سپيده آماده - مراسم سوگواري سالار شهيدان؛ يكي از آيينهاي ديني كهن كشور، چندي است اسير برخي عوام زدگيها و بدعتها شده كه روح ناب اين حماسه را هدف قرار داده است.
به گزارش «جوان»، بدعتهاي مراسم سوگواري محرم كه از سوي بدخواهان يا برخي افراد خودي ناآگاه در حال رسوخ كردن است، از دغدغههاي جدي علما و آگاهان است. يكي از علمايي كه در اين باره بسيار دغدغه مند است آيتالله جوادي آملي از مراجع و علماي صاحبنام حوزه علميه قم است.
وعاظ «خرافات روبي» و «عوام زدگي زدايي» كنند
به گفته حضرت علامه آيتالله العظمي جوادي آملي (دام ظله) در آستانه محرم اگر تبليغ و ارشاد، خرافاتروبي و زدودن عوامزدگي در خطبه روحانيون و مبلغين وجود نداشته باشد، ممكن است آنچه را كه «امويان» آوردند، بر سر اسلام بيايد. وعاظ بايد بدانند كه حامل چه پيام بزرگي هستند و جريان سيدالشهدا شرف دنيا و آخرت ماست. مبادا كسي خيال كند كه اين منبرها آدم را كوچك ميكند.
اداره مراسمها به عهده علما باشد نه مداحان
آيتالله جوادي آملي تصريح ميكند كه در بعضي از روستاها يا شهرها حتي خود مراكز، متأسفانه اداره حسينيهها بعضاً بر عهده مداحها است و نه علما. وقتي كسي كه اهل سخن و اهل استدلال باشد منبر را رها كند، مردم كه جريان عزاداري را ترك نميكنند؛ اگر يك عالم بزرگوار، تحصيلكردهها، سخنرانان ديني متعهد و متدين مجلس سوگواري را اداره نكنند، خرافه جاي وعظ را ميگيرد. بر عالمان است كه منبر را ترك نكنند و با هيئات هماهنگ باشند.
آن آهن سرد بيخاصيت را براي چه بلند ميكنيد؟!
آيتالله جوادي آملي خاطرنشان ميكند: اين عزيزاني هم كه علمدار و پرچمدارند، هر چقدر ميخواهند سينه و زنجير بزنند و عزاداري كنند. اينها بجا است اما آن علم و آن آهن سرد بيخاصيت را براي چه بلند ميكنند؟! اينها را ميشود دوستانه در همان ايام دهه، روز سوم، چهارم، پنجم قبل از عاشورا، عزاداران را توجيه كنند و از صدا و سيماي منطقههايتان هم خواسته شود وقتي فيلمبرداري ميكنند، اين آهنهاي سرد و علمها را نشان ندهند، بلكه آن خروش مردمي را نشان بدهند.
با خواب و قصههاي غير صحيح نميشود دين را حفظ كرد
به گفته آيتالله جوادي آملي، جريان كربلا را نبايد به دست هر كسي داد. مداحان را نيز بايد توجيه كرد. به تدريج هم مردم آگاهتر ميشوند و هم هيئت امناي مساجد و حسينيهها و تكايا متفكرتر. وي تصريح ميكند: با خواب و قصههاي غير صحيح نميشود دين را حفظ كرد. در جريان قميين بعضي از علماي بزرگوار قم به جرم اينكه بخشي از روايات ضعيف را نقل ميكردند، تبعيد شدند كه چرا روايات ضعيف را نقل ميكنيد؟ چه رسد به اينكه انسان بيايد شرف دنيا و آخرت را كه سيدالشهدا است با خواب و با مسائل غيرمعتبر، تفسير كند.
نظر فقهي رهبر انقلاب درباره قمهزني
مقام معظم رهبري حضرت آيتالله خامنهاي نيز در خصوص قمه زني كه يكي از بدعتهاي آشكار به شمار ميرود، ميفرمايند:«هر كاري كه براي انسان ضرر داشته باشد يا باعث وهن دين و مذهب گردد حرام است و مومنين بايد از آن اجتناب كنند. قمه زني علاوه بر اينكه از مظاهر حزن و اندوه محسوب نميشود و سابقهاي در عصر ائمه ( ع ) ندارد و تأييدي هم به شكل خاص يا عام از معصوم در مورد آن نرسيده، در زمان حاضر هم سبب وهن و بد نام شدن مذهب ميشود؛ بنابراين در هيچ حالت جايز نيست.»
مداحي بر مبناي مقتضيات زمان
حجتالاسلام والمسلمين محمدمهدي جاويد، مدرس دانشگاه و مدير مدرسه علميه رضويه نيز در اين باره به گزارشگر «جوان» ميگويد: بزرگداشت واقعه عاشورا كه در صدر حماسههاي تاريخ است بايد با در نظر داشتن نحوه طبيعي كه در گذشته انجام ميشد و بر اساس مقتضيات زمان و مكان، برگزار شود. اجراي اين مراسم نبايد از طريقي كه اهل بيت تعيين كرده و همه ائمه بر ماندگاري آن تأكيد كرده اند، منحرف شد.
معرفي يزيدان و شمران معاصر
بنا بر اظهارات اين مبلغ ديني، هيچ ترديدي در اصل آيين سوگواري سالار شهدا نبوده و حتي در علم جامعهشناسي نيز بزرگداشت نام بزرگاني كه چراغ راه بشريت اند، وظيفه انساني و اجتماعي همه آحاد مردم شناخته شده است. موضوعي كه امروزه مطرح است بدعتهايي است كه با ورود به اين آيين مقدس باعث آسيبزايي در آن ميشود، مانند بالا و پايين پريدنها و جملات و لحن بيان نامتعارف. به كار بردن آهنگهاي غيرشرعي در مراثي مداحان در عزاداري امام حسين نيز يكي از بدعتهاي غربي است كه مشوش كردن اين سنت را هدف قرار داده است. محتواي مداحيها بايد متناسب با شرايط حال باشد و با ذكر اعمال يزيد و شمر، حضار به ياد شمرها و يزيدهاي زمانه كه در فلسطين و افغانستان و عراق به قلع و قمع مردم ميپردازند، بيفتند. مداحان بايد از اشعار ناب با لحني خوش با حفظ آموزههاي عاشورا در مراسم عزاداري استفاده كنند.
بدعتها نتيجهاي جز فاصله گرفتن از حق و حقيقت ندارد.بدعت ها نتيجه اي جز فاصله گرفتن از حق و حقيقت ندارد
بنا به گفته حجتالاسلام جاويد، بدعتها باعث ايجاد فاصله ميان اذهان عمومي و واقعيت ناب عاشورا ميشود. اين شكاف انسان را در مسير سقوط قرار داده و زمينههاي انحرافات اجتماعي را ميسازد. بدعتها كه گاه ظاهري آراسته دارند، قلب جوانان را مسموم كرده و حربه دشمنان براي ايجاد نفاق در آحاد اجتماع است.
