‌فضانوردان هم خوش‌خوراكند

پريسا گربندي - در گذشته فضانوردان از غذاهاي خشك شده و يخ زده بدطعم و نه چندان دلچسبي استفاده مي‌كردند، زيرا كپسول‌هاي فضايي آنها براي توليد الكتريسيته از پيل‌هاي سوختي استفاده مي‌كرده، بنابراين آب كه به عنوان محصول جانبي پيل‌هاي سوختي با تركيب اكسيژن و هيدروژن الكتريسيته توليد مي‌كرد در آن ناوهاي فضايي به مقدار زيادي در دسترس بود، فضانوردان با مخلوط كردن آب گرم و غذاي خشك شده يايخ زده، غذايي با طعمي معمولي يا حتي بدطعم درست مي‌كردند و مي‌خورند. به وضوح معلوم است فضانوردان فقط براي اينكه در فضا تلف نشوند و زنده بمانند از اين غذاها استفاده مي‌كردند و گاهي از خوردن اين غذاها متنفر و بيزار مي‌شدند. اما امروزه اين الكتريسيته از صفحات خورشيدي تأمين مي‌شود بنابراين ديگر استفاده از غذاهاي خشك و يخ‌زده فايده يا مزيتي براي فضانوردان ندارد. امروزه از غذاهاي پاستوريزه و بسته‌بندي شده به فضا مي‌فرستند تا فضانوردان هم كمي طعم‌هاي واقعي غذا را احساس كنند. تهيه غذاهاي متنوع براي فضانوردان امروزه غذاهاي متنوعي براي فضانوردان تهيه مي‌شود. در حال حاضر ناسا 1885 نوع غذا، ژاپن 30 نوع غذا و روسيه 100 نوع غذا براي آنها تهيه كرده‌ و در منوي غذاي خود قرار داده‌اند. البته لازم به ذكر است امكان فرستادن هر نوع غذايي به راحتي براي فضانوردان وجود ندارد زيرا اولاً بايد غذاها پاستوريزه و بسته‌بندي شده باشند تا تمامي ميكروب‌ها، آنزيم‌هاي فعال و باكتري‌هاي آنها از بين رفته باشد و فضانوردان بتوانند آنها را در مدت زيادي نگه دارند و دوماً بايد قابليت نگه داشته شدن در نمك را داشته باشند چرا كه در فضا يخچال وجود ندارد و فضا‌نوردان براي حفظ و نگهداري برخي از غذاها از نمك استفاده مي‌كنند. البته با همه اين مسائل، گاهي اوقات ناسا براي غافلگيركردن فضانوردان يك كيك تولد برايشان مي‌فرستند بلكه تا حدي طعم غذاهاي معمولي را از ياد ببرند،‌امروزه از غذاهاي خوشمزه‌اي كه براي فضانوردان مي‌فرستند مي‌توان به كلوچه‌هاي كوچك، ساندويچ،‌همبرگر و استيك اشاره كرد. كلسيم براي فضانوردان ضروري است در جاذبه صفر فضا استخوان فضانوردان ضعيف مي‌شود و حتي بخشي از استخوان‌‌هايشان از بين مي‌رود اين اتفاق دقيقاً از زماني رخ مي‌دهد كه فضانوردان شروع به حركت به سمت فضا مي‌كنند بنابراين مصرف غذاهاي حاوي كلسيم و ويتامين‌ها براي فضانوردان ضروري است و هر چه مي‌گذرد تنوع غذاي فضانوردان بيشتر مي‌شود. در حال حاضر ميوه‌‌هاي تازه هم به جمع ميوه‌هاي خشك اضافه شده‌اند، البته فضانوردان بايد اين ميوه‌ها را سريع‌تر مصرف كنند در غير اين صورت، ميوه‌‌ها فاسد مي‌‌شوند و تمام هزينه‌هايي كه صرف فرستادن ميوه‌‌ها به فضا شده است هدر مي‌رود.فضانوردان نمي‌توانند نان بخورند!فضانوردان نمي‌توانند از نوشابه‌هاي گازدار استفاده كنند، گاز موجود در اين نوشابه‌ها در شرايط حاكم بر اقامتگاه فضايي به صورت حباب در آمده و به طور تصادفي در محلول نوشابه پخش مي‌شوند. با بازكردن در قوطي نوشابه اين حباب‌ها به همراه مايع نوشابه در فضاي كوچك كابين سفينه فضايي پخش و مشكل ايجاد مي‌كند. بيسكوئيت، چيپس و نان، غذاهايي مشكل‌دار براي فضانوردان هستند چرا كه اين غذاها خرد شده و در فضا پخش مي‌شوند و در تجهيزات حساس داخل كابين اختلال ايجاد مي‌كنند بنابراين بايد براي فضانوردان كلوچه‌هاي كوچك و كيك‌هاي كوچكي كه سريعاً و يكباره در دهانشان جاي بگيرند توليد شود. فضانوردان نمي‌توانند در فضا از چاشني‌هايي كه به صورت پودر است استفاده كنند چرا كه اين پودرها در فضا پراكنده مي‌شود. بنابراين آنها نمك را به صورت محلول در آب و فلفل را حل شده در روغن نگهداري و مصرف مي‌كنند. در ميان ميوه‌هاي مصرفي موز و پرتقال به علت بويي كه توليد مي‌كنند و اسانسي كه دارند براي فضانوردان مشكل ايجاد مي‌كنند زيرا زماني كه فضانوردان در مدارزمين قرار مي‌گيرند به علت خاصيت بي‌وزني دچار حالت تهوع مي‌شوند. اسانس اين ميوه‌‌ها اين تهوع را شديدتر مي‌كند. هر چند نوع غذاي فضانوردان امروزه خيلي بهتر از گذشته شده است ولي باز هم آنها از مصرف بسياري از موادغذايي لذيذ بي‌بهره‌اند و براي كنكاش و تحقيقات خود با مشكلات زيادي روبه‌رو هستند ولي روز به روز و رفته رفته به تنوع غذاهاي فضانوردان افزوده مي‌شود و غذاهايي با كيفيت بهتر و تازگي بيشتر براي آنها تهيه مي‌شود. ممكن است در آينده‌اي نه چندان دور در فضا هم همه غذاهاي لذيذي كه روي زمين خورده مي‌شود، مصرف شود و فضانوردان از لحاظ تغذيه هيچ مشكلي نداشته باشند!