ادبیات فرانسه و آثار داستانی نویسندگان فرانسوی که در سالهای گذشته همواره بر پیشخوان کتابفروشیها به عنوان پرخواهانترین آثار داستانی خودنمایی میکرده است، این روزها در رکود به سر میبرد تا جایی که به گزارش روزنامه لوموند فقط یک عنوان رمان فرانسوی در لیست پرفروشترینها دیده میشود: «نقشه و سرزمین» اثر میشل ولبک که از سوی انتشارات فلاماریون 9 سپتامبر وارد بازار نشر شده، اثری که تا به حال 200 هزار نسخه فروخته و احتمالاً فروش 250 هزار نسخه دیگر را تا قبل از آغاز جوایز ادبی تجربه میکند.
براساس گزارشهای منتشر شده در پایگاههای اطلاعرسانی حوزه کتاب و ادبیات در ایران، در میان معدود آثار داستانی پرمخاطب این روزهای ادبیات فرانسه میتوان به جز رمان «نقشه و سرزمین» به اثر داستانی «خنده سیکلوب» اثر برنارد وربر اشاره کرد که ابتدای ماه اکتبر در کتابفروشیهای فرانسه منتشر شده است و در خارج از فرانسه نیز شانس بالایی را برای فروش آن میتوان متصور بود. این در حال است که در مدت زمان مشابه در سال 2009 چهار اثر داستانی و در سال 2008 نیز پنج عنوان داستانی در این فهرست قرار داشتهاند.
در ارتباط با دلایل عدم اقبال کشورهای اروپایی و نیز مخاطبان امریکایی به آثار ادبی این روزهای ادبیات فرانسه دلایل فراوانی همچون تغییر ذائقه و نیز دغدغههای معیشتی این روزهای اروپا به ویژه با توجه به بحرانهای عمیق اقتصادی موجود در آن میتوان متصور بود و در حوزه مخاطبان امریکایی نیز نوعی بیتفاوتی عمومی نسبت به ادبیات غیربومی که همواره در بستر جریانهای ادبی غیربومی موجود در امریکا قابل تصور بوده است، این روزها دوباره به اوج رسیده است.
در همین راستا خبرگزاری ایبنا هفته گذشته در گزارشی از رقایت و نبرد آثار ادبی فرانسوی با رقیبان امریکایی و حتی انگلیسی خود در کتابفروشیهای پاریس خبر داد. براساس این گزارش از پل اتساوسکوی که مدیریت انتشارات پ.او.ال را بر عهده دارد تا اولیویه نورا، مدیر انتشارات گراسه و فایار، همه با اطمینان میگویند «شرایط خیلی خوبی برای آثارفرانسوی این روزها وجود ندارد». البته عناوین دیگری همچون «اولین شب» اثر مارک لوی در قطع جیبی هنوز خوب میفروشند ولی اثری مثل «سقوط غولها» از نویسنده بریتانیایی، کن فولت یا سه داستان مصوری که سپتامبر راهی بازار نشر شدهاند نیز فروش خوبی داشتهاند.
همچنین بر مبنای این گزارش مدیران انتشارات گراسه وسوی در پاریس هم تایید میکنند. اولیویه نورا یکی از مدیران در مؤسسه انتشارات گراسه معتقد است که چند سالی ادبیات ایالات متحده ظاهر بیمعنایی به خود گرفته است، البته تا پیش از اینکه با جاناتان فرانزن دوباره حرکت کند. مارتین سادا، مدیر بخش ادبیات انتشارات سوی نیز معتقد است که آثاری که انتظار بیشتری از آنها میرود، کمتر فروش میکنند.
با این همه انتشارات سوی امیدوار است سود خوبی با چهار عنوان کتابی که در سال 2011 منتشر میکند نصیب خود کند این آثار شامل «بخشها» اثر مرلین مونرو، میتولوژیها اثر مصور رولان بارت و «فرانسه» اثر ریموند دپاردون و یک اثر پلیسی «مرد نگران» از هنینگ مانکل است.
با این حال همه ناشران هم در صف گلایهکنندگان نیستند. رئیس انتشارات اکت سود، از موفقیت «توفان» آخرین اثر لوران گوده و «روحم را کجا جا گذاشتم؟» اثر ژروم فراری میگوید. البته انتشارات ورتیکال هم از فروش آثار اولیویا روزنتال و ملیس دوکرانگال که هر یک 15 هزار نسخه فروختهاند و در فهرست جوایز ادبی هم دیده میشوند، راضی است.
