فرهنگ‌نامه

رمضان‌خوانی در سیستان

نازنین کریمی - ایران سرزمین رمز و رازهای جاویدان و فرهنگ‌های بزرگی است که در گوشه آن سنت‌های حسنه منحصر به فردی وجود دارد.
در میانه ماه صیام، مردم ولایتمدار سیستان از شب پانزدهم به مدت چهار شب آماده اجرای آئینی می‌شوند که هدف آن کمک به نیازمندان و مستمندان است. رمضان خوانی این آئین‌کهن دارای قدمتی طولانی است و سابقه آن به جوانمردانی باز می‌گردد که با اجرای این سنت برای کار خیر می‌شتافتند.
در ایام ذکر شده گروه‌های مختلف تا 20 نفره با مراجعه به منازل همولایتی‌ها به صورت دسته جمعی اشعاری می‌خوانند و خیرات و کمک‌های خانه‌ها را برای هدف خود جمع‌آوری می‌کنند. مثلاً می‌گویند: «رمضان الله الله رمضان، خوشنام خدا، رمضان آمده، مهمانش کنید. گاو و گوساله قربانش کنید و. . .»
صاحبان منازل پس از خواندن این اشعار برابر استطاعت خود، گندم، حبوبات، پول و حتی میوه به رمضان خوانان تقدیم می‌کنند و اگر در خانه‌ای امکان چنین کمکی نباشد، اهل خانه یک کاسه آب تقدیم می‌کنند.
البته رمضان خوان گاه در سحر برای بیدار کردن سیستانی‌ها نیز کاربرد دارد که در آن سحرخوانان با اشعاری مانند:
یارب به علی و فاطمه، یارب به حسن و حسین، گناهان ما را ببخش.
همسایه‌های خود را بیدار می‌کنند.
گروه رمضان خوانی پس از پایان آئین خود در محلی تجمع کرده و کمک‌های اهدایی مردم را جمع بندی و بین نیازمندان تقسیم می‌کنند. همچنین روستائیان چنانچه غذای گرمی برای افطار خود طبخ کنند قسمتی از آن را برای همسایگانی که توان تهیه غذای گرم ندارند، می‌فرستند.