رییس روس تکنولوژی اخیرا مدعی شده است که روسیه فقط به ایران پیشپرداختی که بابت خرید سیستمهای "اس ـ 300" از سوی تهران پرداخت شده را بدهکار است و هیچ غرامت دیگری به خاطر امتناع از قرارداد در نظر گرفته نشده است.
مسکو فقط پیشپرداخت قراداد اس ـ 300 را به ایران بدهکار است
به گزارش ایسنا سرگی چمزوف روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: "ما 166,8 میلیون دلار بابت این قرارداد پیشپرداخت دریافت کرده بودیم و بر اساس بند "فورس ماژور" این قرارداد موظفیم که این پیش پرداخت را باز گردانیم. ما ذرهای بیش از آن پرداخت نخواهیم کرد".
وی تاکید کرد: فورس ماژور در این قرارداد، قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد محسوب میشود که بر اساس آن دمیتری مدودف ـ رییس جمهوری روسیه ـ حکمی صادر کرد. به همین خاطر ما قرارداد مذکور را فسخ کرده و کل مبلغ پیش پرداختی را که دریافت کرده بودیم، پس خواهیم داد.
در واکنش به این ادعا برخی تحلیلگران مسائل سیاست خارجی کشورمان در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با تاکید بر اینکه « ایران از همه روشهای قانونمند برای حفظ حقوقش استفاده خواهد کرد» خاطرنشان کردند که « باید شرایطی فراهم شود که روسها نتوانند به راحتی با برگ ایران امتیاز بگیرند» و همچنین گفتند که « روسها تلاش دارند به روابطشان با غرب به ویژه آمریکا لطمه وارد نکنند».
باید شرایطی فراهم شود که روسها نتوانند به راحتی با برگ ایران امتیاز بگیرند
یک کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار ایسنا اظهار کرد: تحویل ندادن سامانه موشکی اس ـ 300 از سوی روسیه برای ایران ضرری نخواهد داشت، به شرط اینکه ایران بتواند مبلغ پرداخت شده برای خرید سامانه موشکی را پس گرفته و برای ساخت پدافند هوایی در حد نیاز کشور اقدامات لازم را انجام دهد.
حسین علایی درباره اقدامات اخیر روسیه در قبال ایران اظهار کرد: در چند سال گذشته روسیه تصمیماتی در راستای منافعش با آمریکا اتخاذ کرده است. به نظر میرسد که در سالهای گذشته تلاش شده است روسیه از برگ ایران امتیاز بزرگی برای حل مشکلاتش با آمریکا فراهم کند و تاکنون در مسایل نظامی و هستهیی از این موضوع برای گرفتن امتیاز از آمریکا بهره برده است.
وی در ادامه با اشاره به تحویل ندادن سامانه موشکی اس ـ 300 از سوی روسیه به ایران افزود: مساله سامانه موشکی اس ـ300 نیز در همین راستا میتواند مورد تحلیل قرار گیرد. وقتی که روسیه اعلام کرد که سامانه موشکی را با قیمت گران به ایران میفروشد در واقع برای خود فضایی ایجاد کرد که آمریکا به مذاکره با روسیه برای جلوگیری از فروش این سامانه به ایران نیاز پیدا کرد؛ بنابراین بعد از چند سال گفتوگو روسیه با ایران درست بعد از این که آمریکا خواست قطعنامه تحریمی را علیه ایران تصویب کند و همکاری روسیه با آمریکا در این شرایط معنا پیدا کرد، روسیه پذیرفت با دریافت امتیازاتی فروش سامانه موشکی را به ایران معلق کند.
وی افزود: روسیه در دوران اوباما توانست مساله دخالت آمریکا در امور گرجستان و اوکراین را تا حد زیادی کاهش دهد و آمریکاییها پذیرفتند که جمهوریهای شوروی سابق در روسیه باقی بماند اما در مقابل همکاری این کشور در مسایل هستهیی ایران و در موضوع افغانستان کاهش یافت. در واقع روسیه در تلاش بود که با طرح فروش سامانه موشکی اس ـ300 در ایران یک فضای کسب امتیاز برای خود ایجاد کند که این کار را انجام داد. و اکنون روسیه در فضایی قرار گرفته تا حدی این امتیازات تامین شده اعلام کرده است که فروش این سامانه را متوقف کرده است.
