلف فعالیتشان را شروع میکنند و با تماس با این افراد آنها را از سفر به ایران منصرف میکند و آنها ر ا میترسانند که اگر به ایران بروید کشته میشوید و از این قبیل حرفها.
تعجب سینماگر امریکایی
قائم مقام بیست و نهمین جشنواره فیلم در خصوص علت این امر هم گفت: طبیعی است چون نمیخواهند سینماگران و صاحبان اندیشه و رسانه با واقعیت جامعه ایران آشنا شوند و دوست دارند ایران را از دریچه همان اخبارها و گزارشهاست یک طرفه تلویزیونشان به آنها معرفی کنند.
میرزاخانی ادامه داد: در جشنواره فیلم کوتاه هم ما با آگاهی به این مسئله سکوت کردیم و به همین دلیل وقتی فیلمسازی مثل «دنی شکتر» به ایران آمد، باورش نمیشود که اینجا ایران باشد. از آزادی در ایران لذت برد و وقتی میخواست برود گفت این بهترین تجربه زندگی من بوده است.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا سینماگرانی که شما از آنها اسمی نمیبرید واقعاً شناخته شده و مطرح هستند یا خیر، جواب داد: قطعاً همین طور است اگر که نبود دلیلی نداشت اسمش را مخفی کنیم. رویکرد ما در این دوره از جشنواره برای بخش بینالملل رویکردی رسانهای است یعنی اعتقاد داریم اگر کسی را دعوت میکنیم تا به این فستیوال بیاید صرفاً یک حضور نمایش نداشته باشد و باید برای ما دادههایی داشته باشند. این آدمها هیچ چیز نباشند، حداقل باید یک رسانه باشند.
وی همچنین در خصوص تعداد آثار و سینماگران حاضر در بخش بینالملل هم گفت: بیش از 1000 فیلم از پنج قاره جهان به دبیرخانه جشنواره ارسال شده که از این میان 35 فیلم برای شرکت در بخشهای مختلف انتخاب شدند که از همه فیلمسازان این آثار هم دعوت شده تا در جشنواره حضور داشته باشند.
میرزاخانی همچنین به نشست «سینما بیداری» که با موضوع «سینمای ضد امپریالیستی» در جشنواره برگزار خواهد شد، اشاره داشت و عنوان کرد: سینمای ما تا به امروز در بحث صهیونیسم ورود نکرده و این نشست که با حضور سینماگران مطرح و صاحب اندیشه برگزار میشود اولین گام برای ورود به این حوزه است و سعی بر این است که ایران پایگاهی برای فیلمسازان و هنرمندانی که آزاد فکر میکنند و آزاده هستند باشد.
وی همچنین در خصوص بازار فیلم گفت: امسال بازار فیلم نسبت به دورههای قبل پربارتر خواهد بود چون کمپانیهای زیادی در این بازار خواهند بود و تعداد خریداران فیلم امسال تقریباً دو برابر سال گذشته است و امیداوریم که سینمای ایران با این بازار از منظر اقتصادی هم شکوفاتر بشود.
