سالهاست که دانشمندان تابلوهای مختلف نقاشی را با استفاده از اشعه ایکس بررسی میکنند و حالا از همین طریق توانستهاند راز لبخند معماگون مونالیزا را کشف کنند.
دانشمندان متوجه شدهاند که لئوناردو داینچی، هنرمند برجسته چگونه توانسته است افکت خاص دیداری را در این نقاشی مشهور ایجاد کند. او 40 لایه نازک لعابی را با انگشتهایش در این نقاشی استفاده کرده است. این لعاب با رنگدانههای مختلف به دقت آمیخته شده است تا نوعی سایه در اطراف دهان مونالیزا ایجاد کند و باعث شود لبخند او اینقدر جالب توجه به نظر برسد به طوری که وقتی مستقیم به آن خیره شوید، احساس میکنید لبخند در حال محو شدن است.
محققان با استفاده از اشعه ایکس نقاشی را مطالعه کردهاند و دریافتهاند که چگونه لایههایی از لعاب و رنگ در هم آمیخته شده است تا سطوح مختلفی را در چهره موضوع نقاشی ایجاد کند.
خشک شدن این لعاب ماهها طول کشیده بنابراین ایجاد چنین افکتهایی سالها زمان برده است. دانشمندان حدس میزنند که هنرمند از انگشتان خود برای پخش این لعاب در نقاشی خود استفاده کرده است چون هیچ نشانهای از قلم موی هنرمند پیدا نکردهاند.
متخصصان هنر همواره به دنبال کشف تکنیکهایی بودهاند که داوینچی در نقاشیهای خود استفاده میکرده است. کشف تازه هم در یک مرکز رادیوگرافی اروپایی انجام شده است.
دکتر فیلیپ والتر که مسئول این تحقیق بوده است، مینویسد:« تکنیکهای نقاشی لئوناردو داوینچی همواره جذاب بوده است.» وی ادامه میدهد:« نازکی لایههای لعابی از نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد، چون نشان از چالاکی و زبردستی نقاش دارد. او چندین لایه را روی هم اضافه کرده است تا سایهای تیره به دست آورد. حتی امروز هم برای ما هنوز عجیب است که لئوناردو چگونه توانسته است لایههایی این اندازه نازک خلق کند.»
دانشمندان از تکنیکی استفاده میکنند که طیف نمایی از طریق فلورسنس اشعه ایکس نام دارد. آنها از این طریق میتوانند لایههای مختلف نقاشی را با جزئیات بررسی کنند و نیازی نیست که از نقاشی نمونهبردارند چون این کار ممکن است به اثر آسیب وارد کند.
تیمی که روی مونالیزا کار کرده است شش نقاشی دیگر مشهور لئوناردو را نیز تحلیل کرده است که از جمله آنها «سنت جان» و «باکره و کودک» بوده است.
آنها دریافتهاند که هر لایه به کار رفته در لعاب حدود دو میکرومترو بوده است، یعنی 50 برابر نازکتر از یک تار موی انسان. در نواحی روشن پوست، لعاب بسیار نازکتر بوده است اما در نواحی تیره قطر لایه بیش از 55 میکرو متر بوده است.
دانههای مشکی و قرمزی نیز در این لعاب یافت شده است که بسیار کوچک بودهاند و بنابراین امکان تحلیل فنی نداشته است.
