محمدصادق عابدینی-توریسم خیلی وقت است که به عنوان صنعتی درآمد زا در دنیا مطرح شده و خیلی از کشورها درآمد اصلی شان را از راه ورود گردشگران به دست میآورند. کشور ما از لحاظ تنوع آثار تاریخی و مکانهای طبیعی جزو ده کشور برتر جهان است اما از نظر درآمد توریسم فعلاً در جایگاه بسیار نامناسبی قرار دارد. در بین استانهای کشور هم چنین حالتی وجود دارد بعضی از استانها مانند فارس و اصفهان هم گردشگر داخلی دارند و هم خارجی. اما بعضی دیگر مانند سیستان و بلوچستان با وجود قابلیتهای بسیار زیاد هنوز به جایگاهی در خور شأنشان نرسیدهاند.
تواناییهای استان
استان پهناور سیستان و بلوچستان که ناحیه جنوب شرقی کشور را در برگرفته است، آنقدر تنوع و گسترش آثار تاریخیاش زیاد است که به بهشت باستان شناسان مشهور گشته، تمدن بسیار پیشرفتهای که آثار به جا مانده از آن هماکنون به عنوان شهر سوخته شناخته میشود یا سواحل زیبای دریای عمان تنها گوشهای از داشتههای این استان هستند .قابلیتی که این اماکن و آثار برای جلب جهانگرد و ایرانگرد به سیستان و بلوچستان فراهم میکند چیزی بسیار بالاتر از آمار ورودی گردشگران فعلی این استان است . استان هرمزگان با استفاده از مناطق آزاد کیش و قشم سالانه مبالغ هنگفتی درآمد کسب میکند. اما چابهار با اینکه سومین منطقه آزاد ایران است تا دستیابی به میزان کنونی درآمد کیش و قشم فاصله بسیاری دارد ، چه برسد به پیشی گرفتن از آنها که با شرایط فعلی شاید ناممکن باشد.
امنیت نیست! امنیت هست!
موقعیت مرزی استان سیستان و بلوچستان و قرار گرفتن در کنار کشورهای پاکستان و افغانستان، تأثیر خاصی در روند زندگی و توسعه این استان گذاشته و مانند شمشیری دولبه عمل میکند. از یکسو امکان تجارت مرزی و ترانزیت کالا به آن کشورها و از سوی دیگر ورود موادمخدر و اشرار مسلح از خاک کشور و ساختن پایگاههای تروریستی در آن سوی مرزها را در پی داشته است. متأسفانه قضیه قاچاق مواد مخدر و وجود اشرار بر وجهه این استان تأثیر بسیار نامطلوبی داشته است. حسینعلی شهریاری، نماینده مردم زاهدان در این خصوص میگوید: «استان ما قابلیتهای زیادی برای جذب توریست دارد، اما نبود امنیت به خاطر وجود اشرار مانع ورود گردشگر میشود .حس عدم وجود امنیت باعث شده میزان ورود گردشگر به سیستان و بلوچستان پایین بیاید، حوادث تروریستی استان مانند انفجار در مسجد امیرالمومنین(ع)، شرارتهای گروه ریگی همه به نوعی این جو نامطلوب را القا میکنند.» اینکه در این استان امنیت هست یا نیست جای بحث زیادی دارد .خیلی از کارشناسان ناامنی را زائیده ذهن برخی رسانه و در اثر بزرگ کردن چند حادثه برای ژورنالیستی کردن آن و جذب مخاطب میدانند. محمد قیوم دهقانی، نماینده مردم ایرانشهر در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با «جوان» میگوید: «بعضیها میخواهند بگویند که استان ما امنیت ندارد، من این را قبول ندارم . سیستان و بلوچستان از بسیاری استانهای دیگر نرم امنیتی بالاتری دارد. بعضیها کوچکترین موضوع را بزرگنمایی میکنند. بدون اینکه یک بار به استان ما تشریف آورده باشند خیال میکنند اینجا جو امنیتی است.»
راهکاری برای جذب توریست
با وجود عدم امنیت بسیار مشهود در کشورهای افریقایی هر ساله مشتاقان دیدار از زیباییهای طبیعی و حیات وحش به آنجا سفر میکنند. افریقا زیباییهای طبیعی زیادی دارد، اما از نظر آثار تاریخی مشهود و معروف به جز چند کشور معدود چیز خاص و قابل توجهی ندارد. سیستان و بلوچستان که به هندوستان ایران نیز مشهور است فقط از نظر جاذبههای طبیعی نمونههای منحصر به فردی در کشور به حساب میآید که شاخص ترین آنها «گاندو» تمساح پوزه کوتاه که تنها نمونه این تمساح در ایران است یا «گلافشانها» که جزو اشکال نادر و حاصل حرکات زمین ساختی است. سواحل زیبای مکران، رودخانه و دره زیبای سرباز شهر سوخته، قلعه دوست محمدخان و قلعه بمپور.نماینده مردم ایرانشهر با اشاره به اینکه بسیاری از زیباییهای طبیعی این استان هنوز دیده نشده و بکر باقی مانده است، ادامه میدهد: «به نظر من کم کاری مدیران گردشگری استان باعث عدم معرفی درست سیستان و بلوچستان شده است .اگر آنها به وظایف سازمانی خودشان به درستی عمل کنند علاوه بر طبیعت بکر استان، آثار تاریخی و صنایع دستی آن هم که میراث گذشتگان ما هستند هم معرفی میشوند و از تخریب یا فراموش شدنشان جلوگیری خواهد شد. علاوه بر مسئولان این وظیفه رسانهها هم است که باید استان را به مردم معرفی کنند نه اینکه فقط در زمان بحران و حادثه به سراغ آن بیایند.»
