تئاتر کودک در ICU

حسین مهکام - اگر تعریف موجود و رایج تئاتر کودک و نوجوان در کشور را 180 درجه تغییر دهیم به تعریف درستی از این گونه نمایشی دست پیدا می‌کنیم. علت این امر هم از این مسئله نشأت می‌گیرد که اساساً درک تئاتر کودک و نوجوان نیاز به شناخت دقیق از نیازهای روانشناسانه و زیبایی شناسانه آن مقطع سنی دارد. متأسفانه کسانی که در کشور ما، کار تئاتر کودک و نوجوان انجام می‌دهند، چه در جایگاه نویسنده، چه کارگردان، هیچ شناختی از مسائل روانشناسی کودک و حتی مسائل معمول روانشناسی روز ندارند. اشراف بر این امر که کودک و نوجوان در این مقطع سنی نیازمند شنیدن و دیدن چه مسائلی هستند یکی از اساسی‌ترین نکاتی است که هنرمند فعال در این عرصه بدون شناخت صحیح از آن نمی‌تواند به ارتباط مفید و مؤثر با کودک و نوجوان دست یابد.
متأسفانه شرایط حاکم بر تئاتر کودک و نوجوان، مؤید این نکته است که نویسندگان و کارگردانانی که در این زمینه دست به تولید آثار می‌زنند یا در تئاتر بزرگسال نتوانسته‌اند جایی برای خود باز کنند و به ناچار به تئاتر کودک پناهنده شده‌اند یا احساس می‌کنند دین عظیمی به نوستالژی‌های دوران کودکی خود دارند که باید با صحنه‌ای کردن آنها دین خود را ادا کنند.
مشکل تئاتر کودک این نیست که به جای بازیگران بزرگسال از بازیگران کودک و نوجوان در این گونه تئاتری استفاده شود، منظورم این است که بازیگران بزرگسال حداقل باید عناصر قابل ارتباط با تماشاگر کودک را بشناسند، چرا که این مهم‌ترین اصل برای اجرای موفق یک نمایش کودک به شمار می‌آید. این بی‌توجهی به این اصل باز می‌گردد که مدیریت فرهنگی در کشور ما، نسبت به تئاتر بی‌اعتناست. در این میان وقتی تئاتر بزرگسال این چنین دچار بی‌اعتنایی است دیگر چه انتظاری می‌شود از تئاتر کودک و توجه به آن داشت؟ در سایه شعارهایی همانند افزایش بودجه تئاتر، عملاً شاهد هیچ اتفاق مثبتی در روند بهبود تئاتر کشور نیستم.
در کشور ما، سیاست است که فرهنگ را زایمان می‌کند و چه قدر زشت است تصویر فرزندی که مادرش را به دنیا می‌آورد. این درست عکس چیزی است که در دنیا اتفاق می‌افتد. از ابتدای انقلاب اسلامی، شعار اصلی کشور این بوده است که فرهنگ را از ریشه تقویت کنیم و قرار بوده است که فرهنگ حرف اول را بزند. اکنون عکس این مطلب در حال اتفاق افتادن است، یعنی سیاست است که بر روی همه چیز اعمال نظر می‌کند. متأسفانه متولیان تئاتر ما نیز از این ماجرا مبرا نیستند و نگاه سیاسی آنها در قیاس با نگاه فرهنگی به این هنر، بیشترین صدمات و آسیب‌ها را به این هنر وارد کرده است.
اوضاع تئاتر کودک بسیار وخیم‌تر از تئاتر بزرگسال است، اگر تئاتر بزرگسال کشور اکنون در بخش عمومی بیمارستان بستری باشد، تئاتر کودک و نوجوان در بخش ICU بیمارستان بستری است. اینکه آیا امید بهبودی وجود دارد یا نه، تنها باید پا به پای زمان پیش برویم.
منبع: خبرگزاری شبستان