لبخند بر لب استعمار پیر

شیرینی قهوه انگلیسی با قند پاکستانی

دکتر سید رحیم نعمتی - چندی پیش و طی سفر کامرون به هند، او در جریان دیدار با مقامات هندی دولت پاکستان را خطاب قرار داده و به صراحت آن کشور را متهم به حمایت مخفیانه از گروه‌های تروریستی و به خصوص نیروهای طالبان در افغانستان کرد. او در آن سخنان هر نوع کمک پاکستان به گروه‌های تروریستی را غیر قابل قبول دانست و در این ضمن به اسناد و مدارکی اشاره کرد که موید این نوع حمایت‌ها هستند. با توجه به زمان ایراد این سخنان معلوم می‌‌شود که او به ماجرای سایت اینترنتی ویکی لیکس و اقدامش برای انتشار بیش از 92 هزار سند نیروهای نظامی امریکا در افغانستان توجه داشت و قصد داشت تا از موج تبلیغاتی به وجود آمده علیه پاکستان به نفع خود بهره برداری کند و به این وسیله پیامش را به مقامات اسلام آباد برساند. البته این پیام خالی از تنش نبود به گونه‌ای که هم مردم و هم مقامات پاکستانی طی چند روز اخیر به آن پاسخ تندی دادند. مردم پاکستان با برگزاری تظاهرات و شعارهایی علیه کامرون و دولت بریتانیا، آدمک او و همچنین پرچم انگلیس را به آتش کشیدند. از سوی دیگر، دولت پاکستان در اعتراض به سخنان کامرون، سفیر بریتانیا را فرا خواند و ژنرال احمد شجاع پاشا، رئیس سازمان اطلاعات ارتش پاکستان ISI، به همراه تنی چند از مقامات اطلاعاتی پاکستان سفر از قبل تعیین شده خود به بریتانیا را در اعتراض به سخنان کامرون لغو کردند. در این بین، انتظار می‌‌رفت که آصف علی زرداری، رئیس جمهور پاکستان نیز در جریان سفر خود به اروپا همانند دیگر مقامات پاکستانی سفر به بریتانیا را لغو کند و حتی برخی از شخصیت‌ها و گروه‌های سیاسی پاکستان نیز خواستار چنین عکس‌العملی از طرف وی شدند، اما او برخلاف انتظار دیگران نسبت به سفرش به بریتانیا تردید نکرد تا با ورود در خانه 10 خیابان داونینگ استریت لندن دستان کامرون را به گرمی فشار دهد. شکی نیست که این رفتار زرداری نه تنها بر خلاف عرف سیاسی، حتی بر خلاف جو حاکم بر روابط فعلی دو کشور و تنش موجود است اما در این میان نباید دو نکته را از نظر دور داشت؛ نخست آنکه ‌زرداری بیش از یک سیاستمدار، یک تاجر است و دوم آنکه ‌او سال‌های زیادی از حرفه تجارت خود را در بریتانیا گذرانده و از این جهت به خوبی با زبان آنان در امر معامله بر سر منافع طرفین آگاه است. به همین علت او بعد از ملاقات با کامرون به بی بی سی گفت که از کامرون به واسطه سخنانش خرده‌ای نگرفته و گفت‌وگویش با وی را همچون مذاکره دو فرد جاافتاده توصیف کرد. از مصاحبه زرداری با بی بی سی پیداست که مذاکره این دو فرد جاافتاده درست به معنای مذاکره دو اهل تجارت پیش رفته که سعی می‌‌کنند موضوعات مشترکی برای معامله خود بیابند. کامرون در مورد موضوعات مطرح شده در مذاکره با زرداری به خبرنگار بی بی سی گفت: «ما در مورد تمام موضوعاتی مذاکره کردیم که خواهان پیشرفت در آنها هستیم، خواه در مورد تجارت باشد یا تعلیم و تربیت و همچنین حوزه مطلقا حیاتی مبارزه با تروریسم». همچنان که از سخنان نخست وزیر بریتانیا پیداست مسأله رابطه تجاری با پاکستان در صدر موضوعات قابل توجه وی بوده و البته او برای توجیه این مسأله سعی کرده تا مبارزه با تروریسم را با عبارت «حوزه مطلقاً حیاتی» بیان کند. به عبارت دیگر، هنگامی که کامرون در شهر بنگلور هند از پیام صریح و آشکار خود به پاکستان سخن گفت، زرداری سریع این پیام را دریافت کرد و تجربه رابطه‌اش با طرف‌های انگلیسی به او فهماند که منظور کامرون نه حمایت پاکستان از نیروهای طالبان و نه اصولا مبارزه با تروریسم، بلکه منظور او رابطه تجاری بریتانیا با پاکستان است، حوزه‌ای مهم برای مقامات لندن که به واسطه توسعه رابطه مالی امریکا با پاکستان تهدید شده است. در واقع، بسته کمک‌های 5/7 میلیارد دلاری امریکا به پاکستان که به تصویب کنگره امریکا رسیده و هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا، نیز در ماه ژوئیه قسط نخست500 میلیون دلاری آن را به اسلام آباد برد، زنگ خطری را برای لندن نواخت تا نگران روابط مالی خود با پاکستان شود.از همان موقع دستگاه تبلیغاتی لندن و به خصوص بنگاه خبرپراکنی بی بی سی این کشور دست به کار شد تا با انتشار مصاحبه‌ای با ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان، پاکستان را متهم به حمایت از طالبان کند و البته سایت ویکی لیکس نیز در این زمینه بی‌کار نبود. تمام این زمینه‌سازی‌ها شرایط را برای کامرون در بنگلور هند فراهم کرد و در برابر، زرداری نیز با تجربه‌ای که داشت محتوای پیام کامرون را دریافت و در نتیجه به لندن رفت تا حاصل آن به جای اخم، لبخند بر چهره استعمار پیر باشد و نخست وزیر آن بگوید: «رابطه بریتانیا و پاکستان شکست‌ناپذیر است و رابطه استراتژیک عمیق و فزاینده‌ای بین‌طرف وجود دارد».