مفهوم قدرت در راهبرد سلطه

نظام بین‌الملل طی دو دهه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اتمام جنگ سرد، با تغییرات ساختاری و ماهوی متعددی روبه‌رو شده است، ایالات متحده امریکا پس از فروپاشی شوروی به این نتیجه رسید که باید با ابزاری کم هزینه و کارآمد جهت ترویج فرهنگ لیبرال دموکراسی اقدام نماید و در برابر کشورهای مقاوم در برابر این سیاست، از ابزارهای نرم به جای سخت استفاده نماید. واژه قدرت نرم ابتدا توسط ژوزف نای پس از جنگ سرد مورد استفاده کارشناسان مسائل راهبردی و سیاسی در محافل مختلف قرار گرفت. واژه ای که خود اگر در بعد تهاجمی علیه کشور یا کشورهای مختلف مورد استفاده قرار بگیرد به تهدید نرم تبدیل می‌‌شود. با توجه به ویژگی‌های نظام سرمایه داری و امپریالیستی امریکا و غرب، قدرت نرم علیه کشورهای توسعه یافته و مسلمان به تهدید نرم تبدیل می‌‌شود. کشورهای مسلمان با توجه به تقابل فرهنگ و ارزش های آنان با فرهنگ غرب همواره مورد تهدید واقع شده‌اند و این تهدید در سطح نهایی و در حالت جنگ، به جنگ نرم تبدیل می‌‌گردد. قدرت دربطن خود تهدید وفرصت را برای هرکشوری به همراه دارد و می‌تواند تهدیدی برای دیگران محسوب شود که درحالت تهاجم به جنگ سخت یا نرم تبدیل خواهد شد .درحال حاضر راهبرد سلطه جهت تسلط بر دیگرکشورها استفاده از ابزارهای کم هزینه و موثراست‌ که جنگ نرم این راهبرد را هموارخواهدکرد.
قدرت چیست؟
در فرهنگ لغت قدرت به توانایی انجام کار یا تأثیرگذاری یا کنترل رفتار بر دیگران معنی شده است. در معنی عام آن، استفاده از ابزارهای مختلف جهت واداشتن مردم به انجام کاری خاص و به عبارتی اعمال نفوذ و تأثیرگذاری در رفتار دیگران است. (محمدباقر بابایی، آذر 1386، ص35) اما کامل ترین تعریف به شرح ذیل است : «قدرت یعنی توانایی نفوذ بر رفتار دیگران به منظور کسب نتایجی که فرد می‌‌خواهد». (حجت الله مرادی، 1388، ص126) ازدید لوید جانسون ویژگی های قدرت عبارت است از:
الف) قدرت ارتباطی ادراکی است.
ب) قدرت رابطه‌ای نسبی ومتقابل است.
ج) قدرت عموماً موضوع مدار است.
د) قدرت معمولا تأثیرگذار است. (ام الیوت،1373،ص61)
طبق موارد مذکور، قدرت مفهومی سیال دارد زیرا افراد مختلف با اهداف، انگیزه‌ها و پندارهای خویش تعابیر گوناگونی ازآن به دست آمده و معانی مختلفی ازآن استنباط می‌‌کنند . قدرت بر اساس ابزارهای موجود به صور مختلف تقسیم می‌‌شود. مانند قدرت نظامی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی که به روش‌های مختلف این قدرت اعمال و مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. قدرت بر اساس به کارگیری به قدرت سخت، نرم و نیمه سخت تقسیم می‌‌شود که در آن قدرت سخت، قدرت رایج در قرون گذشته که با استفاده از تجهیزات جنگی و اسلحه، مورد استفاده قرار می‌‌گرفتند و هنوز هم جهت اعمال قدرت بر دیگران به وسیله دولت‌های قدرتمند جهان از آن استفاده می‌‌شود. اما قدرت نرم واژه جدیدی است که پس از جنگ جهانی دوم به صورت نامحسوس و پس از جنگ سرد به عنوان یک واژه مستقل در ادبیات بین الملل مورد استفاده قرار گرفته است. (بابایی، همان)