سپیده آماده- ترویج ازدواج نیمه مستقل به عنوان راه حل مشکل تجرد در کشور، برای چندمین بار در شرایطی از سوی مسئولان سازمان ملی جوانان مطرح می شود که مخالفان این طرح کماکان منتقد جدی آن هستند.
به گزارش «جوان»، طرح ازدواج نیمه مستقل دو سال پیش در سال 87 از سوی محمدجواد حاج علی اکبری رئیس سابق سازمان ملی جوانان مطرح شد که به دلیل مخالفت ها مسکوت ماند. با تغییر رئیس سازمان ملی جوانان و در آستانه هفته ازدواج، بار دیگر، این موضوع رسانه ای شده است.
ازدواج نیمه مستقل چیست؟!
بر اساس تعریف سازمان ملی جوانان، ازدواج نیمه مستقل به این معناست که دختران و پسران آماده به ازدواج، پس از جارى شدن خطبه عقد، در خانه پدرى خود بمانند و در این زمان که ممکن است سال ها به طول انجامد هزینه های دختر بر عهده والدینش بوده و مخارج پسر نیز از جانب خانواده اش پرداخت شود. در چنین شرایطی زوج ملزم به پرداخت هیچ گونه نفقه به زوجه نخواهد بود. پس از گذشت سال ها اگر زوجین توانستند با کمک خانواده ها و تلاش خودشان به حداقل هاى یک زندگى مشترک دست یابند، زندگى مستقل را آغاز می کنند و اگر هم نتوانستند، باز مهمان خانه های پدر و مادر خود هستند!
ازدواج نیمه مستقل؛ فشار مضاعف مالی به خانواده ها
سیروس برنابلداجی مخبر کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره عواقب منفی این طرح به «جوان» می گوید: در چنین شرایطی ازدواج به جای ایجاد امنیت و آرامش منجر به شکل گیری اختلافات و تنش های بسیار در خانواده خواهد شد که مهم ترین آن با توجه به تأمین هزینه های زوجین از سوی والدین، فشارهای اقتصادی به خانواده های آنها است. طرح این موضوع به ظاهر آسان است ولی با توجه به وضعیت معیشتی خانواده ها، باعث بروز مشکلات عدیده خواهد شد.
نماینده مجلس: ازدواج نیمه مستقل برخلاف دین و عرف است
جواد صبور آغچه کندی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز از دیگر مخالفان این طرح است. وی با بیان این موضوع که این طرح باعث ایجاد بلاتکلیفی در زندگی دختران و خانواده هایشان می شود به جوان می گوید: این شیوه ای است که با سنت، فرهنگ و آموزه های اخلاقی و اسلامی ما در تضاد است. مسئولین با بستر سازی مناسب برای ازدواج آسان و حذف هزینه های زائد باید سعی در تشکیل خانواده مستقل داشته باشند. مدت عقد برای آشنایی بیشتر و آمادگی برای تشکیل زندگی مستقل است و نباید بیشتر از یک سال باشد.
کمیسیون اجتماعی این طرح را وتو می کند
علی زنجانی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس هم با اشاره به تقابل تشکیل خانواده های نیمه مستقل با فرهنگ اسلامی و ایرانی و عرف ما معتقد است: در چنین شرایطی امکان ناسازگاری زوج در زمان عقد، طرد زوجه و روی آوردن به طلاق برای فرار از بار مسئولیت، بسیار زیاد است. این طرح هیچ پیامدی جز ازهم پاشیدگی بنیان خانواده به دنبال نخواهد داشت و اعضای کمیسیون اجتماعی هیچ گاه اجازه نمی دهند این طرح در صحن علنی مجلس مطرح شود.
جامعه شناس: افزایش چند برابری طلاق با اجرای این طرح
به اعتقاد دکتر مصطفی اقلیما متخصص مسائل و آسیب های اجتماعی بیان این طرح نشان دهنده وجود رویکرد صرفأ غریزی نسبت به موضوع ازدواج است. وجود این ازدواج ها باعث می شود که دیگر زوج به دنبال اشتغال و تهیه مسکن برای استقلال نباشد. از بزرگترین مشکلات این طرح طولانی شدن مدت زمان عقد است. به گفته اقلیما، آمارها همواره نشان داده اند که طولانی بودن زمان عقد باعث افزایش طلاق خواهد شد. در حال حاضر به دلیل مشکلات مالی هیچ خانواده ای هزینه زندگی فرزندان متأهل را برعهده نمی گیرد. در روزگاری که مشکلات مالی دلیل 70 درصد از طلاق هاست، این طرح باعث افزایش ازدواج های کوتاه مدت و رخ دادن پدیده «زنده باد طلاق» خواهد شد. از سوی دیگر ازدواج های نیمه مستقل با شکست حریم میان خانواده ها، زوجین و عدم استقلال مالی زوج، نهاد خانواده را وارد حاشیه و تنش می کند.
تولید نسل بهنجار! خداحافظ
دکتر محمدباقر علی زاده اقدم جامعه شناس هم در این باره می گوید: ازدواج نیمه مستقل با تحقیر دختران و خانواده هایشان، دوری زوجین و عدم تعهد اخلاقی آنها، بنیان خانواده را متزلزل کرده و با افزایش طلاق عاطفی منجر به طلاق قطعی خواهد شد. ازدواج نیمه مستقل خود به نوعی نابهنجاری فرهنگی و اجتماعی است. رشد نکردن اقتصاد خانواده، عدم انسجام خانوادگی، از بین رفتن ارزش های خانواده مانند بقای نسل و تداوم جامعه از دیگر پیامدهای این طرح است. از دیگر مشکلات این طرح، فرزندان مستعد آسیب های اجتماعی حاصل از این ازدواج ها، تأمین هزینه و موضوع حضانت آنها است.
بلوغ اقتصادی مهم تریت لازمه ازدواج
به باور دکتر حسن بافنده قرامالکی روانشناس هم، بلوغ اقتصادی در کنار بلوغ فکری، جسمی و عاطفی از الزامات ازدواج است؛ فردی که اقدام به ازدواج می کند باید استقلال مالی داشته باشد اما در ازدواج های نیمه مستقل انتظارات زوجه مبنی بر تأمین اقتصادی، عاطفی و استقلال از سوی پسران برآورده نمی شود و این مشکلات بسیاری از جمله دلسردی، ناامیدی و به طبع آن فرسایش روحی را برای زوجین به دنبال دارد. البته به دلیل آسیب پذیری دختران، در این طرح بیشترین لطمه به آنها وارد می آید. با کنار هم چیدن نظرات نمایندگان مجلس و صاحبنظران جامعه شناسی و روانشناسی نتیجه ای که عاید می شود این است که سازمان ملی جوانان و دیگر نهادهای مرتبط به جای ارائه طرح هایی نامتعارف از این قبیل، باید نگاهی عمیق تر و برگرفته از فرهنگ اسلامی و ایرانی به مقوله ازدواج داشته باشند.
