نفيسه ابراهيمزاده انتظام- ايران روز گذشته با رونمايي از 5 راديوداروي جديد و ورود آنها به خط توليد جايگاه اولي خود را در ميان 85 كشور جهان در توليد علم در پزشكي هستهاي و بيولوژي تثبيت كرد و وارد فاز جديدي از خودكفايي علمي شد.
به گزارش «جوان»، شايد 49 سال پيش كه صادق نظام مافي به عنوان يكي از اولينهاي علم پزشكي هستهاي در كشور با دستگاه جذب يد راديواكتيو براي اندازهگيري ميزان يد در تيروئيد يا گاماكمراي سه تكه وارداتي در زير زمين عمارت بيمارستان رازي تهران سر و كله ميزد، افق خودكفايي ايران در پزشكي هستهاي تار مينمود. در حالي كه امروز نه تنها ايران در نرخ رشد توليد مقاله در جهان مقام اول را در انحصار خود دارد، بلكه در توليد بومي اين دانش و اخيراً توليد و صنعتيسازي آن نيز برتري خود را به تثبيت رسانده و پيشبيني ميشود فاز بعدي اين جهش، بازارسازي بينالمللي باشد و جالب اينكه شيب اين پيشرفت داخلي به مدد اعمال تحريمها عليه ايران زاويه تندتري به خود گرفته است! به طوري كه وحيد دستجردي وزير بهداشت نيز در سخناني در حضور رئيس جمهور پيشرفتهاي صورت گرفته در عرصه توليد و عرضه دارو را مرهون تحريمهايي دانست كه طي 30 سال اخير بر كشور اعمال شده است.
به هر رو پنج طرح به ثمر رسيده محققان كشور در بخش راديوداروها ديروز با حضور رئيس جمهور رونمايي شد. اين داروها داراي تركيبات حاوي راديوايزوتوپها و به صورت تزريقي، خوراكي يا استنشاقي هستند و در زمينههاي تشخيص، پيگيري يا درمان كاربرد دارند. راديو داروها در درمان بيماران سرطاني، تشخيصهاي طبي و كاهش درد بيماران مورد استفاده قرار ميگيرد. اين داروها در حال حاضر با هزينههاي گزاف از خارج وارد ميشوند. بر اين اساس توليد داخلي اين داروها صرفهجويي ارزي قابل توجهي را در پي خواهد داشت، علاوه بر اينكه در ايجاد انگيزه در نيروهاي جوان و خلاق كشور نيز نقش بسزايي دارد. راديوداروها سالانه در 800 هزار بيمار در 120 مركز پزشكي هستهاي كشور تزريق ميشوند و از آنجا كه معمولاً در مقياس نانوگرم مورد استفاده قرار ميگيرند، داراي كمترين خواص فارماكولوژيك هستند.
* وزير بهداشت: 9 داروي جديد ايراني وارد بازار ميشود
علاوه براين، همچنان و در ادامه نهضت خودكفايي علمي و صنعتي وزير بهداشت اعلام كرد: 9 داروي ساخت ايران براي درمان بيماريهاي صعبالعلاج در دهه فجر سال جاري وارد بازار ميشود.
وحيد دستجردي در حالي اين خبر را اعلام كرد كه شيريني خودكفايي 96 درصدي توليد دارو در داخل هنوز با 4 درصد باقي داروها كه از خارج از كشور وارد ميشوند و نزديك به 35 درصد اعتبارات دارويي ما را مصرف ميكنند، در كام ايرانيان طعم نگراني به خود گرفته است. با اين وجود بشنويد از قوت قلبي كه از سوي وزير بهداشت به ايرانيان داده شد: ما امروز در شرف اين هستيم كه تعداد زيادي از داروهاي گرانقيمت براي بيماران صعبالعلاج و بيماران سرطاني را تجاري و وارد بازار كنيم تا مردم ما بتونند از خدمات آن استفاده كنند.
* خارجيها كم آوردند
از سوي ديگر واكنش طنز آلود اهالي تحريمگر خود داستان ديگري دارد. وحيد دستجردي گزارش اين رفتار بچگانه را اينطور ارائه كرد: براي ساخت و توليد هر دارويي كه در داخل كشور شروع كرديم كمپانيهاي خارجي حاضر شدند اين داروها را با قيمت پايينتر در اختيار ما قرار دهند.
دستجردي افزود: راديوداروها نيز از موارد تحريم هستند و بيماران صعبالعلاج براي تشخيص، نياز به كيتهاي تشخيصي دارند كه به همين دليل ما با كمك معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري قرارداد توليد اين راديوداروها را بستيم كه توسط سازمان انرژي اتمي انجام شد.
