وزیر خارجه ترکیه در کشاکش فشار کم سابقه امریکا برای استقرار سپر موشکی ناتو در خاک این کشور اعلام کرد که ترکیه دیگر مانند دوران جنگ سرد خط مقدم ناتو نخواهد بود.
به گزارش «جوان»، منابع ترکیهای گزارش میدهند که آنکارا طی روزهای اخیر تحت فشار کمسابقه امریکا قرار گرفته تا بخشی از سیستم موشکی 190 میلیون دلاری ناتو را در خاک خود مستقر کند. هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه و رابرت گیتس، وزیر دفاع امریکا در یادداشتی هشدارآمیز به مقامهای ترکیه اعلام کردهاند که بحث سپر موشک آزمونی برای سنجش تعهد ترکیه به ترتیبات امنیتی غرب محسوب میشود. یک مقام امریکایی در این باره گفت: ما به طور اساسی به ترکیه گفتهایم که سپر دفاعی تعهد این کشور به ترتیبات امنیتیای است که با غرب دارد.
براساس برخی گزارشها، کاخ سفید همچنین به دولت اردوغان هشدار داد که اگر از پذیرش سپر موشکی در خاک خود اجتناب کند، کنگره امریکا طرح پذیرش کشتار ارامنه توسط ترکیه را در دستور کار خود قرار خواهد داد.
مقامهای امریکایی میگویند که ترکیه هنوز به طرح استقرار سپر موشکی در خاک خود پاسخ منفی نداده ولی آن طور که از گزارشها برمیآید، ایالات متحده چندان بعید نمیداند که پاسخ منفی از ترکها دریافت کند. فیلیپ گوردون دستیار وزیر خارجه امریکا در گفتوگو با روزنامه روسی گازیتا تأکید کرد که ترکیه هنوز به این طرح پاسخ منفی نداده است. وی در پاسخ به این سؤال خبرنگار گازیتا درباره اجتناب ترکیه از مشارکت در سیستم سپر موشکی ناتو گفت این درست نیست که بگوییم ترکیهایها از مشارکت اجتناب کردهاند. وی افزود: بحثهایی در جریان است که آیا ترکیه سپر موشکی را به عنوان یک مأموریت در قالب ناتو در خاک خود میپذیرد یا نه. امریکا پیشنهاد ویژهای را درباره رهیافت پذیرش مرحلهای برای مشارکت شرکای اروپاییاش در این طرح اعلام کرده ولی نه ترکیه و نه هیچ کس دیگری، مشارکت یا حمایت از این طرح را رد نکردهاند. این موضوع در نشست لیسبون بین اعضا مورد بحث قرار خواهد گرفت و ما امیدوار به پذیرش آن هستیم.
ترکیه دیگر خط مقدم ناتو نیست
با وجود این اظهارات مقامهای امریکایی، احمد داوود اوغلو روز شنبه طی سخنانی بسیار مهم در جمع شمار محدودی از روزنامهنگاران، راهبرد کشورش را در قبال مسائل دفاعی ناتو و همچنین سپر موشکی شرح داد. خلاصه کلام داوود اوغلو این بود که ناتو به دنبال طراحی ترتیبات دفاعی برای خود باشد و ترکیه نیز در این ترتیبات مشارکت خواهد داشت ولی دیگر مانند دوران جنگ سرد، در خط مقدم این ترتیبات امنیتی قرار نخواهد گرفت. شاید ترجمه سخنان وزیر خارجه ترکیه این باشد که ترکیه در سپر موشکی ناتو مشارکت میکند ولی حاضر نیست که این سپر یا بخشهایی از آن را در خاک خود مستقر کند.
داوود اوغلو در بخشی از سخنان مهم خود گفت: ترکیه در همسایگی خود «هیچ» تهدیدی احساس نمیکند و طرحی هم برای این ندارد که مثل دوران جنگ سرد تبدیل به یک کشور خط مقدم (ناتو) شود. وزیر خارجه ترکیه اضافه کرد:ترکیه در وضعیتی نیست که یک کشور خط مقدم باشد. ناتو که حالا در حال ارزیابی تهدیدها است باید (امنیت) همه کشورهای ( عضو) را پوشش دهد و از هر فرمولی که به لحاظ ژئو استراتژیک، یک کشور (عضو) را در مقابل کشور دیگری قرار میدهد، خودداری کند
به نام ایران اشاره نشود
وزیر خارجه ترکیه تأکید کرد که ناتو در بحث سپر موشکی نباید به نام کشور خاصی اشاره کند. اشاره وزیر خارجه به این مسئله است که امریکا قصد دارد سپر موشکی را به عنوان سپری برای محافظت کشورهای اروپایی علیه ایران مطرح کند. داوود اوغلو اضافه کرد: ترکیه مناسب نمیداند که در سیستم (دفاع موشکی) به نام کشورهای همسایه (ترکیه) اشاره شود. ما خواهان ثبات، ترقی و صلح در همسایگی خودمان هستیم.