این کارشناس مسائل بینالملل درباره محدودیتهای اعمال شده از سوی روسیه علیه ایران ادامه داد: به نظر میرسد روسیه تلاش دارد در چارچوب قطعنامه 1929 در قالب یک اقدام بینالمللی کارهایی انجام دهد. شاید بهتر است ایران تبدیل به یک بازیگر قوی بینالمللی شود همانطور که روسها از برگ ایران امتیازاتی به دست آورند ایران هم میتواند در مسایل بینالمللی شرایطی فراهم کند که نیاز خود را افزایش دهد و روسها نتوانند از برگ آنها به راحتی برای گرفتن امتیاز استفاده کنند و به جای اینکه خود را در معرض تحریمها قرار دهند، از ظرفیتهای بینالمللی استفاده کرده و فشار تحریمها را کم کند و از این فضابرای کسب امتیازات بینالمللی استفاده کند.
روسها تلاش دارند به روابطشان با غرب به ویژه آمریکا لطمه وارد نکنند
همچنین یک استاد دانشگاه در گفتوگو با ایسنا درباره عملکرد ایران در برابر اقدامات اخیر روسیه گفت: ایران باید دکترین مشارکت فعال در درون را در سیاست خارجی خود دنبال کند.
مهدی مطهرنیا اظهار کرد: اساسا در روند تاریخی پس از فروپاشی شوروی، روسیه رفتارهای متفاوتی از خود نشان داده است. روسها از یک سو به ایران به عنوان یک کشور پیشرو در خاورمیانه برای محدودسازی حرکتهای رقیب به جا مانده از جنگ سرد نگاه میکنند و از سوی دیگر ایران را در تحرکات منطقهیی و حرکت بازار جهانی انرژی رقیب خود میدانند.
وی ادامه داد: بنابراین اگر چالشهای ایران و آمریکا ادامه یابد، برای حفظ وضع موجود روسیه میتواند در منافع ملی ایران از اهمیت بالایی برخوردار شود و به طبع آن بهرهبرداریهای لازم را انجام دهد اما روسها در عین حال تلاش میکنند به گونهای در خط تعادل قرار گیرند تا بهرهبرداری از این وضع موجود با ایران، به وضع مطلوب روابط روسیه با غرب به ویژه آمریکا لطمه وارد نکند.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: ایران به واسطه تحریمهای لایه به لایه سیاسی و اقتصادی غرب به روسیه بهعنوان یک وزنه قابل تامل و تعمق نگاه میکند و با توجه به علم رفتار روسیه، ایران تلاش میکند از منطق عملگرایی در سیاست خارجی خارج نشده و حتی با منطق ایدئولوژیک در حوزه سیاست خارجی از آن دفاع کند؛ بنابراین روسیه از این سیاست به عنوان فرصت بهره میبرد.
وی تصریح کرد: دولت ایران باید توقعات به جایی از روسیه در مسیر اعتماد افکار عمومی و نخبگان این کشور به ویژه دولتمردان حاکم به روسیه داشته باشد. روسها تلاش کردند مساله نیروگاه بوشهر را حل کنند. اما از سوی دیگر روسیه برای حفظ وضع اعتدال به بهانه اعمال تحریمهای جدید علیه ایران سامانه موشکی اس ـ300 را تحویل ندادند.
وی درباره واکنش ایران در برابر روسیه اظهار کرد: ایران در وضعیت کنونی بیش از هر چیز باید بر نیروهای خود تکیه کند و با خلاقیتهای موجود و تلاش در راه ایجاد فضای مثبت معطوف به سازندگی آرامش خود را حفظ و در مسیر دستیابی مستقل به نیازهای خود با آرامش آفرینی در فضای بینالمللی انرژی خود را متوجه سازندگی در درون کند.
ایران از همه روشهای قانونمند برای حفظ حقوقش استفاده خواهد کرد
علاءالدین بروجردی نیز در گفتوگو با ایسنا در واکنش به ادعای یکی از مقامات روسیه مبنی بر فسخ قرارداد تحویل اس 300 به ایران و پرداخت مبلغ پیش پرداختی آن، گفت: طبیعی است در چنین شرایطی جمهوری اسلامی ایران براساس منافع ملیاش تصمیمگیری کرده و از همهی روشهای قانونمند به لحاظ مقررات بینالمللی برای حفظ حقوق خود استفاده میکند.
رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با تاکید بر اینکه روسها به لحاظ تعهدشان همچنان موظف به تحویل "اس 300"به ایران هستند، اظهار کرد: با توجه به این که معمولا اعتبار کشورها به میزان اجرای تعهداتشان گره خورده است، میتوان گفت که این یک آزمون تاریخی برای روسیه است تا میزان اعتبار و قابل اعتماد بودنش را در منطقه به نمایش بگذارد.
وی تاکید کرد: موضوع تحویل اس300 از جانب روسیه، بیشتر از آن که به دلیل اهمیت این سیستم باشد، از بعد میزان قابل اعتبار بودن روسیه اهمیت دارد.
وی ادامه داد: امروز جمهوری اسلامی ایران در شرایطی قرار دارد که میتواند اس300 را در داخل کشور تولید و نیاز خود را به چنین سیستمی برطرف کند. در این بین تنها عملکرد روسیه در این زمینه برای همیشه در تاریخ روابط دو کشور و افکار عمومی دو ملت به عنوان یک معیار برای میزان قابل اعتماد بودن روسیه باقی خواهد ماند.
بروجردی با بیان اینکه« فشار آمریکا و رژیم صهیونیستی در ایجاد تردید در روسیه نقش اساسی دارد»، گفت: «این موضوع از اعتبار روسیه به عنوان کشوری توانمند در مقابل فشارهای آمریکا خواهد کاست. زیرا امروز آمریکا در شرایطی قرار دارد که آمریکای قدرتمند گذشته نیست که روسیه نتواند در مقابل این فشارها تحمل کند.
ایران میتواند این موضوع را از طریق مراجع حقوقی و قانونی پیگیری کند
همچنین نایب رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با ایسنا، این اقدام روسیه را به ضرر این کشور دانست و گفت: به دلیل وجود قرارداد رسمی و قانونی، میتوان این موضوع را از طریق مراجع حقوقی و قانونی پیگیری کرد تا به نتیجه مورد نظر دست یافت.
اسماعیل کوثری اظهار کرد: با وجود ادعای یکی از مقامات روسیه در مورد فسخ قرارداد تحویل " اس 300 " به ایران و پرداخت مبلغ پیش پرداختی آن، باید گفت که هیچ مشکلی در این رابطه وجود ندارد چراکه ایران میتواند این موضوع را از طریق مراجع حقوقی و قانونی پیگیری کند.
وی با تاکید بر اینکه « روسیه مدتی است در دام سیاستهای آمریکا افتاده است» گفت: روسیه با وجود ضربههایی که در طول چند سال گذشته از آمریکاییها خورده است باز هم در دام آنها افتاده و اقدامات این کشور علیه ایران به ضرر خودش است.
وی، تابعیت از سیاستهای آمریکا را به ضرر روسیه دانست و گفت: روسیه باید هوشیار باشد تا مجددا تابع سیاستهای آمریکا نشود که بخواهد به گونهای با ایران برخورد کند که به نفع استکبار باشد.
نایب رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در مورد ادعای نپرداختن غرامت به ایران در صورت عدم تحویل سامانه موشکی " اس 300 " گفت: این ادعا در حالی مطرح میشود که چند روز پیش یکی دیگر از مقامات روسیه خلاف این ادعا را مطرح کرد و بر موضوع پرداخت خسارت تاکید نمود و بیان چنین ادعاهایی نشاندهندهی وجود اظهارنظرهای متناقص در بین مسولان روسیه است.
وی با تاکید بر اینکه « ایران از مواضعش در این موضوع کوتاه نمیآید» خاطرنشان کرد: ما در این رابطه با کسی وارد معامله نمیشویم، بلکه حق خود را دنبال کرده و حتما به نتیجه میرسیم.
وی در ادامه گفتوگو با ایسنا با تاکید بر اینکه « باید در مدت زمان مشخص به سیستم "اس 300 " دسترسی پیدا کنیم تا نیازمان جبران شود» گفت: ما خودمان به دنبال طراحی و ساخت این سامانه موشکی هستیم و حتما با پیگیری به آن خواهیم رسید.
کوثری با بیان اینکه « کشور تاکنون آنچنان وابسته به این سیستم موشکی نبوده است» گفت: دلیل بسته شدن این قراداد، سرعت بخشیدن به کار و ایمن کردن فضای هوایی کشور در مقابل دشمنان - که احتمال داده میشد کاری کنند- بوده است.