وزير بهداشت با اشاره به تأييد واكسنهاي توليدي در كشور از سوي سازمان بهداشت جهاني و مطابقت آنها با استانداردهاي بينالمللي از بيان اين خبر هم دريغ نكرد كه جمهوري اسلامي ايران به زودي به چرخه عرضهكنندگان جهاني واكسن بيماريها ميپيوندد.
* برنامه 3 ساله براي خودكفايي در تجهيزات پزشكي
البته راه صعب رسيدن به اوج در تمام زمينهها از جمله فناوري و دانش پزشكي اگرچه با همت دانشمندان ايراني و شتاب فزايندهاي كه به خود گرفته، كوتاهتر شده اما همچنان طولاني و پردستانداز است، بهطوري كه وزير بهداشت با اشاره به مشكلات موجود در زمينه تجهيزات پزشكي در كشور گفت: هماكنون 10 هزار ميليارد تومان تجهيزات پزشكي در كشور مورد استفاده قرار ميگيرد كه البته با توجه به تحريمهايي كه شده است ما ديگر نميتوانيم بسياري از تجهيزات پزشكي را وارد كشور كنيم، بهويژه تجهيزاتي كه براي تشخيص بيماريهاي سرطان به كار گرفته ميشود.
وي افزود: در زمينه تجهيزات پزشكي نيز با همكاري معاونت علمي رياست جمهوري قراردادي را امضا كردهايم كه يك برنامه سهساله با فناوري بالا را براي كشور فراهم كنيم.
وحيد دستجردي كه در همايش علم تا عمل و مراسم رونمايي از آخرين دستاورد توليدي راديوداروها سخن ميگفت، افزود: امروز در كشور نياز به دستگاه شتابدهنده خطي براي تشخيص بيماري سرطان داريم كه اين دستگاه به دليل تحريم وارد ايران نميشود و دستگاههاي قديمي ديگر مؤثر نيستند، به همين دليل قصد داريم در برنامه خود طي سال اول با اين قرارداد دستگاه MRI و دستگاه شتابدهنده خطي را توليد كنيم و در سال دوم تجهيزاتي را براي بيماران قلبي با همكاري دانشگاه شريف و دانشگاه امير كبير توليد كنيم و در سال سوم نيز قصد داريم دستگاههايي در زمينه تخصصي لنزهاي داخل چشمي را كه به شدت مورد نياز هستند توليد كنيم.
وي با اشاره به طرح استفاده از سلولدرماني براي بيماريهاي صعبالعلاج گفت: ما در اين زمينه به موفقيتهاي خوبي دست پيدا كردهايم و محققان ما در زمينه بيماران ديابتي بسيار موفق بودهاند.
دستجردي گفت: تحريم ما براي ما تهديد نيست، بلكه فرصت است و به ما كمك ميكند تا گامهاي مهم و مؤثرتري را در زمينه خدمت به مردم از طريق دانش و فناوري بومي برداريم.
بنابراين گزارش راديوداروي تزريقي متايدو بنزيل گوانيدين يد 131 به منظور پرتودرماني بافتهاي توموري، رنيون 186 كه براي تسكين درد و درمان بيماران داراي دردهاي شديد ناشي از متاستازهاي منتشره استخواني ناشي از انواع سرطانهاي پروستات، سينه، ريه، كليه، ملانوم، مثانه و معده به كار ميرود، پپتيدي يوويكو يسيدين (PC99) كه براي تشخيص افتراقي نقاط عفوني از التهابهاي استريل در محل شكستگيها، پروتزها، بافتهاي نرم و يافتن محل عفونت در تبهاي نامشخص به كار ميرود، پپتيدي بومبزين كه به شكل كيت استريل آماده تزريق وريدي است و در تشخيص زودهنگام سرطانهاي سينه، پروستات، ريه و محلهاي متاستاز آنها كه مشخص است، خواهد بود.
گفتني است با توجه به تصويب طرح ملي توليد راديوداروها در حال حاضر 15 طرح راديودارو به تصويب رسيده است كه از بين پروژههاي مصوب 5 راديودارو اولويت دار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براساس نياز كشور تصويب و با ابلاغ آن، وارد مرحله تحقيقاتي شد كه به دليل اهميت و نياز مبرم كشور زودتر از برنامهريزي پيشبيني شده توليد و به آزمايش باليني رسيد.
