امیت یاردیم، سفیر ترکیه در ایران به تشریح وضعیت معاندین نظام جمهوری اسلامی ایران که به ترکیه سفر کرده و کنفرانس مطبوعاتی برگزار میکنند، پرداخت.
«امیت یاردیم» سفیر ترکیه در ایران در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، به روابط دوجانبه و عوامل تأثیرگذار در آن که موضوع معاندین نظام جمهوری اسلامی یکی از آنهاست پرداخت.
بخشی از این مصاحبه از نظر خوانندگان میگذرد.
* نمیخواهیم هیچ موردی بر روابط ایران و ترکیه سایه اندازد
فارس: برخی معاندین نظام جمهوری اسلامی ایران به کشور شما پناهنده شده و یا کنفرانسهای مطبوعاتی در این کشور برگزار میکنند. با توجه به روابط خوب دو کشور این موضوع یک نکته منفی در روابط دو کشور قلمداد نمیشود؟
یاردیم: سالانه میلیونها نفر وارد ترکیه میشوند، عدهای برای تفریح و عدهای برای تجارت. ما در مورد 30 میلیون انسانی که وارد ترکیه میشوند سخن میگوییم که اطلاعی در مورد آنها نداریم، اما آنچه که برای ما اهمیت دارد این است که ایران کشوری است که ما برای آن ارزش قائلیم و به آن اهمیت میدهیم. ما خواهان آن هستیم که روابط خود را در تمامی زمینهها گسترش دهیم و دوست نداریم هیچ وضعیتی بر روابط ما سایه اندازد.
فارس: اما 30 میلیون فردی که وارد ترکیه میشوند کنفرانس مطبوعاتی برگزار نمیکنند.
یاردیم: نمیدانم دقیقاً به کدام ماجرا اشاره میکنید، اما من چنین چیزی را الان میشنوم و اطلاع ندارم که از کدام کنفرانس سخن میگویید.
فارس: برخی معترضان رسانهای همچون روزنامهنگاران در ترکیه کنفرانس مطبوعاتی برگزار کردند، درست پس از انتخابات سال 88.
یاردیم: ممکن است یک نفر به آنجا رفته و برخی مطبوعات را برای حضور در یک سخنرانی فرا خوانده و فعالیتهایی نیز انجام داده باشد. ممکن است نیروهای امنیتی نیز از این موضوع خبر نداشته باشند. در استانبول 15 میلیون نفر آدم زندگی میکنند و عملاً ممکن نیست تک تک افرادی را که وارد ترکیه میشوند، کنترل کنیم. موضوع مهم اراده دو دولت است که به چه چیزی فکر میکنند و این اراده احترامی است که ترکیه برای ایران قائل است. ما با ایران در موضوعات امنیتی نیز رابطه داریم و بین وزارتخانهها در تمامی زمینهها روابطی وجود دارد.
* موضوع پناهندگی مخالفان سیاسی در کشورهای دیگر به سازمان ملل مربوط است
فارس: در خصوص پناهندگی برخی از آنها چه نظری دارید؟
یاردیم: اطلاعی از این موضوع ندارم چرا که این یک روند است که به سازمان ملل مربوط میباشد. من در مورد روابط ایران و ترکیه و پناهنده شدن معترضان چیزی نمیدانم، اما هزاران آفریقایی در ترکیه زندگی میکنند مانند هزاران افغانی که در ایران زندگی میکنند. مهم این است که ما به این مهم نگاه کنیم که بعنوان دو دولت نگاهمان چگونه است و ما آینده روابط را به چه نحو دنبال میکنیم.
مهم این است که آیا افرادی را که در کشورهای ما زندگی میکنند و علیه کشوری دیگر فعالیت میکنند، مورد کنترل قرار میدهیم یا نه. ممکن است گاهی اتفاق بیفتد که یک یا دو مخالف از ایران به ترکیه برود و یا برعکس. من به هیچ عنوان فکر نمیکنم، ترکهایی که در ایران زندگی میکنند چه فعالیتهایی علیه ترکیه دارند و چه نگاهی به دولت میکنند. مخالف میتواند در هر جایی باشد و هر صحبتی بکند برای ما هیچ اهمیتی ندارد. در کشورهای غربی نیز هستند کشورهایی که از روابط ایران و ترکیه ناراضی میباشند، آنها تنها کنفرانس مطبوعاتی برگزار نمیکنند، بلکه مقاله نوشته و سعی میکنند به انحاء مختلف در سیاست تأثیرگذار باشند. آنها فشار وارد میکنند اما ما همراه یکدیگر میایستیم چرا که ارزشهای یکدیگر را میدانیم.
فارس: یعنی اگر یک ارمنی مخالف دولت ترکیه به ایران آمده و در تهران کنفرانس مطبوعاتی برگزار کند، شما ناراحت نمیشوید و برایتان مهم نیست؟
یاردیم: برای ما مهم است؛ من آن زمان از آن ارمنی دعوت کرده و از او میخواهم که مشکلش را بگوید. ولی موضوع مهم این است که چنین فعالیتهایی تأثیری در نگاه طرفین نخواهد داشت. ما دیدگاهمان را از طریق مناسب به مقامات ایرانی منتقل میکنیم.
*درباره فعالیت برخی مخالفان ایران در ترکیه متوجه حساسیت ایران هستیم
فارس: یعنی اعتراض خود را اعلام میکنید؟
یاردیم: دیدگاهمان را مطرح میکنیم. ممکن است یک تبعه ترک که زیاد از دولت خوشش نیاید، وارد ایران شده و کتاب نوشته و یا فعالیت دیگری را انجام دهد. اما آرزوی ما این است که چنین فعالیتهایی تأثیری در روابط نداشته باشد.
فارس: در مورد ارامنه نیز همینطور است؟
یاردیم: این مثال معنای خاصی دارد، این فرد اگر یک تبعه ایرانی باشد حق اظهارنظر ندارم اما مشکل از آنجا آغاز میشود که برخی لابیهای ارامنه که مرکز آنها در آمریکا است، فعالیتهای سازمان یافتهای دارند. آنها فعالیت مسلحانه انجام میدهند و از طریق سرمایههای کلانی که دارند علیه ترکیه فعالیت سازمان یافته دارند. برای اینکه در کنگره آمریکا علیه ترکیه تصمیماتی اتخاذ شود، سالانه فعالیتهای زیادی انجام میگیرد. از این منظر حرکت یک ارمنی ما را ناراحت میکند، اما من مطمئنم قبل از هر چیز چنین فعالیتی هر دو کشور را ناراحت خواهد کرد. ممکن است برخی اتباع ترک به ایران آمده و نظرات متفاوت خود را اعلام کنند اما برخی موضوعات اهمیت متفاوتی دارند.
فارس: ما نیز در مورد مخالفان سیاسی خود دقیقاً همین عقیده شما را نسبت به مخالفان ارمنی داریم و همین حساسیت را برای ما دارد.
یاردیم: من این موضوع را واضح بگویم که در مورد کنفرانسهایی که شما میگویید اطلاعی ندارم اما مسلماً تحقیق کرده و متوجه حساسیت شما هستم. موضوعی که باعث ناراحتی ایران شود باعث ناراحتی ترکیه نیز خواهد شد.
