در همه نقاط جهان رسم بر این است که سازمانهای دولتی برای تبیین سیاستهای فرهنگی و سیاسی خود آثاری در حوزههای مختلف هنری را به هنرمندان کشور خود سفارش میدهند اما متأسفانه در ایران با انجام این کار به آن نام اثر سفارشی میزنند و به هنرمند آن اثر هم لقب سفارشیساز میدهند. این امر طی یک دهه اخیر شدت بیشتری گرفته تا آنجایی که این انتقادهای بیاساس، مجید انتظامی، آهنگساز برجسته کشور و رهبر مهمان ارکستر سمفونیک تهران را بر آن داشت تا به این انتقادات پاسخ بدهد.
بخشخصوصی به فکر منافع خودش است
انتظامی ضمن انتقاد از نامگذاری آثار سفارشی از سوی رسانهها این عمل را به خانهنشین کردن هنرمند تعبیر کرد و گفت: بخشخصوصی هیچگاه سفارش سمفونیهایی چون «مقاومت»، «ایثار» یا حتی «انقلاب» را به آهنگساز نمیدهد زیرا بخشخصوصی به فکر تامین منافع خودش است و میداند از ساخت و اجرای چنین آثاری سرمایهای که صرف کرده باز نخواهد گشت، بنابراین ارکسترسمفونیک تهران به عنوان ارکستری دولتی قطعاتی از این دست را اجرا میکند زیرا همه نوازندههای ارکستر زیر نظر وزارت ارشاد که یک نهاد وابسته به دولت است فعالیت میکنند و من به عنوان یک هنرمند مستقل برای اجرای قطعات مناسبتی دعوت به کار میشوم و البته با کمال میل میپذیرم زیرا نمیتوانم به صرف سفارشی بودن کار در خانه بنشینم و فعالیت نکنم.
این آهنگساز در ادامه افزود: نفس ساخت آثار سفارشی بد نیست زیرا علاوه بر اجرای قطعهای ارزنده یک عده نوازنده جوان ارکسترسمفونیک، دستاندرکاران این مجموعه و همچنین آهنگساز صاحب کار میشوند و در نهایت اشتغال و درآمدزایی ایجاد میشود.
القای ناصواب مفهوم توسط رسانهها
انتظامی طرح سفارشی بودن آثار از سوی رسانهها را عاملی برای ایجاد ذهنیت منفی در مخاطب دانست و گفت:« طرح سفارشی بودن آثار که به کرات در رسانهها مطرح میشود نوعی پیشداوری و ایجاد دافعه در ذهن مخاطب نسبت به اثر ایجاد میکند و همین نگاه منفی به خود آهنگساز نیز منتقل میشود و لطمه میبیند. اگر سفارشهایی از این دست به من داده میشود به این دلیل است که نوع آهنگسازیها به گونهای است که مورد پسند مخاطب است و ارتباط بیشتری با این آثار برقرار میکنند و این استقبال به این معنا نیست که من فقط آثار سفارشی میسازم.»
امروزه به موسیقی فیلم بها داده نمیشود
آهنگساز سمفونی «این فصل را با من بخوان» در ادامه گفتوگو با مهر به چرایی عدم فعالیت در حوزه موسیقی فیلم اشاره کرد و گفت: «به هنر موسیقی فیلم مثل گذشته بها داده نمیشود و متأسفانه شاهد هستیم هر تازه واردی که خرده سوادی از هنر موسیقی دارد به عنوان آهنگساز مطرح میشود، درحالی که در دورهای از تاریخ هنر این سرزمین که چندان هم دور نیست یعنی دهه 60 و 70 موسیقی فیلمهایی ساخته شدند که امروزه هم با شنیدن آنها مخاطب احساس آرامش و زیبایی میکند، اما در حال حاضر خبری از آن روزهای باشکوه نیست به همین دلیل ناگزیریم که به ساخت آثار سفارشی فاخر رو آوریم و از انجام این کار ناخشنود نیستم زیرا ساخت آثاری از این دست در جای خود خوب است، البته قبول دارم برخی از آثار سفارشی که ساخته شده آنقدر نازل بوده که نگاههای پر از سوءظن در مخاطب را ایجاد کرده است.»
وی در ادامه افزود: «من به عنوان یک آهنگساز دلسوز از جان خود مایه میگذارم و زمانی که سفارشی را میپذیرم تمام انرژی و دانش خودم را به کار میگیرم تا اثر شایستهای را ارائه دهم و ایرادی به ماهیت اثر وارد نباشد زیرا سعی میکنم سلیقههای مختلف هنر موسیقی را در نظر بگیرم و فضاهای تازهای را هم در رنگآمیزی صوتی و هم در سازبندی اثر ایجاد کنم.»
