نفيسه ابراهيم زاده انتظام- تحول در حوزه علوم انساني با تدوين نقشه جامع وارد فاز عملياتي مي شود و با حمايت از انديشمندان و پژوهشگران از سوي بنياد ملي نخبگان رنگ تازه تري به خود گرفته است، به طوري که مي توان گفت تحول در محتوا و مباني علوم انساني کليد خورده است.
به گزارش «جوان»، سال ها است که تاکيد مقام معظم رهبري بر بومي کردن علوم انساني قرار گرفته، با اين حال قرار نگرفتن عزم ملي بر ايجاد اين تحول، وارد نشدن اين علوم به ابعاد مختلف زندگي اجتماعي، احساس نياز نکردن جامعه در خصوص ورود فکر و انديشه به زندگي، پرداختن مقطعي به اولويت علوم انساني، از دستور کار خارج شدن آن در مقاطع مختلف زماني، موازي کاري ها و تفويض اختيار به ديگران و نيز جمع نشدن آراء و سليقه هاي گوناگون در اين حوزه سبب شده است تاکنون اقدام چشمگيري در اين رابطه صورت نگيرد. به طوري که همچنان منابع درسي و دانشگاهي ارائه شده غير بومي و غربي و تضارب آراء دانشگاهي در اين حوزه در فضايي متاثر از آموزه هاي متکي به ايسم ها صورت مي گيرد. در اين ميان برخي اقدامات از سوي برنامه ريزان نويد بخش حرکت به سوي تغيير است. از جمله اين اقدامات مي توان برگزاري جشنواره علوم انساني فارابي و همايش بين المللي حکمت و فلسفه را نام برد. مجامعي که قرار است به علوم انساني اسلامي و بومي کشور که زير خاکستر سوغات روشنفکري دوره مشروطه همچنان نفس مي کشد، سلسله سوالات بنيادي را پاسخ دهد و چيدمان اتاق فکر بومي سازي علوم انساني از دل آن طراحي شود.
حداد عادل: منتظر جهش هاي قابل توجه در علوم انساني هستيم
غلامعلي حداد عادل که نامش در کنار تمام کميسيون هاي برنامه ريز در حوزه هاي اجرايي و غير اجرايي به چشم مي خورد در گفت و گو با «جوان»، درباره تحولات صورت گرفته در حوزه علوم انساني مبتني بر نظر مقام معظم رهبري و در شان خاستگاه مباني فکري و انديشه اي اظهار داشت: من فکر مي کنم حرکت هاي خوبي آغاز شده است و مي توان منتظر جهش هاي قابل توجهي در حوزه علوم انساني بود. وي از پيشنهاد وزير علوم درباره تدوين نقشه جامع علوم انساني استقبال و در عين حال اظهار نظر در خصوص جزئيات آن را به وي واگذار کرد.
حدادعادل در پاسخ به سوال «جوان» مبني بر اينکه چند درصد منابع علوم انساني کشور در طول 5 سال اخير بومي سازي شده است، گفت: آماري در اين مورد ندارم. اعواني: تغيير در علوم انساني يک شبه رخ نمي دهد
غلامرضا اعواني متخصص فلسفه و دبير علمي همايش بين المللي فلسفه که از برگزيدگان جشنواره فارابي نيز هست در گفت و گو با «جوان»، توجه به جشنواره هايي نظير فارابي و يا کنگره بزرگ حکمت و فلسفه را در زمينه رشد علوم انساني موثر دانست و گفت: تغيير در محتواي علوم انساني چيزي نيست که يک شبه رخ دهد و در اين رابطه بايد نقشه ريزي و کار شود.
وي افزود: اشکال کار اين است که در حال حاضر همه پاي کار نيستند. وزير علوم به تنهايي نمي تواند در اين زمينه اثرگذار باشد. ارائه آمار و بررسي نقاط ضعف و قوت و نقايص از سويي و تدوين طرحي منسجم از سوي ديگر مي تواند علوم انساني را از جايگاه فعلي نجات دهد. تمام پژوهشگاهها و دانشگاههاي علوم انساني بايد وارد ميدان شوند و از آنها کمک خواست و آنها را در اين حوزه فعال کرد.
دبير علمي همايش بين المللي فلسفه با رد جنبه تشريفاتي چنين نشست هايي گفت: کساني که در علوم انساني کار کرده اند نسبت به ساير رشته ها و گرايشات کم درآمدترين گروه اند. بنابراين تنها ارزش فرهنگي کار آنها است که ديده مي شود. بنابراين اين همايش ها به شناسايي و تقدير از آنها کمک مي کند و از آنجا که کم خرج ترين علوم، علوم انساني است بايد رويشان سرمايه گذاري شود.
• بازنگري در 12 رشته علوم انساني
در کنار اين جشنواره وزارت علوم هم بيکار ننشسته است. روز گذشته مدير کل دفتر گسترش آموزش عالي با اعلام اسامي 12 رشته علوم انساني که توسعه و پذيرش دانشجو در آنها منوط به بازنگري شده است گفت: 70 درصد محتواي اين رشته ها با محوريت بومي و ديني بازنگري مي شود که بازنگري تا تابستان سال آينده نهايي مي شود.
به گفته ابولفضل حسني، پذيرش و توسعه 12 رشته علوم انساني شامل حقوق، مطالعات زنان، حقوق بشر، مديريت، مديريت فرهنگي و هنري، جامعه شناسي، علوم اجتماعي، فلسفه، روانشناسي، علوم تربيتي و علوم سياسي منوط به بازنگري، بومي سازي و به روز کردن شده است.
آغاز تحرکات و جوسازي هاي مخالفان بومي سازي
از سوي ديگر گزارشات حاکي از آن است که بسيج عمومي در کشور درباره تغيير و تحول در علوم انساني توجهات جهاني را نيز به ايران معطوف کرده است. به طوري که در آستانه برگزاري برخي همايش هاي علوم انساني تحرکات مخالفين تغيير در علوم انساني شدت يافته و با انتشار برخي اظهار نظرها سعي در بر هم زدن آرامش علمي اينگونه نشست ها و کم رنگ جلوه دادن اقدامات انجام شده دارند. در اين خصوص، حداد عادل ادعاي يکي از سايت ها را مبني بر اينکه امروز تعداد فيلسوفاني كه در ايران زنداني هستند، بيش از اساتيد فلسفه در اين كشور است اما حتي نام يك فيلسوف زنداني را بيان نكردهاند به عنوان مثال مطرح کرد و افزود: در واقع اين افراد به دنبال عقدهگشايي سياسي هستند.