کدام سپر موشکی؟
وزیر خارجه ترکیه در بخش دیگری از سخنانش به اصول سهگانه ترکیه درباره ناتو و ترتیبات دفاعی آن که سپر موشکی نیز بخشی از آن است اشاره و تأکید کرد: اینکه نام سپر موشکی روی این سیستم بگذاریم، اصلاً به لحاظ تکنیکی و سیاسی غلط است. او گفت: سپر موشکی؟ جنگ موشکی؟ واقعاً جای ترکیه در چنین جنگی کجاست؟ بحثهایی که در داخل ناتو مطرح میشود، در کل در این باره نیست. به گفته داوود اوغلو آنچه در نشست اخیر وزرای خارجه و دفاع ناتو در بروکسل مطرح شد، بیشتر درباره همکاری ناتو و اروپا بود. او در عین حال، جایگاه ترکیه در ناتو را بسیار مهمتر از آن دانست که بحث کنار گذاشتن روابط دفاعی با آن مطرح باشد و گفت که آنکارا فقط شریک ناتو نیست بلکه صاحب ناتو است. وی در تشریح 3 اصل حاکم بر روابط ترکیه و ناتو گفت: اول از همه اینکه ترکیه کشوری نیست که ناتو تازه بخواهد آن را توجیه کند، ترکیه تنها نیست بلکه محور ناتو است. داوود اوغلو در تشریح دومین اصل حاکم بر روابط ترکیه و ناتو گفت:ناتو باید «امنیت غیر قابل تفکیک» را مد نظر قرار دهد. این قابل درک نیست که بخشهای خاصی از ترکیه (در بحث سپر موشکی)مستثنی شود و ترکیه باید به طور کامل مورد حمایت قرار گیرد. بحث اصلی امنیت اعضاهای ناتو است.
اصل سوم حاکم بر روابط ترکیه و ناتو نی از نظر وزیر خارجه ترکیه این است که ترکیه دیگر خط مقدم ناتو نخواهد بود.
داوود اوغلو با اشاره به بحثهایی که در داخل ناتو در زمینه استقرار سپر موشکی مطرح است، گفت: اگر ما از چیزی دفاع کنیم، هیچگاه از اینکه تنها بمانیم، ترسی به خود راه نمیدهیم. طبیعی است که ناتو یک سیستم دفاعی مخصوص به خود را توسعه دهد و ترکیه نیز در آن مشارکت خواهد داشت و کسی هم نمیتواند با آن مخالفت کند.
با کنار هم گذاشتن این جمله وزیر خارجه ترکیه با این اصل که «ترکیه خط مقدم ناتو نخواهد بود» میتوان به این نتیجه رسید که هر چند آنکارا در سپر موشکی و ترتیبات امنیتی ناتو مشارکت خواهد کرد، ولی این به معنای اجازه استقرار این سپر در خاک ترکیه نیست، به خصوص که آنکارا تأکید دارد نباید ترتیبات امنیتی ناتو موجب رویارویی اعضای آن با همسایگانشان شود.
عملیات انتحاری مشکوک در استانبول
دیروز ساعت 10 و نیم صبح بمبی در میدان تکسیم شهر استانبول منفجر شد که در پی آن 10 افسر پلیس و 12 شهروند ترک مجروح شدند.
تاکسیم محل حمل و نقل گسترده و مرکز تجاری پررفتوآمد است که مورد هدف این عملیات انتحاری قرار گرفته است.
مطبوعات ترکیه نوشتهاند که نیروهای امنیتی این کشور هدف این بمبگذاری بودهاند. اگرچه تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این انفجار را به عهده نگرفته است اما برخی از کارشناسان معتقدند که اسرائیل با استفاده از پپک دست به این عملیات زده تا از این طریق مقامات ترک را تحت فشار قرار دهند که با پیشنهاد ناتو برای استقرار سامانه دفاع سپر دفاع موشکی در خاک ترکیه موافقت کنند.
آژانس خبری نیمهرسمی آنتالیا نوشت: حسین کاپکین، رئیس پلیس استانبول بدون اشاره به این موضوع گفته است که بمبهای زیادی در این میدان کشف و خنثی شده است.
